متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته :روانشناسی

گرایش :صنعتی و سازمانی

عنوان : مطالعه ارتباط استرس شغلی و سلامت روان با تاکید بر تأثیر واسطه­ ای راهبردهای مقابله­ ای در کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد ارسنجان

دانشکده علوم انسانی، گروه روانشناسی

گرایش: صنعتی و سازمانی

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A.)

 

عنوان:

مطالعه ارتباط استرس شغلی و سلامت روان با تاکید بر تأثیر واسطه­ای راهبردهای مقابله­ای در کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان

 

استاد راهنما:

دکتر محبوبه چین­آوه

 

استاد مشاور:

دکتر فرشته مصطفوی­راد

زمستان 1393

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                             صفحه
چکیده ………………………………………………………………………………………… 1
فصل نخست: کلیات پژوهش ……………………………………………………………….. 2
  1-1- مقدمه ……………………………………………………………………….. 3
  2-1- اظهار مساله …………………………………………………………………… 5
  3-1- اهمیت موضوع پژوهش …………………………………………………….. 10
  4-1- اهداف پژوهش ……………………………………………………………… 12
  5-1- تعریف متغیرها ……………………………………………………………… 13
فصل دوم: مروری بر ادبیات پژوهش ………………………………………………………. 16
  1-2- مقدمه ……………………………………………………………………….. 17
  2-2- سلامت روان ………………………………………………………………… 18
  3-2- تعریف سلامت روان ……………………………………………………….. 19
  4-2- ویژگی­های افراد سالم ………………………………………………………. 23
  5-2- نظریه­های سلامت روان …………………………………………………….. 24
  6-2- استرس شغلی ……………………………………………………………….. 40
  7-2- تعریف استرس شغلی ………………………………………………………. 43
  8-2- علل استرس در محیط کار ………………………………………………….. 44
  9-2- علل استرس در محیط کار ………………………………………………….. 44
  10-2- نشانه­های استرس ………………………………………………………….. 46
  11-2- شیوع استرس شغلی ……………………………………………………….. 47
  12-2- پیامدهای استرس شغلی …………………………………………………… 48
  13-2- سبک­های مقابله …………………………………………………………… 50
  14-2- انواع شیوه­های مقابله­ای …………………………………………………… 53
  15-2- انواع مقابله­های کارآمد ……………………………………………………. 54
  16-2- پژوهش­های پیشین ………………………………………………………… 59
  17-2- جمع­بندی ………………………………………………………………….. 73
  18-2- فرضیه­های پژوهش ………………………………………………………… 73
فصل سوم: روش­ پژوهش …………………………………………………………………… 75
  1-3- طرح کلی پژوهش ………………………………………………………….. 76
  2-3- جامعه آماری پژوهش ……………………………………………………….. 76
  3-3- نمونه مورد مطالعه و شیوه نمونه­گیری ……………………………………… 77
  4-3- ابزارهای گردآوری اطلاعات ……………………………………………….. 80
  5-3- روش اجرای پژوهش ……………………………………………………….. 85
  6-3- روش تجزیه و تحلیل آماری داده­ها ………………………………………… 86
  7-3- ملاحظات اخلاقی …………………………………………………………… 87
فصل چهارم: یافته­ها …………………………………………………………………………. 88
  1-4- یافته­های توصیفی مربوط به متغیرهای پژوهش  ……………………………. 89
  2-4- ماتریس همبستگی متغیرهای پژوهش ………………………………………. 90
  3-4- یافته­های تحلیل مسیر ……………………………………………………….. 90
  1-3-4- پیش­بینی سلامت روان بر اساس استرس شغلی …………………………. 91
  2-3-4- پیش­بینی راهبردهای مقابله­ با استرس بر اساس استرس شغلی ………….. 94
  3-3-4- پیش­بینی سلامت روان بر اساس راهبردهای مقابله با استرس با کنترل استرس شغلی ………………………………………………………………. 99
  4-3-4- مدل نهایی پژوهش ………………………………………………………. 103
  5-3-4- برازش مدل نهایی ……………………………………………………….. 106
فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری ……………………………………………………………… 109
  1-5- مطالعه و تبیین نتایج فرضیه­های پژوهش …………………………………… 111
  2-5- نتیجه­گیری ………………………………………………………………….. 120
  3-5- محدودیت­ها ………………………………………………………………… 121
  4-5- پیشنهادها ……………………………………………………………………. 122
  1-4-5 پیشنهادهای پژوهشی ………………………………………………………. 122
  2-4-5 پیشنهادهای کاربردی ………………………………………………………. 122
پیوست­ها ……………………………………………………………………………………… 124
  پرسشنامه استرس شغلی هلریگل و اسلوکام ……………………………………… 125
  پرسشنامه سبک­های مقابله با رویدادهای استرس­زا (CISS) ……………………… 126
  پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر (GHQ-28) …………………………. 128
فهرست منابع …………………………………………………………………………………. 130
  منابع فارسی ………………………………………………………………………… 130
  منابع انگلیسی ………………………………………………………………………. 139
چکیده انگلیسی ………………………………………………………………………………. 145

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                    صفحه
جدول 1-4: میانگین، انحراف استاندارد و دامنه نمرات متغیرهای مورد مطالعه ……………….. 89
جدول 2-4: ماتریس همبستگی مرتبه صفر بین متغیرهای پژوهش ……………………………. 90
جدول 3-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس استرس شغلی …………………………………………………………………………….. 91
جدول 4-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی رضایت شغلی آزمودنی­ها بر اساس سرسختی روان شناختی ………………………………………………………….. 91
جدول 5-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس ابعاد استرس شغلی ………………………………………………………………….. 92
جدول 6-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی رضایت شغلی آزمودنی­ها بر اساس ابعاد استرس شغلی …………………………………………………………………….. 93
جدول 7-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی راهبردهای مقابله­ با استرس بر اساس استرس شغلی ………………………………………………………….. 94
جدول 8-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی راهبردهای مقابله­ای آزمودنی­ها بر استرس شغلی …………………………………………………………………………….. 95
جدول 9-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی راهبردهای مقابله­ با استرس بر اساس ابعاد استرس شغلی ……………………………………………………….. 96
جدول 10-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی راهبردهای مقابله­ای آزمودنی­ها بر ابعاد استرس شغلی …………………………………………………………………….. 97
جدول 11-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس راهبردهای مقابله با استرس و استرس شغلی ……………………………………. 99
جدول 12-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس راهبردهای مقابله با استرس و استرس شغلی ………………………………………………… 99
جدول 13-4: نتایج تحلیل واریانس (ANOVA) برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس راهبردهای مقابله­ای و ابعاد استرس شغلی ………………………………………. 101
جدول 14-4: ضرایب تحلیل رگرسیون برای پیش­بینی سلامت روان بر اساس راهبردهای مقابله­ای و ابعاد استرس شغلی …………………………………………………… 101
جدول 15-4: اثرات مستقیم، غیرمستقیم و کل معنی­دار برای مدل نهایی اصلاح شده ………… 104
جدول 16-4: اثرات مستقیم، غیرمستقیم و کل معنی­دار برای مدل نهایی اصلاح شده ………… 105
جدول 17-4: برازش مدل نهایی مربوط به شکل 7-4، (241=N) …………………………….. 107
جدول 18-4: برازش مدل نهایی مربوط به شکل 8-4، (241=N) …………………………….. 108

 

فصل نخست

کلیات پژوهش

 

1-1 مقدمه

بدون شک در جوامع امروزی بدون داشتن شغل، زندگی کردن، امکان­پذیر نیست و هر فرد به داشتن شغلی نیازمند می باشد تا بتواند به سازمان اجتماعی بپیوندد و در جامعه جایگاه و منزلتی بیابد. با این حال شغل فقط راهی برای تأمین نیازهای ضروری زندگی نیست، بلکه به عنوان یک عنصر حیاتی در موقعیت اجتماعی افراد به شمار می­رود (ایاکوویدز، فونتولاکیس، کاپرینیس و کاپرینیس[1]، 2003). این در حالی می باشد که شغل افراد یکی از عمده­ترین علت های تنیدگی در زندگی­ آن­ها می باشد. شغل برای هر فرد به عنوان عامل تشکیل دهنده­ی هویت اجتماعی، منبع تأمین نیازهای زندگی و تشکیل دهنده­ی هویت اجتماعی محسوب می­گردد و از منابع مهم تنیدگی به شمار می­آید. در مشاغلی که در آن­ها ارتباط انسانی مطرح می باشد تنیدگی بیشتری هست (رحمانی، بهشید، زمانزاده و رحمانی، 1389). استرس شغلی[2] امروزه به مسئله­ای شایع و پر هزینه در محیط­های کاری تبدیل شده می باشد (هوئل، اسپارکس و کوپر[3]، 2006). تقریباً تمام اندیشمندان بر این نکته اذعان دارند که استرس نتیجه تعامل بین فرد و موقعیتی می باشد که فرد، توانایی خود را به مقصود پاسخگویی به مطالبات و فشار ناکافی می­داند به طوری که موسسه ملی ایمنی و سلامت شغلی[4] (1999)، استرس شغلی را به صورت پاسخ­های فیزیکی و عاطفی زیان­آور یک شخص در زمانی که شرایط شغلی با توانایی­ها، امکانات در دسترس و یا نیازهای نیروی کار مطابقت نداشته باشد تعریف می­کند. استرس­های شغلی مانند استرس­هایی هستند که اگر بیش از حد باشند، می­توانند با ایجاد عوارض جسمی، روانی و رفتاری برای فرد سلامت وی را به مخاطره اندازند. همچنین وجود این فشارها، با تهدید اهداف سازمانی، می­تواند موجب کاهش کیفیت عملکرد فرد گردد (دیوس و نیواستورم، ترجمه طوسی، 1373). پیامدهای سازمانی استرس، کاهش عملکرد مناسب، افزایش تعداد غیبت­ها، موردها استعفا، کاهش تعهد سازمانی و عدم امنیت شغلی کارکنان و … می­باشد (فرانکوئیس[5]، 2008). تحقیقات زیادی نشان دهنده وجود استرس شغلی و تحلیل جسمی و روانی زیاد در کارکنان می­باشد که منجر به فرار از شغل، برخورد میان کارکنان و جابجایی شدید، اختلال در سلامتی و ناتوانی در انجام وظایف، آسیب­پذیری در ارتباطات حرفه­ای، کاهش کیفیت مراقبت ارائه شده و نهایتاً نارضایتی و ترک شغل می­گردد (دورایس و ویلکرسون[6]، 2003). در مطالعات متعدد که در زمینه تأثیر استرس شغلی بر سلامت روانی[7] (نیترو و تاکاشی[8]، 1999؛ نیلان[9]، 2002؛ گسرون[10]، 2002؛ هاشمی­نژاد، رحیمی مقدم، محمدیان و امیری، 1392؛ رزمی و نعمتی سوگلی تپه، 1390؛ شهرکی واحد، مردانی حموله، سنچولی و حامدی شهرکی، 1389؛ عقیلی­نژاد، محمدی، افکاری، عباس­زاده دیزجی، 1386) صورت گرفته می باشد، استرس شغلی به عنوان یکی از مهمترین عوامل به وجود آورنده ضایعات روانی و کاهش سلامت روانی معرفی شده می باشد که در اغلب این مطالعات استرس به عنوان پاسخی که مستقیماً تحت تأثیر منابع فشارزا تجربه می­گردد، در نظر گرفته شده می باشد. اما تأکید بر این مسأله اهمیت دارد که استرس همواره به صورت مستقیم از منابع فشارزا ناشی نمی­گردد، بلکه چگونگی ادراک فرد از استرس، در تجربه آن، تأثیر اساسی دارد زیرا که بر اساس مطالعات صورت گرفته معلوم شده می باشد که رویدادهای استرس­زای مشابه، اثرات متفاوتی در افراد مختلف پدید می­آورند. از این رو، این باور که متغیرهایی وجود دارند که ارتباط استرس را با سلامت روانی تعدیل می­کنند، قوت گرفته می باشد. یکی از متغیرهایی را که در این زمینه می­توان مورد توجه قرار داد، شیوه­های مقابله با رویدادهای استرس­زاست. به طوری که بر اساس تئوری­های روان شناختی راهبردهای مقابله­ای تأثیر مهمی در کاهش استرس و در نتیجه افزایش سلامت روان افراد دارند؛ به اظهار دیگر هر چه منابع افراد برای مقابله بیشتر باشد، کمتر این احتمال هست تا گرفتار موقعیت­هایی شوند که در آن­ها آسیب پذیرترند (بهروزیان، خواجه­الدین، هدایی و زمانی، 1388). مکانیسم­های به کار رفته در مقابله با استرس و اندازه طرفداری اجتماعی و عامل مهم تعیین کننده اندازه تحلیل هیجانی و کاهش کارآیی فرد هستند (بیکر، اوبرین و صلاح­الدین[11]، 2007). بر اساس تئوری­های روانشناختی سبک­های مقابله­ای تأثیر مهمی در کاهش استرس و در نتیجه سلامت عمومی افراد دارند (چین­آوه، 2010؛ ضیغمی و پوربهاالدینی زرندی، 1390). پس با در نظر داشتن مطالب ارائه شده این فرض شکل می­گیرد که راهبردهای مقابله با رویدادهای استرس­زا می­تواند تأثیر واسطه­ای و همچنین تعدیل کننده در ارتباط­ی بین استرس­ شغلی و سلامت روان داشته باشد پس در پژوهش حاضر کوشش بر آن می باشد تا به مطالعه ارتباط استرس­ شغلی و سلامت روان با تاکید بر تأثیر واسطه­ای راهبردهای مقابله­ای در کارمندان سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان، پرداخته گردد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامهبررسی رابطه بین ادراک تعارض و روش های مدیریت آن در بین مدیران و کارمندان شعبات بانک ملت شهرستان تبریز

2-1 اظهار مساله

نیروی انسانیِ کارآمد پربهاترین و ارزنده­ترین ثروت و دارایی هر کشور می باشد. جوامع بسیاری علیرغم داشتن منابع طبیعی سرشار به دلیل فقدان نیروی انسانی شایسته و لایق، توان بهره گیری از این مواهب الهی را ندارند. نیروی انسانی کارآمد آن­هایی هستند که ضمن برخورداری از دانش و مهارت، توانایی­های لازم جهت انجام بسنده و موثر وظایف شغلی از سلامت روان برخوردار باشند (گنجی، 1391). سلامت روانی، به عنوان رفتار موزون و متناسب با جامعه، شناخت و پذیرش واقعیت­های اجتماعی، قدرت سازگاری با آن­ها و ارضاء نیازهای متعادل خویشتن تعریف شده می باشد (به نقل از هاشمی­نژاد و همکاران، 1392). در این خصوص سازمان بهداشت جهانی[12] (WHO) (2005) سلامت روانی را تعادل بین جنبه­های مختلف زندگی، جهانی، اجتماعی، روحی، معنوی و هیجان می­داند و چگونگی­ای که ما محیط پیرامونمان را اداره می­کنیم و برای زندگی خود تصمیم می­گیریم از اهمیت خاص برخوردار می باشد. سلامت روانی حالت عملکرد و موفقیت­آمیز کنش روانی می باشد که حاصل آن فعالیت­های ثمر بخش، روابط رضایت بخش با دیگران، توانایی سازگاری با تحولات و کنار آمدن با ناملایمات می باشد. ارتقای سلامت روانی در جامعه موجب بهبود کیفیت زندگی می­گردد. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی از هر 4 نفر 1 نفر (25درصد) از افراد در هر مرحله از زندگی از یک یا چند اختلال روانی رنج می­برند. بر اساس گزارش مرکز کنترل بیماری­های آمریکا[13] (CDC) 8/7 درصد مردان و 3/12 درصد زنان در سنین 24-18 از معضلات روانی به ویژه استرس رنج می­برند. از ویژگی­های افراد دارای سلامت روانی می­توان به شناخت خود، انگیزه­ها، آرزوها و محیط خود، یکپارچگی شخصیت که خود موجب هماهنگی بین اعمال مختلف فرد با یکدیگر می­گردد تصریح داشت. در ایران نیز این آمار از سایر کشورها کمتر نیست؛ به طوری که در طرح ملی مطالعه سلامت و بیماری در ایران میانگین اختلالات در افراد بالای 15 سال ایران 21درصد گزارش گردید (خانی، یکه­فلاح و حاج­حسینی، 1392). همچنین سازمان جهانی بهداشت بر اساس شاخص جهانی بیماری­ها، برآورد می­کند که بیماری­های روانی مانند استرس­های مربوط به اختلالات روانی، دومین علت ناتوانی­ها تا سال 2020 خواهد بود (به نقل از کالیا[14]، 2002). این در حالی می باشد که مطالعات متعدد انجام گرفته در گروه­های شغلی مختلف، بین سلامت روانی و رضایت شغلی افراد ارتباط قابل توجهی نشان داده­اند؛ به نحوی که افراد با رضایت شغلی کمتر از سلامت روانی کمتری برخوردار بوده­اند (اُ-سولیوان، کیان و مورفی[15]، 2005). یکی از عامل­هایی که می­تواند سلامت روانی افراد را تحت تأثیر قرار دهد، استرس­های ناشی از شغل می باشد. افرادی که استرس زیادی را تحمل می‌کنند توجه کمتری به انجام کار خود دارند و پس ممکن می باشد به خود و دیگر افراد سازمان آسیب­هایی وارد کنند. به گونه کلی استرس شغلی، بازده و بهره‌وری کارکنان را پایین می‌آورد و ﺗﺄﺛﯿﺮ ﮔﺴﺘﺮده­ای ﺑﺮ ﺳﻼﻣﺖ رواﻧﯽ و ﺑﺪﻧﯽ دارد. ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ اﺳﺘﺮس­ ﮐﺎرﮐﺮد ﺷﻐﻠﯽ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار دﻫﺪ و ﻣﻨﺠﺮ ﺑﻪ ﺑﯿﻤﺎری ﺟﺪی ﮔﺮدد (ﻣﻬﺪاد، 1389). هلمز[16] (2002) یکی از عوامل موثر بر عملکرد افراد در سازمان­ها را، استرس شغلی می­داند که سلامت روانی بسیاری از افراد را در معرض خطر قرار داده می باشد. بدین لحاظ در دهه اخیر موضوع استرس و آثار آن در سازمان به یکی از موضوعات اصلی رفتار سازمانی تبدیل شده می باشد (به نقل از رضائیان، 1383). استرس شغلی زمانی روی می­دهد که انتظارات از فرد بیشتر از اختیارات و توانایی­های او باشد. وقتی که در محیط کار مجال نشان دادن خلاقیت، تصمیم­گیری و درایت از فرد گرفته گردد در او استرس بروز می­نماید که در نهایت منجر به کاهش کارایی می­گردد؛ این امر یکی از معضلات و تهدیدهای بزرگ، جهت سلامت افراد در جوامع مدرن امروزی می باشد (مسلر و کاپوبینانکو[17]، 2001). در اغلب تحقیقاتی که استرس شغلی را مورد کنکاش قرار داده­اند نشان داده شده می باشد که نیروى کار در معرض استرس شغلى در کشورهاى توسعه یافته حدود 30 درصد مى­باشد که این اندازه در کشورهاى در حال توسعه به مراتب بیشتر می باشد (سوارد[18]، 2004). شواهدی در دست می باشد که نشان می­دهد استرس می­تواند بر روی سلامتی فرد و پیامدهای مهم سازمانی از قبیل بهره­وری نیز تأثیرگذار باشد (لادو[19]، 1999). نارضایتی شغلی از پیامدهای استرس شغلی محسوب می­گردد و از نظر اقتصادی و اجتماعی برای فرد هزینه­هایی در بر خواهد داشت (تایسون و پونگرونگفانت[20]، 2004). همچنین استرس شغلی با کاهش کارایی افراد، باعث افزایش اندازه غیبت از محل کار، کاهش تولید، جابجایی نیرو، تعارض­های کاری، هزینه­های پزشکی، از کار افتادگی و    بودجه­های مربوط به استخدام نیروهای جدید باعث وارد شدن هزینه­های گزافی به سازمان­ها و شرکت­ها می­گردد (قاسمی پیرلوطی و همکاران، 1392). به طوری که سازمان بین المللی کارگر[21] (ILO) هزینه­های وارد بر کشورها به دلیل استرس شغلی را 1 تا 5/3 درصد تولید ناخالص داخلی تخمین زده و اعلام  می­کند که این مقدار در حال افزایش می باشد (به نقل از هاشمی­نژاد و همکاران، 1392). پس می­توان با شناسایی و اصلاح عوامل تنش­زای محیط کار، از ایجاد بیماری­های روانی در این گروه از افراد جلوگیری نمود و جلوی هزینه­های تحمیلی ناشی از آن را گرفت.

[1] – Iacovides, Fountoulakis, Kaprinis & Kaprinis

[2] – job stress

[3] – Hoel, Sparks & Cooper

[4] – National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH)

[5] – Francois

[6] – Devries & Wilkerson

[7] – mental health

[8] – Norito & Takashi

[9] – Neylan

[10] – Gesrhon

[11] – Baker, O’Brien & Salahuddin

[12] – World Health Organization (WHO)

[13] – Centers for Disease Control and Prevention (CDC)

[14] – Kalia

[15] – O`sullivan, Keane & Murphy

[16] – Holmes

[17] – Mesler & Capobianco

[18] – Seward

[19] – La Dou

[20] – Tyson & Pongruengphant

[21] – International Labour Organization (ILO)

تعداد صفحه : 160

قیمت : 14700تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :        ****       serderehi@gmail.com

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  *** ***