متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی

گرایش : عمومی

عنوان : مطالعه ارتباط بین جهت گیری مذهبی، سلامت معنوی با مهارت ابراز وجود (قاطعیت) در بین معتادین کمپ اعتیاد شهر ایلام

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد علوم و تحقیقات ایلام

گروه روانشناسی

 

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته روان‌شناسی (M.A)

گرایش: عمومی

 

عنوان:

مطالعه ارتباط بین جهت گیری مذهبی، سلامت معنوی با مهارت ابراز وجود (قاطعیت) در بین معتادین کمپ اعتیاد شهر ایلام

 

 

استاد راهنما:

دکتر ستار کیخاونی

 

 

استاد مشاور:

دکتر شهرام مامی

بهار 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                         صفحه

 

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………….. 2

1-2- اظهار مسئله……………………………………………………………………………………………………………. 3

1-3- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش………………………………………………………………………………… 6

1-4- اهداف پژوهش……………………………………………………………………………………………………… 7

1-4-1- هدف کلی………………………………………………………………………………………………………… 7

1-4-2- اهداف جزئی…………………………………………………………………………………………………….. 7

1-5- فرضیه‌های پژوهش………………………………………………………………………………………………… 8

1-6- متغیرهای پژوهش………………………………………………………………………………………………….. 8

1-7- تعریف واژه‌ها و اصطلاحات فنی و تخصصی (به صورت مفهومی و عملیاتی)……………………… 8

1-7-1- تعاریف مفهومی و نظری……………………………………………………………………………………… 8

1-7-2- تعاریف عملیاتی………………………………………………………………………………………………… 9

1-8- قلمرو پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 10

 

فصل دوم: ادبیات نظری پژوهش

2-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………… 12

2-2- مهارت ابراز وجود……………………………………………………………………………………………….. 13

2-2-1- مداخلات روانشناختی (جرات ورزی)…………………………………………………………………… 13

2-2-2- یادگیری مهارت اهمیت دادن به خود…………………………………………………………………….. 14

2-2-3- سازگاری شخصی یا حفظ سلامت روان…………………………………………………………………. 15

2-2-4- راهکارهای تقویت اراده و قاطعیت در تصمیم گیری و دوری از اهمال کاری…………………… 17

2-3- سلامت معنوی…………………………………………………………………………………………………….. 21

2-3-1- شناسایی راهکار مناسب در تبیین سلامت معنوی………………………………………………………. 22

2-3-2- شناخت نیازهای معنوی در بیماران………………………………………………………………………… 23

2-3-3- تأثیر دین و باورهای دینی در سلامت روانی فرد و جامعه………………………………………….. 26

2-3-4- تاثیر دین و باورهای مذهبی در بهداشت روانی………………………………………………………… 27

2-3-5- مقابله‌های دینی و سلامت روانی…………………………………………………………………………… 28

2-3-6- دین و بیماری روانی…………………………………………………………………………………………. 28

2-4- جهت گیری مذهبی………………………………………………………………………………………………. 31

2-4-1- سرمایه مذهبی………………………………………………………………………………………………….. 31

2-4-2- سرمایه مذهبی و ایمان……………………………………………………………………………………….. 32

2-4-3- خودفزایندگی و استهلاک سرمایه مذهبی…………………………………………………………………. 33

2-4-4- مرور دیدگاه چند روانشناس در مورد دین………………………………………………………………. 33

2-5-تعاریف اعتیاد………………………………………………………………………………………………………. 38

2-5-1- علل گرایش به اعتیاد…………………………………………………………………………………………. 38

2-5-2- پیشگیری از اعتیاد…………………………………………………………………………………………….. 39

2-5-3- نظریه‌های انحرافات اجتماعی (پیدایش اعتیاد)………………………………………………………….. 39

2-5-4- علل گرایش به اعتیاد…………………………………………………………………………………………. 43

2-5-4-1- علل فردی…………………………………………………………………………………………………… 43

2-5-4-2- علل خانوادگی……………………………………………………………………………………………… 46

2-5-4-3- علل اجتماعی………………………………………………………………………………………………. 51

2-5-5- تأثیر مذهب در درمان اعتیاد………………………………………………………………………………… 55

2-5-6- تأثیر مذهب و سلامت معنوی در پیشگیری از اعتیاد………………………………………………….. 56

2-5-7- عوامل تشدید کننده اعتیاد……………………………………………………………………………………. 61

2-5-7-1- راهکارهای کاربردی………………………………………………………………………………………. 62

2-6- پیشینه تجربی پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 63

2-6-1- تحقیقات انجام گرفته در خارج از کشور………………………………………………………………… 63

2-6-2- تحقیقات انجام گرفته در داخل کشور…………………………………………………………………….. 67

2-7- جمع‌بندی مطالعات انجام شده…………………………………………………………………………………. 69

 

فصل سوم: روش پژوهش

3-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………… 71

3-2- روش پژوهش…………………………………………………………………………………………………….. 71

3-3- شیوه اجرای پژوهش……………………………………………………………………………………………….. 72

3-4- جامعه آماری………………………………………………………………………………………………………. 72

3-5- حجم نمونه و روش نمونه گیری………………………………………………………………………………. 72

3-6- ابزار جمع آوری داده‌ها…………………………………………………………………………………………. 73

3-6- 1- پرسشنامه‌ی سلامت معنوی………………………………………………………………………………… 73

3-6- 2- پرسشنامه جهت گیری مذهبی…………………………………………………………………………….. 74

3-6- 3- پرسشنامه ابراز وجود………………………………………………………………………………………… 74

3-6-4- روایی ابزار اندازه گیری……………………………………………………………………………………… 74

3-6-5- پایایی ابزار اندازه گیری……………………………………………………………………………………… 74

3-7- روش تجزیه و تحلیل داده‌ها…………………………………………………………………………………… 75

3-7-1- ضریب همبستگی پیرسون…………………………………………………………………………………… 75

3-8- جمع بندی…………………………………………………………………………………………………………. 76

 

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها

4-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………………………… 78

4-2- تجزیه و تحلیل داده‌ها………………………………………………………………………………………….. 79

4-3- آمار استنباطی…………………………………………………………………………………………………….. 81

 

فصل پنجم: بحث و نتیجه‌گیری

5-1- مقدمه………………………………………………………………………………………………………………. 86

5-2- بحث و نتیجه گیری……………………………………………………………………………………………… 87

5-3- پیشنهادها و راهکارهای مبتی بر یافته‌های پژوهش………………………………………………………… 88

5-3-1- پیشنهادها به پژوهشگران بعدی……………………………………………………………………………. 88

5-3-2- پیشنهادهای کاربردی…………………………………………………………………………………………. 89

5-4- محدودیت‌های پژوهش…………………………………………………………………………………………. 89

5-4- 1- محدودیت‌های در اختیار پژوهشگر……………………………………………………………………… 89

5-4- 2- محدودیت‌های خارج از اختیار پژوهشگر………………………………………………………………. 89

منابع…………………………………………………………………………………………………………………………. 90

ضمائم……………………………………………………………………………………………………………………….. 92

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                         صفحه

 

جدول 3-1-ضریب آلفای کرونباخ برای خرده مقیاس‌های پرسشنامه معتادین کمپ اعتیاد………………. 75

جدول 4-1- توزیع فراوانی مربوط به جنسیت، وضعیت تاهل، سن و سطح تحصیلات پاسخگویان….. 79

جدول 4-2- توزیع فراوانی مربوط به وضعیت استخدام، طول دوران اعتیاد و وضعیت مصرف مواد….. 80

جدول شماره 4-3- آزمون همبستگی  پیرسون بین جهت گیری مذهبی با مهارت ابراز وجود در بین معتادین کمپ اعتیاد ایلام…………………………………………………………………………………………………………………………. 81

جدول شماره 4-4- آزمون همبستگی  پیرسون بین جهت‌گیری مذهبی(درونی) با مهارت ابراز وجود در بین معتادین کمپ اعتیاد ایلام………………………………………………………………………………………………………………….. 82

جدول شماره 4-5- آزمون همبستگی  پیرسون بین جهت‌گیری مذهبی(بیرونی) با مهارت ابراز وجود در بین معتادین کمپ اعتیاد ایلام………………………………………………………………………………………………………………….. 83

جدول شماره 4-6- آزمون همبستگی پیرسون بین سلامت معنوی با مهارت ابراز وجود در بین معتادین کمپ اعتیاد ایلام……………………………………………………………………………………………………………………………….. 84

 

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

ترقی و پویایی و اعتلای هر جامعه‌ای غیر از در داشتن عناصر و اعضایی سالم و کارآمد در آن اجتماع نیست افرادی که علاوه بر وضعیت جسمانی مناسب ازلحاظ وضعیت روحی و روانی نیز در حد متعادل و مطلوبی باشند. بدون تردید تقارن سلامتی جسمانی و روانی اصلی‌ترین نتیجه‌اش داشتن جامعه‌ای شکوفا و با آتیه می باشد. سلامت روانی مقوله‌ای بسیار مهم می باشد چراکه تأثیر روح و روان بر عملکرد جسمانی بر هیچ‌کس پوشیده نیست. در این راه بزرگان مذهبی ما و همچنین دانشمندان علوم پزشکی از دیرباز بر مبحث سلامت روان تأکید داشته‌اند.

در جوامع کنونی و به‌ویژه با ورود به قرن بیست و یکم اکثریت قریب اتفاق افراد به اصول بهداشتی مربوط به ابعاد مختلف جسمانی خویش آگاهی دارند به والدین از طریق رسانه‌های گروهی و به فرزندان از طریق آموزشگاه‌ها این مهم توصیه و سفارش می گردد. اما اکثریت جامعه متأسفانه به امر بسیار مهم بهداشت روانی خود و فرزندان اهمیت نمی‌دهند و بهتر آنکه اظهار نمائی‌ام آگاهی ندارند(میلانی فر،1379). درحالی‌که برحسب آمارهای کشورهای مختلف تعداد افراد مبنی بر معضلات و معضلات روانی رو به فزونی می باشد. گرچه به نظر می‌رسد همه بشر‌ها مسئول اعمال و سلامت خود هستند اما در مورد وابستگی به مواد و اعتیاد مسئله اندکی پیچیده تر می باشد بدین معنی که فرد معتاد صرفا یک مصرف کننده نیست که هر وقت خواست ماده ای را مصرف کند و هر وقت نخواست آن را کنار بگذارد. در واقع مجموعه ای از عوامل ذهنی، روانی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و … فرد را به این سمت سوق می‌دهند که معمولا همه آن‌ها در نگاه اول موردتوجه قرارنمی گیرند و طریقه درمان راتحت تاثیر قرار میدهند و البته خود اعتیاد و فرد وابسته به مواد نیز بر عوامل بالا تاثیر می‌گذارند و خانواده و جامعه را به واکنش‌های خاص وادار می کند پس اخیراً بر رفتار خانواده ونقش آن‌ها بر ادامه اعتیاد فرد تاکید شده می باشد و البته سوالی که اغلب پدر و مادرها وهمسران می‌پرسند این می باشد که پیش روی فرد وابسته به مواد چه رفتاری نشان بدهیم که فرد مجدداً مصرف مواد را شروع نکند پاسخ به این سوال اندکی مشکل می باشد وراهنمایی ها بستگی به شرایط فرد وخانواده اش دارد وشایدپاسخ به اینکه چه کارهایی را نبایدانجام داد راحتترباشد. (بیابانگرد، 1373)

اختیاردادن [1] اولین و مورد توافق‌ترین مشخصه هموابستگی[2]  می باشد که در آن اعضای خانواده فکر می‌کنند کمترین کنترل را روی توانمندسازی افراد برای مصرف مواد دارند و آن هم به خاطر فشار اجتماعی روی افراد طرفداری گر خانواده مثل همسرومادر می باشد که از اعضای دیگر خانواده طرفداری می‌کنند یا ممکن می باشد وابستگی‌های بین فردی بیمار گونه بین افراد خانواده وجود داشته باشد که یک نفر از فرد معتاد طرفداری می کند. که هر دوی این رفتارها واحساس ها باعث می گردد که پیش روی تغییر رفتار اعتیادی مقاومت ایجاد گردد. پس، برای پیشگیری از بروز حالات عدم تعادل روانی و خارج شدن بشر از خط صراط مستقیم، بایستی بازگشت به فطرت پاک الهی را توصیه نمود، همچنین قدرت ابرازوجود تا بشر به دور از عوامل تحریکی خارج‌کننده از صراط مستقیم، به این راه راست پای‌نهد و منحرف نگردد. اینجا نقطه عطف ارتباط بین دین و مذهب و بهداشت روانی می باشد؛ زیرا بهداشت روانی نیاز به شناخت کامل روان بشر دارد؛ دین نشئت گرفته از علم الهی می باشد و خالق، از روان مخلوق خود شناخت کامل دارد. پس، دین می‌تواند اطلاعات جامعی درمورد روان بشر ارائه کند و آموزه‌های آن می‌تواند راهنمای کاملی برای رعایت بهداشت روانی باشد. (بیابانگرد، 1373).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد:تأثیر مشاوره تحصیلی بر انگیزش تحصیلی ، هویت فردی و بهداشت روان در دانش‌آموزان متوسطه پسر شهرستان باوی

 

1-2- اظهار مسئله

بر اساس جدیدترین پژوهش‌های جامعه‌شناختی، 95% بشر‌ها به وجود خداوند ایمان دارند. محققان هیچ قومی از اقوام بشری را نیافته‌اند که صاحب نوعی دین نباشند. مذهب به عنوان مجموعه ای از اعتقادات بایدها و نبایدها و نیز ارزش‌های اختصاصی و تعمیم یافته، از مؤثرترین تکیه گاه‌های روانی به شمار می‌رود و قادر می باشد معنای زندگی را در لحظه‌های عمر فراهم کند و در شر ایط خاص نیز با فراهم سازی تکیه‌گاه‌های تبیینی، فرد را از تعلیق و بی‌معنایی نجات دهد. آملینگ از مذهب به مثابه یک مجموعه عقاید سازمان یافته یاد می کند که به سؤالات زندگی پاسخ می‌دهد. و در قالب متون مذهبی، تشریفات و اعمال سازماندهی می گردد (وولف[3]، 2011) اسپیکلا و همکاران مذهب را به عنوان یک نظام مرجع برای تفسیر وقایع زندگی مورد بحث قرار می‌دهند. مذهب به عنوان یک نظام با معنا تصور می گردد که افراد از آن برای کمک به فهم مسایل جهانی، پیش بینی، مهار وقایع و حفظ حرمت خود بهره گیری می‌کنند. در همین زمینه، یکی از موضوعات دینی و مذهبی، که از سوی محققان به عنوان شاخص پیروی یا تمایل به آموزه‌های دینی در پیشینه پژوهشات مطرح شده، جهت گیری مذهبی می باشد. این مفهوم بر علت های ابزاری و غیرابزاری بودن افراد، در گزاردن کنش‌های مذهبی دلالت دارد. (جان بزرگی، 1388) جهت گیری مذهبی عبارت می باشد از: عملکرد فرد بر اساس باورهای دینی خود. جهت گیری مذهبی به قرار مرجعیت بخشیدن به ساختار روابط و مناسبات در تمام ابعاد آن، در پرتو رابطۀ بشر با خدا تعریف شده می باشد. در حوزه روانشناسی، آلپورت نخستین محققی هست که جهت گیری مذهبی را مورد مطالعه قرار داده می باشد. مقصود آلپورت از جهت گیری مذهبی، ترکیبی از باورهای مذهبی، رفتارها و انگیزه بود. از دیدگاه آلپورت[4]، این جهت گیری مذهبی به دو صورت جهت گیری مذهبی درونی و جهت گیری مذهبی بیرونی می‌باشد. (بهرامی، 1389) افراد دارای جهت گیری بیرونی، باورهای مذهبی را قبول دارند و به آن اقدام می‌کنند. این گروه به اندازه ای در مراسم مذهبی شرکت می‌کنند که آن‌ها را در رسیدن به اهداف مادی خود مانند وجهۀ اجتماعی، رفاه و آسایش، طرفداری و تأیید یاری رساند. اما جهت گیری مذهبی درونی، فراتر و متعالی تر از این مجموعه اهداف، در نظر گرفته می گردد. در این جهت گیری، ایمان، به خاطر خود ایمان، ارزشمند و مفید می باشد، نه به عنوان ابزاری برای رسیدن به اهداف. آلپورت مذهب بیرونی را به عنوان یک مذهب نابالغ یا کمتر رسش یافته نسبت به مذهب درونی توصیف می‌نمود. به عقیده وی، مذهب بیرونی کمتر از مذهب درونی، جنبه درمانگرانه و پیشگیرانه دارد. تنها مذهب با جهت گیری درونی می باشد که سلامت روانی را تضمین می کند. امروزه در نظر داشتن بعد معنوی سلامت در بسیاری از تعاریف ارائه شده برای سلامتی مدنظر قرار گرفته می باشد و پیشنهادهایی برای گنجاندن سلامت معنوی به عنوان یکی از ابعاد سلامتی در تعریف سازمان بهداشت جهانی از سلامت ارایه شده می باشد (آلپورت،­2010). هنگامی که هدف از برخورداری از سلامت معنوی، احساس راحتی، آرامش درونی و… اظهار می گردد، این نتیجه را در پی دارد که با در نظر داشتن متفاوت بودن افراد، آن چیز که ممکن می باشد برای فردی احساس راحتی و آرامش ایجاد کند، ممکن می باشد برای دیگری کارایی نداشته باشد. پس هر کس بایستی در پی چیزی باشد که برای شخص وی احساس راحتی، امید، معنا و آرامش درونی به ارمغان آورد. سلامت معنوی اصطلاحی می باشد که در دانش جدید پزشکی در بازه زمانی سال 1979 میلادی توسط بهداشت جهانی به عنوان رکن چهارم سلامت مطرح گردید و در معاهده کپنهاک برای توسعه اجتماعی مورد توافق دولت‌های اروپایی قرارگرفت. (فرهنگستان علوم پزشکی ایران، 1389)

قدرت ابراز وجود از مهارت‌های اجتماعی موثر بشر‌هاست نوآوری و توانایی‌های بشر‌ها در گروه و زندگی اجتماعی تبلور می‌یابد. بشر‌هایی در زندگی اجتماعی موفق ترند که قدرت ارتباطی بیشتری داشته و بتوانند به آسانی خواسته‌ها، سئوالات و معضلات خود را در گروه‌ها اعم از خانواده، کلاس درس، دانشگاه و غیره اظهار کنند و از طرح خواسته‌های خود هراس نداشته باشند. ابراز وجود معمولاً مناسب‌ترین پاسخ می باشد. مردم افراد پرخاشگر را اشخاصی ناسازگار، زورگو، سلطه گر و غیرخویشتندار می‌دانند. گرچه این افراد گاهی با نهیب زدن و ترساندن دیگران می‌توانند حرف خود رابر کرسی بنشانند، اما باعث می شوند تا دیگران از آن‌ها بیزارند و گریزان شوند. از سوی دیگر عدم ابراز وجود باعث می گردد تا دیگران  ما را موجودی ضعیف دانسته که من سادگی می‌توان او را فریب داد و در نتیجه این افراد اغلب از زندگی خود ناراضی بوده و نمی‌توانند من اهداف خود برسند. اما افرادی که اهل ابراز وجود هستند کنترل بیشتری بر زندگی خود داشته و اغلب از روابطشان رضایت دارند و من اهداف خویش می‌رسند. مردم من آن‌ها اعتماد بیشتری داشته و تکریم بیشتری می‌گذارند، زیرا آن‌ها را شخصیت‌های محکم و ثابت قدم می‌دانند. (بهرامی، 1389). در بعضی از پژوهش‌ها، گزارش شده که شدت توجه‌های مذهبی در زنان بیشتر از مردان می باشد برای مثال، داناهیواز نظر توجه‌های مذهبی و فرارو و کلی‌ـ مور از نظر درخواست مشاوره مذهبی، بین دو جنس تفاوت معناداری یافتند. قوی‌تر بودن توجه‌های مذهبی در زنان در چند پژوهش داخلی نیز به دست آمده می باشد. در پژوهشی که همایون فرد نجام داد، مشخص گردید که بین نوجوانان دختر و پسر تفاوت معناداری در زمینه ارزش‌های دینی، سیاسی، فطری، اجتماعی و هنری هست. پس، نتایج، دختران به ترتیب در ارزش‌های دینی، سیاسی، فطری، هنری و اقتصادی در اولویت‌اند. ابراهیمی گزارش می کند که در 75٪ از دانشجویان دانشگاه اصفهان گرایش دینی هست و دانشگاه بر افکار و اعمال دینی 40% از دانشجویان تأثیر گذاشته می باشد و دانشجویان مؤنث، در این زمینه در مقایسه با دانشجویان مذکر برتری داشته‌اند. لهسایی‌زاده و همکاران (1388) در پژوهشی تحت عنوان «مطالعه ارتباط جهت‌گیری مذهبی و سلامت روانی مهاجران بر اساس مدل آلپورت و راس» به این نتیجه رسیده‌اند که ضریب همبستگی بین جهت‌گیری درون‌دینی با سلامت روان 79/0 و برون‌دینی 75/0- می باشد و یافته‌های پژوهش آن‌ها پیش‌فرض نظریه آلپورت در مورد ارتباط بین سلامت روانی و دین‌داری و ارتباط آن با سلامت روانی مهاجران را تأیید می کند. (پی[5]ن، 2013). گردی و همکاران در پژوهشی تحت عنوان «ارتباط سلامت روانی با تفکر غیرمنطقی در دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی» به این نتیجه دست یافته‌اند که سطح سلامت روانی آزمودنی‌ها با اندازه تفکرات غیرمنطقی آن‌ها به‌گونه کلی، و با انواع توقع تأیید از دیگران، انتظار بیش از حد از خود، واکنش به ناکامی، بی‌مسئولیتی هیجانی، بیش‌دلواپسی اضطرابی، اجتناب از مشکل، و درماندگی برای تغییر معکوس و با کمال‌گرایی معنادار بوده می باشد. پس سوال اصلی این پژوهش این می باشد که آیا بین جهت گیری مذهبی، سلامت معنوی و مهارت ابراز وجود (قاطعیت) در بین معتادین کمپ اعتیاد شهر ایلام ارتباط هست؟

[1] Enabling

[2] codependence

[3] Wulff

[4] Allport

1Payne

تعداد صفحه : 113

قیمت : 14700تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***