متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته : روانشناسی

گرایش : روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی

عنوان : مقایسه ادراک و حافظه بینایی  و شنیداری کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر دختر با و بدون معلولیت جسمی   حرکتی

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد تهران مرکزی

دانشکده روانشناسی و علوم اجتماعی، گروه روانشناسی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A)

گرایش: روانشناسی و آموزش کودکان استثنایی


عنوان:

مقایسه ادراک و حافظه بینایی  و شنیداری کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر دختر با و بدون معلولیت جسمی   حرکتی

 

استاد راهنما:

دکتر مهدیه صالحی

 

استاد مشاور:

دکتر مهناز استکی

 

تابستان  1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان……………………………………………………………………………………………………………….. صفحه

 

چکیده 1

فصـل اوّل:کلیّـات پـژوهش

مقدمه. 3

اظهار مساله. 7

اهمیت و ضرورت پژوهش.. 9

هدف پژوهش… 11

فرضیه های پژوهش… 11

متغیرهای پژوهش… 11

تعاریف مفهومی.. 11

فصل دوم:مبانی نظری و پیشینه پژوهش

مبانی نظری.. 15

حافظه. 15

حافظه حسی.. 18

ادراک.. 22

مفهوم مسیر ادراکی.. 22

مفهوم نظام های نمیه مختار. 23

انباشت نظامهای حسی.. 25

از پیام های حسی تا ادراک.. 26

ادراک کل و جزء. 27

ادراک بینایی.. 28

ادراک شنودی.. 28

حرکت… 29

رشد حرکتی.. 30

فعالیت ادراکی – حرکتی.. 33

تئوری های ادراکی – حرکتی.. 34

تئوری گتمن : ویژه موتور (دید حرکتی) 35

مدل دید حرکتی.. 35

نقد و ارزیابی تئوری گتمن.. 38

تئوری ادراکی ـ حرکتی کپهارت… 39

رشد الگوهای حرکتی.. 40

تئوری حرکت آفرینی (موویژنی) 41

نظریه حرکت آفرینی.. 42

تئوری تشکل نظام عصبی «دُمن و دلاکتو» 44

ارزیابی و نقد تئوری تشکل نظام عصبی.. 46

ارتباط ادراک و حرکت و تأثیر این ارتباط در یادگیری.. 46

عقب ماندگی ذهنی.. 49

پیشینه پژوهش.. 50

تحقیقات خارجی.. 50

تحقیقات داخل کشور. 52

فصل سوم:روش پژوهش

روش پژوهش… 55

جامعه آماری.. 55

نمونه و روش نمونه گیری.. 55

ابزار پژوهش… 55

مقیاس فراستیک… 55

روش جمع آوری اطلاعات… 60

روش تجزیه و تحلیل داده ها 60

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها

الف)توصیف داده ها 63

ب) تحلیل داده ها 65

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری

بحث و مطالعه یافته های پژوهش.. 70

بحث و تحلیل نتایج.. 72

محدودیت ها 75

پیشنهادات… 75

پیشنهادات پژوهشی.. 75

پیشنهادات کاربردی.. 76

منابع فارسی.. 77

 

 

فهرست جدول ها

عنوان……………………………………………………………………………………………………………….. صفحه

 

جدول سطوح عقب ماندگی ذهنی با در نظر داشتن اندازه گیری هوشبهر. 49

جدول 1-4: شاخص‌های توصیفی نمرات ادراک بینایی و شنیداری در دانش آموزان کم توان ذهنی با و بدون معلولیت جسمی حرکتی.. 63

جدول 2-4: شاخص‌های توصیفی نمرات حافظه بینایی و شنیداری در دانش آموزان  کم توان ذهنی با و بدون معلولیت جسمی حرکتی.. 64

جدول 3-4: نتایج  آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات ادراک بینایی در دو گروه 65

جدول 4-4: نتایج  آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات ادراک شنیداری در دو گروه 66

جدول 6-4: نتایج  آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات حافظه شنیداری  در دو گروه 68

جدول 5-4: نتایج  آزمون t مستقل برای مقایسه نمرات حافظه بینایی  در دو گروه 67

 

 

فهرست نمودارها

عنوان……………………………………………………………………………………………………………….. صفحه

 

نمودار 1-4- میانگین نمرات ادراک بینایی و شنیداری در دانش آموزان کم توان ذهنی بدون معلولیت جسمی حرکتی  63

نمودار 2-4- میانگین نمرات حافظه بینایی و شنیداری در دانش آموزان کم توان ذهنی بدون معلولیت جسمی حرکتی  64

 

 

چکیده

پژوهش حاضر به مقایسه بین ادراک و حافظه بینایی و شنیداری در کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر دختر با و بدون معلولیت جسمی – حرکتی در شهر تهران می پردازد..

در این پژوهش که بر مبنای روش همبستگی انجام شده می باشد، 44 دانش آموز دختر کم توان ذهنی آموزش پذیر بین 6 تا 12 سال که در سال تحصیلی 1391-92 در تهران در حال تحصیل هستند، به گونه تصادفی انتخاب شده اند.  آزمون فراستیک برای سنجش ادراک دیداری آنها، آزمون  وپمن برای ادراک شنیداری، آزمون آندره ری برای حافظه دیداری و آزمون حافظه اعداد وکسلر برای سنجش حافظه شنیداری بهره گیری شده می باشد..

تی مستقل  در سطح پنج درصد به مقصود سنجش همبستگی میان متغیرها بهره گیری شده و نتیجه یک تفاوت معنادار بین دو گروه دانش آموزان دختر کم توان ذهنی با و بدون معلولیت جسمی را اثبات کرده می باشد، اما فرق مشخصی بین حافظه دیداری و شنیداری در این دو گروه وجود ندارد..

واژگان کلیدی: ادراک دیداری، ادراک شنیداری، حافظه دیداری، حافظه شنیداری، ناتوانی جسمی، کم توان ذهنی آموزش پذیر

 

فصـل اوّل

کلیّـات پـژوهش

 

مقدمه

برای شناخت و استفادۀ بهینه از محیط بایستی درطول زندگی، کوشش بسیاری نمود در این کوشش بشر نیاز به قابلیت هایی دارد تا به شناخت محیط و اصلاح یا تغییر آن دست یابد. این قابلیت ها را توانایی های روان شناختی وی، در اختیارش قرار میدهد (پیاژه[1]، 195). رشد حرکتی کودک همزمان با رشد جسمانی و فیزیولوژیکی، همچنین براساس چگونگی تعامل وی با اطرافیان که به میدان تحولی کودک نظم، جهت و انسجام می دهد، متحول میشود. کودکان، آموزندگانی پر جنب و جوش و فعال هستند (کرتیس، ترجمۀ اقازاده و دبیری، 1387)، پس حرکت، شرایطی را برای کودک فراهم می سازد که براساس آن میتواند به اکتشاف دنیای پیرامونش بپردازد. جنسن[2] (2002) معتقد می باشد که فرد میتواند مجموع توانایی های مغزی خود را به یاری حرکت مورد بهره برداری قرار دهد یا توانمندی ها را به شکوفایی برساند.

هی وود(2000) نیز علاقۀ متخصصان رشد را به مطالعۀ تأثیر فعالیت های اولیۀ حرکتی در رشد کلی و همه جانبۀ کودکان تایید می  کند. وی معتقد می باشد که این احتمال هست که فعالیت حرکتی در محیط برای یکپارچگی ادراکات و حرکات هدفمند حیاتی باشد.

در نظر گرفتن جنبه های حرکتی و تحلیل آنها، برای درک رشد توانایی های ذهنی ضروری ست (دادستان، 1379) توانایی های ذهنی امکان ندارد که از توانایی های حرکتی پایه جدا باشند. پس،  مطالعۀ این گونه حرکت ها و فراهم ساختن امکان پرورش و رشد آنها سبب تقویت و حتی ترمیم توانایی های ذهنی میشود. از نظر پیاژه، رشد کودک بستگی بسیار زیادی با دخل و تصرف او در محیط پیرامونش و تعامل با آن دارد. وی معتقد می باشد که آگاهی از طریق اجرا حاصل میشود(اسلاوین، ترجمۀ سیدمحمدی، 1385)، پس برای آموزش و تغییر توانایی های ذهنی کودکان بایستی به تقویت و غنی سازی محیط آنان مبادرت ورزید، زیرا کودکان ضمن جستجو در محیط، با رویدادهایی روبه رو میشوند که علاقۀ آنان را جلب می کند. آن ها به ویژه تحت تاثیر رویدادهایی قرار می گیرند که نسبتاً تازگی دارند، یعنی رویدادهایی که با تجربه های قبلی آنان، کاملاً منطبق نباشند. ذهن کودک وقتی به خوبی تحول می یابد که فعال باشد. کودک فقط چیزهایی را خوب فرا می­گیرد که از راه نظاره، تعمق، تجربه و فعالیت شخصی آموخته باشد. در این بین بازی­های کودکان – بازی­های سازمان یافته و هدایت شده و بازی­های آزاد- نقشی بی­بدیل در تسریع و تقویت توانایی­هایشان اعمال می­کند (پیاژه، 1964، اسمیلنسکی[3]، 1968؛ پاپالیا و الدز[4]،  1992).

ویگوتسکی معتقد می باشد که بازی، منبعی هدایت کننده برای رشد ذهنی کودکان پیش دبستانی می باشد (ویگوتسکی به نقل از کمپبل[5], 2008). چامسکی نیز معتقد می باشد که ساختارهای شناختی، از کوشش های کودک در برخورد با محیط و درک آن پدید می آید (چامسکی به نقل از کرین ترجمۀ خوی نژاد و رجایی، 1384).

پژوهشگران عقیده دارند که تکالیف متفاوت، توانایی­های کودکان را به شیوه­های گوناگون پرورش می­دهند و تجربۀ آن­ها می­تواند بر آهنگ رشد تاثیری شگرف داشته باشد(گلمن[6]، 2000؛ اوورتون[7]، 1998).

رشد حرکتی و شرکت فعال کودک در بازی­های گوناگون حرکتی اساس رشد عاطفی – اجتماعی، روانی – حرکتی و شناختی او را تشکیل می­دهد (فلاول[8]1988).

ارتباط و تعامل این جنبه­ها به سادگی در رفتار حرکتی کودکان نظاره می­گردد. نخستین خودشناسی و خودآگاهی کودک، شناخت بدن و حرکاتش می باشد. پس فعالیت­های حرکتی – ادراکی کودک در دورۀ کودکی، پایه و وسیله­ای برای کشف دنیای پیرامون، برقراری روابط با اشیاء و افراد و تعاملات عاطفی و هیجانی ست (رمضانی نژاد، 1382). در واقع، می­توان گفت که آموزش و تجربه مانند تعاملات اجتماعی هستند که سبب تسریع رشد همه جانبه کودک می­شوند(دو ریس[9]، 1997؛ فلاول، میلر و میلر[10]، 1993).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه بررسی تاثیر توانمندی های مدیریتی بر اثربخشی کارکنان

برنامه‌های حرکتی و بازی‌های هدفمند، همراه با سایر فعالیت‌های تربیتی و پرورشی، بستری مناسب برای تمرین و تکرار بعضی از مفاهیم ذهنی و شناختی در دوره کودکی می باشد. حرکت، وسیله‌ای برای برقراری ارتباط و آموزش می باشد و با آن میتوان مفاهیم اولیه مانند وزن، جهت‌یابی، شکل کمیت و کیفیت، زمان و مکان و … را به کودک آموخت. (مهجور، 1370)

طی سالیان گذشته، ارتباط میان فعالیت بدنی و حوزه شناختی، یعنی اندیشه و اقدام، مورد توجه محققان قرار گرفته می باشد و مشخص شده که توانایی خوب اندیشیدن تا چه حد در بجای آوردن مهارت‌های حرکتی موثر می باشد(جنسن، 2002).

مطالعات نشان داده‌اند که در کودکانی با هوش بهر کمتر از 70، ارتباطی جزئی اما مثبت میان هوش و توانایی حرکتی هست. همچنین، دیده شده می باشد که شرکت در فعالیت‌های بدنی و بازی بر پیشرفت تحصیلی تاثیر مثبت داشته می باشد (آقازاده، 1386). از این گذشته، موفقیت در مهارت‌های حرکتی ممکن می باشد بعضی افراد را برای کوشش بیشتر برای موفقیت در کوشش های دیگری مانند کاوش ذهنی، تحریک کند. بسیاری از افراد، به ویژه کودکان دبستانی، تمایل بسیاری به شرکت در فعالیتهای بدنی از خود نشان می‌دهند. پس، وقتی که فعالیت‌های بدنی به عنوان وسیله ای برای آموزش موضوع‌های آموزشگاهی به کار می‌طریقه، در اغلب موردها، علاقه به یاد گرفتن به اندازه بسیار افزایش می‌یابد (آقازاده و تورانی، 1384).

پژوهشگران مانند کفارت، هارتمن و جین آیرز، حرکت و فعالیت را اساس یادگیری و پایه‌ای برای تحول ذهنی می‌دانند. آنان تفکیک ناپذیری نیروهای روانی و جسمانی را در به اجرا در آوردن هر گونه الگوی حرکتی، آن هم در مراحل اولیه آموزش، به منزله یک اصل اساسی مورد تاکید قرار می‌دهند (کفارت، هارتمن، جین آیرز به نقل از مشرف جوادی، 1367).

تأثیر‌هایی که برای بازی‌ها در نظر گرفته میشود، روشن می کند که بازی­‌ها به هر صورت که ارائه شوند، تاثیری مثبت بر کودکان می‌گذارند، خواه این تاثیر بر سازندگی زندگی عاطفی کودکان باشد، خواه بر رشد شناختی کودکان(مهجور، 1370). بازی نه فقط بر رشد توانایی­های شناختی کودکان، بلکه بر ساخت فیزیولوژیکی مغز او نیز اثری غیر قابل انکار دارد (پاپالیا و الدز، 1992، زیگرا[11]، 1998، کمپبل، 2008).

همفری[12] در تحقیقی نشان داده می باشد که هر گاه مفاهیم دستور زبان را از طریق بازی­های آموزشی و غیرآموزشی به کودکان بیاموزیم، آن­ها در مقایسه با گروهی که همین مفاهیم را از طریق آموزش به کودکان بیاموزیم، آن­ها در مقایسه با گروهی که همین مفاهیم را از طریق آموزش سنتی و رسمی می­آموزند، به گونه معنادار پیشرفت بیشتری نشان می­دهند. این آزمایش براساس این فرضیه طرح شده می باشد که شرکت کودکان در بازی‌ها سبب انگیزش آن­ها در یادگیری مفاهیم خواندن و دستور زبان خواهد گردید (همفری به نقل از مهجور، 1370).

بانکر[13](1991) در تحقیقی دیگر تحت عنوان «ورزش و تربیت بدنی در مدارس ابتدایی» این مطلب را عنوان کرده می باشد که فعالیت‌های بدنی سبب پدید آمدن عزت نفس و اعتماد به نفس در کودکان میشود. فعالیت‌های جستجو گرایانه، کودکان را برای گسترش مهارت‌های حرکتی که در هفت تا ده سالگی اهمیت دارند، توانمند می‌کنند.

 

اظهار مساله

یکی از مهمترین مهارت‌های بشر مهارت حرکتی می باشد. این مهارت یکی از اشکال حرکت در بشر می باشد که با در نظر داشتن الگوی رشدی و بنیادی بصورت سازمان یافته در جهت سازگاری آدمی مطرح می باشد (شجاعی، 1387). هلرو همکاران (1963، 1965) اسمیت و اسمیت (1966) ریزن و آرونز، 1959، نقل از بهرام و شفیع زاده) بر اهمیت حرکت در رشد و پالایش توانائی‌های ادراکی و دیداری و سازگاری آن‌ها با ماهیچه‌ها و همچنین دستگاه عصبی کودک تاکید نمودند. کودک زمانی می‌تواند صحبت کند که بتواند بایستند یعنی توانایی حرکتی او رشد یافته و سپس زبان و ارتباط کلامی او ظاهر گردد. بچه‌ی 5 ساله زمانی می‌تواند یک گره پروانه‌ای بزند که مهارت های حرکتی ظریف او رشد یافته باشد و همچنین اندازه رشد شناختی او این مهارت را تکمیل کند (افروز، 1388). افرادی زیرا پیاژه، گتمن، بارش، کپارت، دلاکوتو، مونته سوری، موسکا موستون هر کدام برای تأثیر مهارت‌های حسی ـ حرکتی در رشد شناختی و ادراکی کودکان راهبردهایی را ارائه کرده­اند. پیاژه زیر بنای رشد فرآیندهای عقلانی زیرا زبان، شناخت و تفکر را در شکل گیری درست و به موقع دوره‌ی حسی ـ حرکتی می­داند. دلاکاتور ارتباط‌ی قوی بین سازمان عصبی و حرکت‌ها را مطرح نمود. گتمن ادراک بینایی  از راه آموزش حرکتی را امکان پذیر ساخت. کبارت معضلات یادگیری را ناشی از عدم رشد بهنجار مهارت‌های حرکتی می داند. مونته سوری با آموزش حواس از راه حرکت و ارتباط لمسی شیء به تقویت مهارت‌های شناختی کودک پرداخت(میلانی فر،1378).

طرفداران روش ادراکی – حرکتی (کرپارت، گتمن، برچ) عقیده دارند که یادگیری حرکتی مبدأ یادگیری می باشد و حرکت و دستگاه ادراکی و پیوندهای ارتباطی میان یادگیری حرکتی و ادراکی به وجود می‌آید. پنسو(1991) تاکید کرده می باشد که ادراک درون داده‌های حسی یعنی شناخت، بصیرت، فهم و ایجاد حواس مشترک، کلیدی جهت هر نوع یادگیری می باشد و پس بر اهمیت معضلات درکی – حرکتی در افراد دارای اختلالات یادگیری صحه می‌گذارد. از آنجایی که اصطلاح «حرکت» به جابجایی بدن اطلاق میشود وجود ناتوانی در تحول حرکتی میتواند در یادگیری تکالیفی که به مهارت‌های حرکتی ظریف، هماهنگی چشم و دست و تعادل نیازمند هستند باعث بروز مشکلاتی گردد(مهجور،1371).

این معضلات می­توانند حرکات را ضعیف کرده و بر بهره گیری و کنترل ماهیچه‌ها اثر منفی بگذارند و یا میتوانند باعث اشکال در هماهنگی عملکرد حرکتی و ادراکی شوند. اصطلاحات«ادراکی – حرکتی» و «حسی – حرکتی» اغلب مورد بهره گیری قرار می‌گیرند. زیرا بسیاری از تکالیف نیازمند ترکیب درون دادهای حسی و برون دادهای فعالیت‌های حرکتی می‌باشند به علاوه به سختی میتوان در مورد هایی فقط با ادراک یا فعالیت حرکتی مجزا برخورد نمود (فورگس و ملامد، 1976).

هر چه حرکت و تجارب یادگیری ادراکی کودک بیشتر باشد، فرصت‌ همتایی ادراکی – حرکتی و رشد یک پاسخ انعطاف پذیر به موقعیت های مختلف حرکتی بیشتر می گردد.

فقدان تجارب حرکتی  متنوع کودکان کم توان، میتواند رشد حرکتی آنها را به تاخیر بیاندازد و چناچه کودک کم توان دارای مشکل جسمی – حرکتی نیز باشد این تاخیر می­تواند بیشتر باشد. معمولا کودکی که از نظر ادراکی عقب مانده می باشد، در توانایی ادراکی و تعبیر و تفسیر داده‌ها و محرک‌ها و مقایسه آنها با داد‌های اصلی مشکلی عمده‌ای دارد. توانایی های حرکتی برای عملکرد موثر و کارآمد فرد در حیطه‌های یادگیری روانی – حرکتی – شناختی و عاطفی بسیار ضروری می باشد.

مفهوم عقب‌ماندگی ذهنی مشتمل می باشد بر نقص‌هایی در توانایی شناختی و نیز در رفتارهای لازم برای کفایت اجتماعی و شخصی، که کارکرد انطباقی محسوب می‌گردند،(کاپلان ـ سادوک[14]2007). افراد عقب‌مانده از دید آموزش و پرورش به چهار گروه طرفداری‌پذیر، تربیت پذیر، آموزش‌پذیر و دیرآموز که ضعیف‌ترین آن‌هاست، تقسیم شده‌اند (افروز، 1379). فرد کم‌توان هوشی آموزش پذیر فردی می باشد که به دلیل رشد هوش زیر هنجاری‌اش نمیتواند از برنامه‌های رایج تحصیلی که در مدرسه‌ عادی ترتیب داده شده بهره کافی ببرد (سیف‌ نراقی و نادری، 1387) .

با در نظر داشتن مبانی نظری مطرح شده، پژوهش حاضر با هدف مقایسه ادراک بینایی ،شنیداری و حافظه بینایی،شنیداری کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر با و بدون معلولیت جسمی می باشد و پژوهشگر بر آن می باشد تا به این سوال پاسخ دهد که:”آیا ادراک بینایی، شنیداری و حافظه بینایی،شنیداری کودکان کم توان ذهنی آموزش پذیر با و بدون معلولیت جسمی با هم تفاوت خواهد داشت؟”.

[1] -Piaget

[2] – Jensen

[3] Smilansky

[4] – Papalia &Olds

[5] – Campble

[6] – Gelman

[7] – Overton

[8] – Flavell

[9] – Devries

[10] – Miller &Miller

[11] – Zigler

[12] -Humphery

[13] – Bunker

[14] Caplan and Sadock

تعداد صفحه : 98

قیمت : 14700تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***