وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشکده هنر و معماری

پایان نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته مهندسی معماری

عنوان:

طراحی محله طبیعت­ دوست در شیراز

استاد راهنما:

سرکار خانم دکتر ریما فیاض

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

1- فصل اول (طرح پژوهش)………………………………………………….. 1

1-1- اظهار مساله…………………………………………………………….. 1

1-2- اهداف………………………………………………………………….. 2

1-2-1- اهداف اصلی……………………………………………………….. 2

1-2-2- اهداف فرعی………………………………………………………… 2

1-3- ضرورت طرح…………………………………………………………… 2

1-4- چهارچوب نظری……………………………………………………… 2

1-5- فرضیه و سوالات……………………………………………………. 3

1-6- روش پژوهش……………………………………………………….. 3

2- فصل دوم (پیشینه پژوهش)…………………………………………… 4

2-1- ارتباط بشر و طبیعت………………………………………………. 4

2-1-1- چهار دوره ی ارتباط بشر با طبیعت……………………………. 4

2-2- تاریخچه حضور طبیعت در معماری…………………………………. 5

2-3- شکلگیری تئوری بایوفیلیا…………………………………………….. 6

2-4-بایوفیلیا در گستره ی علم…………………………………………….. 6

2-5- ورود بایوفیلیا به حوزه طراحی…………………………………………. 6

3- فصل سوم (طبیعتدوستی)……………………………………………….. 7

3-1- واژه ی بایوفیلیا………………………………………………………….. 7

3-2- طبیعت دوستی (بایوفیلیا)…………………………………………….. 7

3-3- علم عصب شناسی و طبیعت بشر……………………………….. 8

3-3-1- معماری برخواسته از طبیعت بشر……………………………….. 9

3-3-2- بشر بیولوژیک و نظریه الگوها…………………………………… 10

3-3-3- بشر متعالی و سرشت نظم…………………………………….. 12

3-4- سرشت نظم…………………………………………………………… 14

3-4-1- پدیده حیات………………………………………………………… 14

3-4-2- نظریه ی مراکز……………………………………………………….15

3-4-3- پانزده خصلت بنیادی………………………………………………..16

4- طراحی طبیعت دوست(بیوفیلیک)…………………………………….. 22

4-1- ارتباط ی گرایش پایداری و گرایش بایوفیلیک……………………….. 24

4-2- معرفی عناصر طراحی طبیعت دوست………………………………. 25

4-2-1- ویژگی های محیطی………………………………………………… 26

4-2-2- اشکال و فرم های طبیعی…………………………………………. 29

4-2-3- الگوها و فرایندهای طبیعی……………………………………….. 31

4-2-4- نور و فضا………………………………………………………….. 33

4-2-5- روابط مکان مند……………………………………………………. 34

4-2-6- روابط تکاملی بشر و طبیعت……………………………………. 37

4-3-  جدول هیرواگین……………………………………………………… 39

5- شهر طبیعت دوست……………………………………………………..41

5-1- شهرهای بایوفیلیک کدامند…………………………………………. 42

5-1-1- شاخصه های یک شهر بیوفیلیک………………………………… 43

5-1-2- توصیف شهرهای بایوفیلیک………………………………………… 45

5-2- استراتژی های زیست تقلیدی برای شهرها………………………… 46

5-3- فرم و شکل کلی در شهر طبیعت دوست……………………………. 48

5-3-1- شبکه های سبز………………………………………………………48

5-3-2- تراکم…………………………………………………………………. 49

5-3-3- معابر پیاده و سواره……………………………………………….. 51

5-3-4- خودرو……………………………………………………………… 51

5-3-5- سیمای شب………………………………………………………52

5-4- معرفی عناصر موجود در شهر طبیعت دوست……………………… 53

5-5- شکل دهی به الگوهای زنده ی رفتاری و اجتماعی……………… 56

5-5-1- تدوین یک زبان……………………………………………………. 57

5-5-2- معرفی الگوهای مناسب………………………………………….. 58

5-6- نمونه های موردی در زمینه ی شهر طبیعت دوست……………… 62

5-6-1- اوا لنکسمیر، کولنبرگ، هلند……………………………………… 62

6- خانه طبیعت دوست…………………………………………………. 72

6-1- نظم پیچیده………………………………………………………….72

6-2- چشم انداز و سر پناه……………………………………………….. 72

6-3- وسوسه……………………………………………………………… 73

6-4- مخاطره:peril…………………………………………………………..

6-5- الگوهای الکساندر…………………………………………………… 74

7- فصل هفتم (شناخت سایت)…………………………………………… 77

7-1- جغرافیا و اقلیم شیراز………………………………………………… 77

7-1-1- توپوگرافی و شیب منطقه………………………………………… 78

7-1-2- لرزه خیزی…………………………………………………………. 79

7-1-3- سیل………………………………………………………………… 80

7-1-4- آب های سطحی………………………………………………… 81

7-1-5- آب های زیر زمینی………………………………………………… 82

7-1-6- بارندگی…………………………………………………………….. 83

7-1-7- دما…………………………………………………………………. 83

7-1-8- رطوبت نسبی…………………………………………………….. 84

7-1-9- جریان باد………………………………………………………….. 84

7-2- قنات ها و آب های جاری شیراز……………………………………. 85

7-2-1- باغ های شیراز…………………………………………………….. 86

7-2-2- پارک ها و باغ های معاصر……………………………………….. 89

8- انتخاب سایت………………………………………………………….. 90

8-1- ویژگی های طبیعی……………………………………………….. 90

8-2- ویژگی های عملکردی……………………………………………….. 90

8-3- ویژگی های حمایتی……………………………………………….. 91

8-4- موقعیت قرارگیری…………………………………………………. 91

8-4-1- موقعیت شهری…………………………………………………. 91

8-4-2- موقعیت جغرافیایی………………………………………………. 93

8-4-3- عناصر شاخص سایت…………………………………………… 94

9- فصل نهم (طراحی)…………………………………………………… 99

9-1- برنامه ریزی………………………………………………………….. 99

9-1-1- بافت مسکونی……………………………………………………. 99

9-1-2- واحدهای تجاری…………………………………………………… 99

9-1-3- جمعیت معیار……………………………………………………..100

9-2- شکل دهی به یک زبان الگو………………………………………. 100

9-2-1- انتخاب الگوها…………………………………………………….. 101

9-3- طراحی کلی (مستر پلان) …………………………………………..123

9-3-2- زون بندی…………………………………………………………… 124

9-3-2-1- وضعیت فعلی…………………………………………………. 124

9-3-3- معیارهای بیوفیلیک………………………………………………. 126

9-3-4- شکل نهایی………………………………………………………. 129

9-4- واحد همسایگی…………………………………………………….. 131

9-5- خانه………………………………………………………………….. 132

منابع و مآخذ……………………………………………………………..135

فصل اول: طرح پژوهش

1-1- اظهار مسأله

ارتباط ی بشر با طبیعت موضوعی جذاب و مورد توجه در امر طراحی و معماری می باشد که اندازه این ارتباط دائماً در نوسان بوده می باشد. پس از دور شدن از طبیعت در جریان انقلاب صنعتی و بعد از آن جریان های معماری و شهرسازی مدرن، امروزه این حقیقت بر هیچ کس پوشیده نیست که بشر چه از نظر روحی(و معنوی) و چه از نظر جسمی(و مادی) نیازمند طبیعت می باشد. نیازی که همواره با خلقت بشر در پیوند بوده می باشد. اما دغدغه پاسخگویی به این نیاز منجر به پیدایش گرایشاتی در حوزه ی طراحی گشته می باشد. گرایشاتی نظیر طراحی ارگانیک، طراحی پایدار، طراحی سبز و طراحی اکوتک. اما در این بین گرایشی با عنوان طراحی طبیعت دوست “biophilic design” شکل گرفته که در پی دستیابی به راهکارهایی می باشد که طی آن حضور بشر در بستر طبیعت کمترین خدشه را به کیفیت بکر بودن طبیعت وارد نماید یا طبیعت بکر را به همراه تمامی قواعدش وارد محدوده محیط های بشر ساخت نماید و در نهایت ساختمان را به عضو زنده ای از طبیعت مبدل نماید.

بیشترین ارتباط ی بشر با فضای مصنوع در حوزه فضاهای مسکونی می باشد یا به تعبیری دیگر هر بشر بیش از هر مکان دیگری عمر خود را در محدوده ی مسکونی سپری می کند. در نتیجه ضرورت طراحی فضاهای طبیعت دوست در محدوده­ی مسکونی بیش از هر محدوده دیگری احساس می گردد.

این پژوهش با هدف لحاظ کردن همه جانبه­ی طبیعت در معماری امروز، طراحی خانه­ای را دنبال می­کند که فرآیند­ها و سیستم­های طبیعی را شبیه سازی نموده و با طبیعت متناسب باشد و نهاتا قابلیت شکل گرفتن محله ای مسکونی را مطابق با معیارهای طراحی طبیعت دوست میسر سازد.

این که چگونه می­توان حضور بکر، حداکثری و فاخر طبیعت را در یک بافت مسکونی با الگوی زندگی متناسب با طبیعت محقق نمود پرسش اصلی این پروژه خواهد بود.

2-1- اهداف

1-2-1- اهداف اصلی

– ارتقای سطح کیفی محدوده­ی سکونت بشر از طریق به حداکثر رساندن حضور طبیعت و مصادیق آن در قالب اشکال، سیستم­ها و فرآیند­های طبیعی در عرصه­ی زندگی شهری و به تعبیری دیگر زندگی بخشیدن به کالبد ساختمان­ها و محیط ­های بشر ساخت.

2-2-1- اهداف فرعی

– کمک به احیای محدوده های سبز شهر شیراز با حفظ و در صورت نیاز اصلاح تراکم جمعیتی و کاربری­های محدوده­ی انتخابی اجرای طرح.

– بهره گیری از مناسب­ترین الگوی سکونت با به دست آوردن برآیندی از الگوی زندگی مردم منطقه و الگوهای متناسب با طراحی طبیعت محور و پایدار.

3-1- ضرورت طرح

ساخت و ساز در محدوده­های سبز شهری علی­الخصوص شهر­هایی نظیر شیراز و اصفهان رو به رشد می باشد و در صورتی که الگویی مدون در این محدوده وجود داشته باشد به یقین آسیب ساختمان­های غیر قابل اجتناب را به حداقل رسانده و هویت شهری مانند شیراز را حداقل در محورهای سبز تاریخی­اش حفظ و احیا می نماید. از این رو طرح فوق در جهت تبدیل یک محله مسکونی که در محدوده محور سبز دلگشا به سعدی شهر شیراز قرار گرفته به محله­ای طبیعت محور، کوشش می­نماید تا با انتخاب محل احداث خانه طبیعت دوست در این محدوده، به شکلی همه­جانبه از طبیعت بومی در سطوح مختلف منطقه طرفداری نماید و شاید تعریفی متناسب با اصول طراحی طبیعت­دوست را در عرصه زندگی بشر ارائه دهد.

4-1- چهارچوب نظری

در این پژوهش کوشش شده تا با کنار هم قرار دادن ویژگی­های طراحی بیوفیلیک در کنار دیگر مفاهیم طبیعی مهم نظیر بوم منطقه و الگوهای طراحی مسکونی، نهایتا به الگویی بهینه برای طرح مورد نظر دست یابیم.

5-1- فرضیه و سوالات

– حضور طبیعت در زندگی بشر از ضروریات جوامع امروزی می باشد و موجب ارتقای شرایط جسمی و روحی بشر می گردد.

– آیا می توان طبیعت بکر را در شکلی پایدار و از طریق شبیه سازی سیستم ها و فرآیندهای طبیعی در کالبد و الگوی معماری وارد نمود.

– آیا می توان کالبد معماری را به محل امنی برای زندگی متعادل گونه های جانوری و گیاهی تبدیل نمود.

– الگوی بهینه ی زندگی و سکونت با در نظر داشتن اضافه شدن بعد طبیعت به معماری چیست و تا چه اندازه از کهن الگوها می توان بهره گرفت.

6-1- روش پژوهش

در این پژوهش از طریق تحلیل داده های به دست آمده از کتب معتبر در زمینه معماری طبیعت دوست و تطبیق نتایج نهایی با نمونه های عملی انجام شده کوشش در دستیابی به الگوی بهینه زندگی، مطابق با رویکرد طرح، خواهد بود. در نهایت طرح با معیارهای طراحی طبیعت دوست مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت و به اندازه موفقیت طرح در این زمینه امتیاز تعلق خواهد گرفت.

فصل دوم: پیشینه پژوهش

1-2- ارتباط بشر و طبیعت

طرز تفکر بشر در مورد طبیعت عامل مهمی در مورد چگونگی­ی تأثیرگذاری وی بر روی طبیعت یا همان معماری و شهرسازی می باشد. در این زمینه همواره دو نوع تفکر هست، تفکر شرقی که در آن بشر خود را جزئی از طبیعت می­دانسته و همواره در ارتباطی تنگاتنگ و چندسویه با آن به سر می­برده می باشد. و تفکر غربی که طی آن یک ارتباط­ی سه­گانه بین بشر، خدا و طبیعت هست، به طوری که دو ارتباط­ی بشر- طبیعت و خدا-طبیعت در این بین شکل گرفته می باشد. (گروتر, 1383, ص. 146).

1-1-2- چهار دوره­ ی ارتباط بشر با طبیعت:

در ارتباط­ی با سیر ارتباط­ی بشر و طبیعت در طول تاریخ چهار بخش را می­توان شناسایی نمود:

دوره اول: دوره­ای که بشر­ها پیش روی طبیعت ناتوان و نسبت به آن متعهد بوده­اند. در این دوره بشر­ها تحت سلطه­ی طبیعت قرار داشته­اند و طبیعت بر تمام ابعاد زندگی آنان تسلط داشته می باشد. بشر تنها به دنبال تأمین نیازهای اولیه­ی بقا مانند امنیت و غذا بوده می باشد.

دوره­ی دوم: در دوره دوم که تا ظهور انقلاب صنعتی ادامه دارد، بشر­ها در یک تقابل سازنده با طبیعت قرار دارند. جوامع طبیعی و دینی سنتی تکریم خاصی برای طبیعت و منابع آن قائل هستند. در این دوره بهره گیری و بهره­برداری از طبیعت با یک اصول مشخص و در حد نیاز می­باشد و تخریب جدی به طبیعت وارد نمی­گردد. (محمودی نژاد, 1388, ص. 100). البته دستیابی گسترده به معماری بومی یکی از دستاوردهای ارزشمند این دوره می باشد که در اثر تعامل مثبت و طبیعی بشر­ها با طبیعت حاصل گردید و در بسیاری از مناطق دنیا به طرز موفق و قابل تقدیری تکامل پیدا نمود. شاید این برهه از زمان تناسب بیشتری با نظریه­ی فرازگرا در مورد ارتباط­ی بشر و طبیعت داشته باشد، مبنی بر اینکه بشر در طول تاریخ با یک سیر پیشرفت­گرا به تدریج ارتباط­اش را با طبیعت تکمیل نموده می باشد.

دوره­ی سوم: با ظهور انقلاب صنعتی و ارائه­­ی تفکرات جدید در مورد دین و بشر و جهان هستی بشر­ها خود را مالک بی­زیرا و چرای جهان هستی می­پندارند. بشر­ها چگونگی­ی برخورد با طبیعت را در جهت بازدهی حداکثر اقتصادی و مادی مد نظر قرار داده (محمودی نژاد, 1388, ص. 100) و در این راستا، بهره­گیری از طبیعت به بهره­کشی از طبیعت مبدل می­گردد و تخریب منابع طبیعی شدت می­یابد. شاید نظریه­ی فرودگرا در مورد ارتباط­ی بشر و طبیعت را بیش از هر دوره­ای بتوان به این دوره نسبت داد مبنی بر اینکه بشر در طول دوره­ی حضورش بر کره­ی زمین به تدریج از طبیعت فاصله گرفته به طوری که بهترین و کامل­ترین ارتباط­اش با طبیعت در آغاز طبیعت بوده می باشد.

دوره­ی چهارم: اما در دوره­ی اخیر بشر به این نتیجه رسیده­می باشد که انهدام طبیعت و تخریب منابع آن نتیجه­ای غیر از انقراض نسل بشر و انهدام زیست­کره نخواهد داشت. از این رو در این دوره­ی اخیر اصلاحاتی در مورد چگونگی­ی برخورد با طبیعت آغاز گردید. در این دوره درک از آسیب­های محیطی بالاتر رفته و جامعه­ی جهانی در صدد سازگاری صنعت با طبیعت بر آمده می باشد (محمودی نژاد, 1388, ص. 127).

2-2- تاریخچه حضور طبیعت در معماری

جوامع امروزی در حالی به سمت حفظ طبیعت و تلفیق آن با معماری حرکت می­کنند که بیشتر صاحب­نظران به حضور طبیعت در معماری بومی گذشته معترفند. اما توجه دوباره به طبیعت بعد از انقلاب صنعتی را می­توان به طراحی قصر بلورین توسط ژوزف پاکستن نسبت داد. در بحبوحه­ی شکل­گیری جنبش­های معماری قرن بیستم پیدایش گرایشات ارگانیک توسط فرانک­لوید رایت و همچنین گرایش اکسپرسیونیستی گائودی به طبیعت به ادامه­ی این مسیر قوت بخشید. روبرو شدن با بحران انرژی و همچنین بیداری جوامع در مورد فجایع زیست­محیطی و نابودی منابع منجر به شکل­گیری گرایشات اکولوژیک گردید. تعریف مفهوم پایداری و شکل­گیری  انجمن ساختمان سبز آمریکا و متعاقبا گرایش معماری سبز نقطه­ی شتابی در زمینه­ فراگیر شدن حضور طبیعت در ساختمان بود. با معطوف شدن توجه طراحان به شگفتی­های موجود در طبیعت گرایش بومیمتیک یا زیست­وارگی وارد حیطه­ی طراحی نهاد و در پی آن در تلفیق با تکنولوژی و علوم رو به رشد گرایش بیونیک شکل گرفت. این حوزه مفاهیمی نظیر بیومورف(زیست دگردیسی) را نیز در برگرفت. آخرین گرایش از این مجموعه گرایش بیوفیلیک یا زیست­دوست می باشد که از قلب علوم بیولوژیک به شکلی جامع و همه­ جانبه پا در عرصه­ی تئوری، علم و طراحی نهاده می باشد.

3-2- شکل­ گیری تئوری بایوفیلیا

دکتر ادوارد ویلسون استاد زیست­شناسی دانشگاه هاروارد که در زمینه­ زیست­شناسی معروف به سلطان مورچگان می باشد پس از بیست سال پژوهش و پژوهش بر روی زندگی اجتماعی حشرات به خصوص مورچه­ها مقوله­ی زیست­جامعه­شناسی را مطرح نمود. پس از آن با یافتن شواهدی در زمینه­ طبیعت نهفته در رفتار بشر­ها متوجه وابستگی ذاتی و همیشگی نسل بشر به طبیعت گردید و تئوری بایوفیلیا را در سال 1984 در قالب کتابی با عنوان باوفیلیا منتشر نمود. نظریه­ی وی با استقبال شایانی در مجامع علمی مواجه گشت و جوایز بین­المللی ارزنده­ای را به خود اختصاص داد. در سال 1993 کتاب فرضیه­ی بایوفیلیا به وسیله­ی دکتر استفان کلرت مدرس علوم محیطی در دانشگاه ییل وبا همکاری دکتر ادوارد ویلسون منتشر گردید و این سر آغاز ورود بیوفیلیا به عرصه­ی طراحی می باشد.

تعداد صفحه : 152

قیمت : 14700تومان

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه رابطه اتوماسیون اداری با رضایت مشتریان سازمان تامین اجتماعی استان گیلان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***