متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت 

دانشکده علوم انسانی

گروه مدیریت

پایان نامه

جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

مدیریت صنعتی

ارزیابی کارایی عملکرد تولید با رویکرد تولید ناب با بهره گیری از تکنیک DEA

در بنگاه های کوچک و متوسط (SMEs)

(مطالعه موردی صنایع غذایی و آشامیدنی منتخب استان فارس)

استاد مشاور:

دکترصدرآبادی

آبان ماه1389

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

در بسیاری از واحدهای تولیدی، به ویژه آن‌هایی که به دلیل گستردگی تولید خدمات و محصولات با وسعت کار بیش‌تری روبه‌رو هستند، مدیران تولید برای هدایت و رهبری مناسب عملکرد تولید نیازمند در اختیار داشتن اطلاعات جامع از عملکرد بخش‌های مختلف هستند. جمع‌آوری این اطلاعات از زمان ورود مواد اولیه به خطوط تولید آغاز می گردد و تا تولید محصولات نهایی و خروج آن‌ها از کارخانه ادامه می‌یابد. تسلط مدیران تولید بر اطلاعات مراحل مختلف تولید موجب می گردد تا علاوه بر هدایت و مدیریت بهینه‌ی عملکرد تولید، با اختصاص مناسب منابع، بهره‌وری تولید افزایش و کیفیت محصولات بالا رود. پس ما برای مطالعه بهتر در مطالعه پیش رو صرفاً با عنایت به مقوله‌ی اندازه شرکت، تمرکزمان را بر روی شرکت‌های کوچک و متوسط (شرکت های زیر مجموعه صنایع غذایی و آشامیدنی استان فارس) قرار داده‌ایم و عوامل نابی موثر بر بهبود عملکرد شرکت ها  با عنایت به نظریات مدیران این شرکت‌ها مورد مطالعه قرارداده ایم. پژوهش پیش رو تحقیقی کمی بشمار می‌آید که با بازنگری گسترده ادبیات مرتبط و همچنین با اجرای مصاحبات ساخت یافته پرسشنامه لازم تدوین و از آن برای جمع آوری داده ها بهره گیری نموده می باشد. پس از انجام تحلیل های آماری نتیجه پژوهش مزبور اینگونه اظهار می گردد:

تاثیر عوامل و ابعاد تولید ناب و پیاده سازی آن در عملکرد شرکت ها چگونه می باشد؟

فهرست مطالب

فصل اول:

کلیات پژوهش..

1-1 مقدمه. 2

1-2   ضرورت و اهمیت پژوهش (اظهار مساله) 3

1-3 اهداف پژوهش. 4

1-4 ضرورت انجام پژوهش: 5

1-5جامعه آماری و نمونه آماری. 6

1-6 فصل بندی پژوهش. 7

فصل دوم:مبانی نظری و ادبیات موضوع..

2-1 مقدمه. 8

2-2 ارزیابی عملکرد 8

2-3 تعریف ارزیابی عملکرد 11

2-4 اهمیت ارزیابی. 11

2-5 اهداف ارزیابی عملکرد 12

2-6 ابعاد ارزیابی عملکرد 13

2 – 7 رویکردهای موجود در سنجش عملکرد 14

2-8 معایب اندازه‌گیری عملکرد به روش سنتی. 15

2- 9 روش‌های اجرایی ارزیابی عملکرد سازمان‌ها 16

   2-9-1 الگوی فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) 16

   2-9-2 مدل ریاضی برنامه‌ریزی آرمانی (مدل GP) 17

   2-9-3 مدل تعالی سازمانی EFQM.. 17

   2-9-4 کارت امتیازی متوازن 18

   2-9-5  مدل تحلیل پوششی داده‌ها 19

2-10 تولید ناب.. 20

2-11 پاردایمهای تولید. 21

   2-11-1 تولید دستی (1870-1905) 22

   2-11-2 تولید انبوه (1905-1950) 22

   2-11- 3  تولید ناب. 23

   2-11-4 سیستم تولید چابک.. 24

   2-11-5  تفاوت‌های اساسی پارادیم‌های تولید. 24

2-12  وقایع تاریخی تکامل تولید ناب.. 26

   2-12-1 مرحله‌ی پیدایش و ایجاد جرقه‌های تولید ناب. 26

   2- 12-2 مرحله‌ی توجه غرب به مطالعه شیوه تولید ژاپنی. 28

2-13  طرح و تشریح موضوعات کلی حول حوزه مفهومی و عملیاتی مقوله‌ نابی. 30

   2-13-1 اعتبارسنجی مفهوم نابی. 31

   2-13-2 تجزیه و تحلیل اعتبار همگرایی تولید ناب. 37

   2-13-3 تجزیه و تحلیل اعتبار فرق تولید ناب. 41

2-14 ذکر نکاتی در ارتباط با توسعه مفاهیم و تعاریف نابی. 46

   2-14-1 تولید ناب بعنوان یک پیکره‌بندی. 49

2-15 مطالعه وتحلیل پیشینه مربوط به مدل‌های سنجش نابی. 50

فصل سوم : روش پژوهش

3-1)مقدمه. 52

3-2) نوع پژوهش. 52

3-3)مساله پژوهش. 52

3-4)جامعه آماری. 53

3-5)تعداد نمونه و روش اخذآن. 53

3-6)متغیرهای پژوهش. 55

3-7) زمان و مکان پژوهش. 57

3-8)واحد تحقیقی. 57

3-9) روش پژوهش. 57

3-10) روشهای گردآوری اطلاعات.. 58

3-11)روایی پرسش نامه. 58

3-12)پایایی پرسش نامه. 59

3-13)ضرورت انجام پژوهش: 61

3-14) تحلیل پوششی داده‌ها 61

فصل چهارم:تجزیه و تحلیل داده ها

4-1)مقدمه. 66

4-2)توصیف وضعیت پاسخ دهند گان. 66

4-3) روش و ابزار جمعآوری اطلاعات.. 68

4-4) روش استخراج و تحلیل داده ها 68

5-4 )تبیین مفاهیم و متغیرهای موجود در این پژوهش… 68

   1-5-4) متغیر وابسته. 69

   2-5-4) متغیرهای مستقل. 69

6-4) تجزیه و تحلیل دادهها 69

7-4)تحلیل پوششی داده ها 70

   1-7-4)رتبه بندی شرکتهای مواد غذایی: 71

8-4) مطالعه ارتباط تولید ناب و ارزیابی عملکرد 88

   1-8-4) مطالعه ارتباط تولید ناب و ارزیابی عملکرد. 89

   2-8-4) مطالعه ارتباط ابزارها و تکنیکها و ارزیابی عملکرد. 91

   3-8-4) مطالعه ارتباط تکنولوژی و ارزیابی عملکرد. 93

   4-8-4) مطالعه ارتباط زیرساختها و ارزیابی عملکرد. 95

9-4) مقایسه ارزیابی عملکرد در شرکتهای کارا و ناکارا 97

10-4) مقایسه تولید ناب در شرکتهای کارا و ناکارا 98

   1-10-4) مقایسه ابزارها و تکنیکها در شرکتهای کارا و ناکارا 98

   2-10-4) مقایسه تکنولوژی در شرکتهای کارا و ناکارا 99

   3-10-4) مقایسه زیرساختها در شرکتهای کارا و ناکارا 100

فصل پنجم:نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1مقدمه : 103

.5-2- اختصار پژوهش. 104

5-3- نتایج پژوهش… 105

5-4) مقایسه سه شرکت کارا و ناکارا از نظر امتیاز کسب شده در فاکتورهای ورودی و خروجی  110

5-4)ارزیابی واحدهای ناکارا با واحدهای مرجع. 112

5-5) پیشنهادها برای تحقیقات آینده  : 113

منابع ومآخذ.. 114

1-1مقدمه

ستفاده از نظام های ارزیابی به صورت رسمی به قرن نوزدهم باز می گردد.می توان گفت ارزیابی عملکرد همراه با سیر توسعه اندیشه های مدیریت در قالب مکاتب مدیری ،توسعه پیدا کرده می باشد.تغییر و توسعه شاخصهای ارزیابی در قالب ارایه اصول عام و جهان شمول برای ارزیابی سازمانها تا مدیریت کیفیت فراگیر سیر توسعه نظام های ارزیابی را نشان می دهد.(طبرسا 1378) در کشور ما به گونه رسمی برای اولین بار در سال 1349 مقرر گردیدسازمانهای دولتی از نظر مدیریت و چگونگی اداره مورد ارزیابی قرار گیرد.اما سوابق، نشان داده که  بعد از گذشت سی سال هنوز نظام مشخصی برای ارزیابی در سطح ملی تدوین و طراحی نشده می باشد.(مدرکیان، 1377) در مطالعه علل ارزیابی عملکرد با دو دید گاه روبرو می شویم.یکی توجه سنتی به آن که مهمترین هدف ارزیابی ،قضاوت و یادآوری عملکرد می باشد.دیگری توجه جدید که به رشد و توسعه و بهبود عملکرد توجه دارد(طبرسا 1378،)و پویایی وجه ممیزه و اصلی آن می باشد.(علیرضایی ،1378)

مطالعه رویکرد های مختلف نسبت به ارزیابی عملکرد بیانگر آن می باشد که نظام ارزیابی بایستی با رشد و توسعه سازمانها متناسب بوده پاسخگوی ابعاد متنوع و متعدد آن ها باشد.نکته دیگری که امروزه در ادبیات مدیریت عملکرد به آن توجه شده این می باشد که بین ارزیابی نتایج (خروجی) و ارزیابی فرایندها و داده ها (ورودی)ارتباط بسیار مهم و قابل توجهی هست.امروزه تفکر غالب این می باشد که اصلاح ورودی و فرایند های عملیات به گونه منطقی منجر به ارایه کالاهای مناسب خواهد گردید.کنترل انتهایی عملیات نمی تواند بیانگر وضع عملکرد  جامع سازمان باشد.خروجی زاییده فعالیت  واحد های مختلف سازمان در ترکیب منابع می باشد و ارزیابی خروجی سازمان نمی تواند به برنامه های اصلاحی در فرایند و عملیات پشتیبانی آن کمک کند. (zairi,1994). بنابراین نیاز می باشد تا در ارزیابی‌هایی که از سیستم های مختلف به اقدام می‌آید، توجه مناسبی نیز به ورودی‌های سیستم وجود داشته باشد و مفهووم کارایی نسبی واحدها مورد مقایسه قرار گیرند.

ناب بودن واژه ای می باشد که در آغاز طی مطالعات محک زنی در سالهای 1980در موسسه تکنولوژی ماساچوست ((MITبرای توصیف سیستم تولیدی تویوتا توسط ووماک بکار گرفته گردید.تفاوت یک سیستم با تفکر ناب و غیر آن در این مطالعات کاملا مشخص می باشد.در این مطالعات ثابت گردید که کالای در جریان ساخت در شرکت های امریکایی هزار برابربیشتر از شرکت های امریکایی می باشد.این تفاوت ها در کاربرد اصول خاص سیستم تولید می باشد. در سیستم تفکری ناب که در تجارت و تولید بکار گرفته شده می باشد ،بیشتر بر روی کیفیت بالا،ارزش افزوده بیشتر ،کمتریت ضایعات،کمترین سرمایه کار،زمان تولید پایین وبهبود مستمر از طریق نوآوری و کایزن تاکید می گردد.

هدف اصلی تولید ناب معرفی سیستم فشاری ((PULL SYSTEMبا زمان ساخت کوتاه می باشد.مدت زمانی که صرف ساخت محصول می گردد ،از دو قسمت اصلی تشکیل شده می باشد:زمان دارای ارزش افزوده و زمان بدون ارزش افزوده.زمان دارای ارزش افزوده بطور مثال همان زمان در حال کار بودن ماشین آلات می باشد.اما زمان بدون ارزش افزوده،مدت زمان صرف شده جهت به راه اندازی ماشیت آلات،زمان بیکاری،مدت زمان از کار افتادگی دستگاهها یا نرسیدن مواد اولیه ،زمان صرف شده برای بازرسی و … می باشد.هدف ایده ال رسیدن به 100٪زمان ارزش افزوده می باشد که البته در اقدام غیر ممکن می باشد. این تفکر که دلیلی برای از دست دادن امکانات بصورت ضایعات وجود ندارد،پس بایستی ضایعات موجود را حذف نمود تا ارزش افزوده بیشتر کسب نمود در سالهای 1950 به ذهن اونو رسید. به اعتقاد اونو اساسی ترین مشکلی که بایستی از یک سیستم تولیدی حذف گردد،مودا یا ضایعات می باشد.اونو ،موداهای خود را چنین تعریف می کند:

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه همسوئی استراتژی‌های بازاریابی و تولید در صنعت سیم و کابل

“عیبها (در محصولات)،تولید بیش از حد کالای غیر ضروری،موجودیها کالایی که منتظر فرایند یا مصرف در فاصله ای دورتر هستند،فرایند غیر لازم،جابجایی غیر ضروری(انسانی)،حمل و نقل غیر ضروری(کالاها)، انتظار نیروی انسانی برای ملزومات تا کارهای خود را انجام دهند یا برای شکل گیری فعالیتی در بالای جریان وطراحی کالاهاو خدمات که متناسب با نیازهای مصرف کنندگان نیست.”

تولید ناب سیستمی می باشد که بر این فرض بنا نهاده شده می باشد که مزیت یک محصول ماندگار نیست و پس به جای اجتناب از رقابت ،بایستی با رقبا بصورت رودررو مواجه گردید.برای کسب موفقیت در این امر شرکت بایستی برای کاهش هزینه ها و تولید کالای با کیفیت بسیار بالا تخصص پیدا کند. نکته کلیدی در رسیدن به تولید ناب اینست که شرکت ها بایستی این موضوع را بیاموزند که به فرایند مدیریت،بعنوان یک سیستم حل مشکل جامع درون سازمانی در داخل زنجیره تولید کل بنگرند و نه یک مجموعه ای از تکنیک های مستقل بکار گرفته شده در واحد های مستقل.

“سیستم جامع حل مشکل در تولید ناب ،تولید کنندگان ناب را وادار کرده می باشد که عرضه کنندگان خود را به بکارگیری فنون ناب در فرایند هایشان ترغیب کنند تا بدین وسیله به یک جریان سریع،منسجم و مکرر از کالاها و اطلاعات درون زنجیره تولید برسند.”

تولید ناب را می توان یک مدل تولیدی منسجم دانست، زیرا که آن از ابزارها،متدهاو استراتژیهای مختلفی در ایجاد و توسعه محصول ،مدیریت و مدیریت عرضه در یک کل تشکیل شده می باشد.تولید ناب به این علت ناب می باشد که از هر چیز ،در مقایسه با تولید انبوه کمتر بهره گیری می گردد.(حدود نیمی از نیروی انسانی،نیمی از فضای کارخانه،نیمی از سرمایه گذاری مورد نیاز برای ابزارها،نیمی از ساعات مهندسی در خلق محصول و تولید آن در نیمی از زمان مورد نیاز).(عادل اذر،سعید صفیری ،1383)

تفکر ناب را می توان در 5 اصل اختصار نمود که این 5 اصل عبارتند از :تعیین دقیق ارزش هر محصول معین،شناسایی جریان ارزش هر محصول،ایجاد حرکت بدون وقفه در این ارزش،امکان دادن به مشتری تا بتواند این ارزش را از تولید کننده بیرون بکشد و تعقیب کمال. ناب اندیشیدن در یک سازمان بایستی به یک فرهنگ تبدیل گردد و بایستی بسترهای مناسب را جهت نهادینه شدن تفکر ناب در کلیه سطوح را مهیا نمایند(شهرام تاج،1386). پس آن چیز که که ما در این پژوهش بالتبع خواهیم بود ارزیابی عملکرد تولید با رویکرد تولید ناب با بهره گیری از تکنیک DEA می باشد.

1-2       ضرورت و اهمیت پژوهش (اظهار مساله)

 

در بسیاری از واحدهای تولیدی، به ویژه آن‌هایی که به دلیل گستردگی تولید خدمات و محصولات با وسعت کار بیش‌تری روبه‌رو هستند، مدیران تولید برای هدایت و رهبری مناسب عملکرد تولید نیازمند در اختیار داشتن اطلاعات جامع از عملکرد بخش‌های مختلف هستند. جمع‌آوری این اطلاعات از زمان ورود مواد اولیه به خطوط تولید آغاز می گردد و تا تولید محصولات نهایی و خروج آن‌ها از کارخانه ادامه می‌یابد. تسلط مدیران تولید بر اطلاعات مراحل مختلف تولید موجب می گردد تا علاوه بر هدایت و مدیریت بهینه‌ی عملکرد تولید، با اختصاص مناسب منابع، بهره‌وری تولید افزایش و کیفیت محصولات بالا رود.

در این مطالعه قصد داریم ارزیابی عملکرد تولید را با رویکردی مبتنی بر مفاهمیم نابی  را مورد مطالعه قرار داده و بر این اساس مسیر بهبود را برای ارتقای کارایی سیستم ‌های تولیدی پیشنهاد نماییم. در مطالعه عملکرد تولید واژه هایی از قبیل کاهش هزینه،کارایی عملکرد ،تحویل بموقع،برتری در کیفیت،انگیزه کار کنان و راضی نگه داشتن مشتریان بیشتر مورد توجه قرار گرفته می باشد.همچنین مطلالعه بر روی خروجی ها نیز نشاندهنده کوشش برای بهبود در هزینه و زمان بعنوان عوامل اصلی در خروجی می باشد. .در بیشتر یافته های مبنی بر خروجی و ورودی ،معمولا بر اساس یک خروجی(معمولا حجم تولید)و ایتم های محدود برای ورودی (معمولا سرمایه و کار)ارزیابی انجام می شود.البته در اقدام می توان بر عامل های غیر کمی که برتری در تولید را سبب می گردد مانند کیفیت و انعطاف پذیری نیز توجه نمود.

نکته حایز اهمیت در این مطالعات توجه بیشتر شرکت ها بر روی خروجی ها به عنوان  عوامل اصلی در عملکرد خود می باشد.توجه بیش از حد بر روی خروجی ها ما را از آیتم های مربوط به ورودی دور می سازد از این رو ما در این مطالعه برانیم تا کارایی تولید را در بهره گیری از توانمندسازهای نابی سازمانی محاسبه نماییم. برای این کار خروجی های سیستم را عملکرد شرکت و ورودی های آن را پارامترهای تولید ناب در نظر گرفتیم و بر این اساس به محاسبه کارایی واحدهای تولیدی پرداختیم.

1-3 اهداف پژوهش

 

هدف اصلی این پژوهش ارزیابی کارایی عملکرد تولید با رویکرد ناب می باشد و برانیم بعد از ارزیابی انجام شده عوامل موثر در عملکرد را مشخص کرده و با در نظر داشتن آن شرکت ها را در امر بهبود عملکرد خود یاری دهیم.

1-4 ضرورت انجام پژوهش

 

آن چیز که امروزه در اکثر شرکت ها میبینیم کوشش برای حفظ و بقای خود می باشد و از این رو می کوشندتا در دنیای رقابتی امروز با بهبود در عملکرد خود از دیگر رقبا عقب نمانند. . شرکت ها بایستی دو نکته مهم را مد نظر قرار دهند: اول اینکه بایستی اولویت های رقابتی تولید را بیابند و  فاکتورهای مهم در تولید را مشخص سازند.دوم اینکه شرکت ها بایستی در سفارشات خود که باعث  افزایش مزیت رقابتی می باشد دقت وافی و کافی داشته باشند.

رتبه بندی و ارزیابی شرکت ها معمولا براساس عملکرد آن ها سنجیده می گردد از این رو به گونه طبیعی این سوال پیش می آید که متغیرهای عملکرد تولیدی شرکت ها کدامند؟فعالیت های تولیدی شامل تعدادی فرایند ،تصمیمات و فعالیت ها هستند.انتخاب صحیح و اجرای موثر آن ها می تواند در ارتقا‍ء تواناییهای تولید تأثیر داشته باشند. پس در این مطالعه با در نظر داشتن اصولی که برای یک تولید ناب برشمردیم (کیفیت بالا،ارزش افزوده بیشتر،کمترین ضایعات و …)و هم چنین ورودیهایی تولیدرا که مد نظر قرار دادیم ،شرکت ها را مورد ارزیابی قرار داده و عوامل اشکال و قوت آن ها را شناسایی و در صورت وجود اشکال آن را بر طرف نماییم .

1-5 جامعه آماری و نمونه آماری

 

جامعه آماری در نظر گرفته شده برای این پژوهش شرکت های کوچک و متوسط صنایع غذایی و آشامیدنی استان فارس مستقر در شهرک صنعتی می باشد.

از آنجاییکه در نمونه آماری چندین متغیر کمی را مورد مطالعه قرار می‌دهیم و با عنایت به این موضوع که جامعه آماری پژوهش محدود می باشد پس فرمول تعیین نمونه آماری به تبیین زیر می باشد:

96=

1-6 فصل بندی پژوهش

در فصل اول پژوهش به طرح مساله و اهمیت آن، اهداف پژوهش، سوالات پژوهشی و فرضیات پژوهش پرداخته شده می باشد. در فصل دوم، ادبیات پژوهش با بازنگری گسترده گردآوری و مورد مطالعه تفضیلی قرار گرفته می باشد. در فصل سوم، فرآیند پژوهش، روش‌های جمع‌آوری داده‌ها و روایی و پایایی آن ها، جامعه و نمونه آماری و روش تحلیل داده‌ها تشریح شده می باشد. در فصل چهارم،  تجزیه و تحلیل داده ها به کمک تکنیک های یاد شده در فصل سوم مورد بحث قرار گرفته شده می باشد و نهایتا در فصل پنجم، نتیجه‌گیری و  و تفسیر نتایج به همراه ارایه راهکارها و پیشنهادات کاربردی اظهار شده می باشد و در انتهای این فصل هم محدودیت های پژوهش و پیشنهادات آتی برای انجام تحقیقات در این حوزه مطرح شده اند.

تعداد صفحه :130

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com