متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت

دانشگاه پیام‌نور

مرکز گرمسار

پایان‌نامه

برای دریافت مدرک کارشناسی ارشد رشته «مدیریت دولتی گرایش منابع انسانی»

عنوان:

مطالعه عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با بهره گیری از مدل سه‌شاخگی (ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای)

مطالعه موردی در امور مالی دانشگاه پیام‌نور

استاد مشاور: آقای دکتر محمدعلی سرلک

نگارش: معراجعلی عین‌آبادی

پاییز: 1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده:

امروزه دانش به‌عنوان یک دارایی کلیدی و ارزشمند شناخته شده که مبنای رشد و پایداری و رمز موفقیت یک سازمان به شمار می‌رود از این جهت در پژوهش حاضر، محقق به‌دنبال شناسایی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی دانشگاه پیام‌نور بوده که با در نظر داشتن تازگی موضوع برای رسیدن به هدف از مدل سه شاخگی (ساختاری، رفتاری وزمینه‌ای) به‌مقصود مطالعه کامل موضوع بهره گیری شده می باشد. محقق برای مطالعه ادبیات موضوع با بهره گیری از جامع آماری متشکل از مدیران، کارشناسان مالی به تعداد672 نفر و حجم نمونه 200 نفر انتخاب نمود. برای گردآوری داده‌های پژوهش، از پرسشنامه 24 سئوالی بهره گیری گردید که با ضریب آلفای کرانباخ 91/0 پایایی پرسشنامه مطالعه گردید. داده‌های جمع‌آوری شده از پرسشنامه را طی فرایند سه بخشی که در بخش اول به کمک آمار توصیفی، به توصیف و تبیین داده‌های جمعیت‌شناختی پرداخته گردید و در بخش دوم و سوم فرضیه‌های پژوهش مطالعه گردید و تأثیر هر یک از عوامل سه گانه در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با بهره گیری از آزمون تک نمونه‌ای تی مورد آزمون قرار گرفت و همچنین به‌مقصود اولویت‌بندی هر یک از شاخص‌ها و عوامل، از آزمون فریدمن بهره گیری گردید. از بین عوامل سه‌گانه، عامل ساختاری در اولویت اول قرار گرفت و از بین تمامی شاخص‌های موجود، وجود استانداردهای لازم در عملیات مالی دانشگاه از عوامل ساختاری،دارای بالاترین اولویت در بین شاخص‌های 24 گانه این پژوهش قرار گرفت. در نهایت بر اساس نتایج به‌دست آمده از اولویت‌بندی عوامل و با بهره گیری از مدل کامل معادلات ساختاری، مدلی جهت مطالعه تأثیر هر یک از عوامل سه‌گانه پیش نهاد گردید و سه فرضیه مطرح و مجدداً با بهره گیری از آزمون تک‌‌نمونه‌ای تی نرم‌افزار لیزرل، فرضیه‌های مدل پیشنهادی مورد آزمون و تجزیه وتحلیل آماری قرار گرفت و در پایان با در نظر داشتن نتایج به‌دست آمده مدل پیشنهادی اصلاح گردید.

کلید واژه‌ها:

خطاهای انسانی، مدل سه شاخگی، عملیات مالی

 

فهرست مطالب

فصل اول: کلیات پژوهش…………………………………………………………………………….. 1

1-1مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………… 2

1-2 تعریف مسئله و اظهار پژوهش…………………………………………………………………………………………. 2

1-2-1 اظهار مسئله…………………………………………………………………………………………………………… 2

1-2-2 اهمیت و ضرورت پژوهش……………………………………………………………………………………….. 4

1-3 سؤال‌های اصلی پژوهش………………………………………………………………………………………………. 5

1-4 فرضیه‌های پژوهش……………………………………………………………………………………………………… 5

1-5 اهداف پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. 5

1-5-1 هدف اصلی پژوهش……………………………………………………………………………………………….. 5

1-5-2 اهداف فرعی پژوهش………………………………………………………………………………………………. 5

1-6 بهره گیری‌کنندگان از پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 6

1-7 روش پژوهش……………………………………………………………………………………………………………. 6

1-8 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………………………. 7

1-9 روش نمونه‌گیری و تعداد نمونه آماری…………………………………………………………………………… 7

1-10 ابزار پژوهش…………………………………………………………………………………………………………… 8

1-11 روش جمع‌آوری اطلاعات……………………………………………………………………………………….. 8

1-12 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات………………………………………………………………………………….. 8

1-13 قلمرو پژوهش…………………………………………………………………………………………………………. 9

ب

1-14 محدودیت‌های پژوهش……………………………………………………………………………………………… 9

1-15 تعاریف واژگان عملیات پژوهش………………………………………………………………………………….. 9

    الف) خطاهای انسانی…………………………………………………………………………………………………… 9

    ب) عملیات مالی………………………………………………………………………………………………………… 9

    پ) مدل سه شاخگی……………………………………………………………………………………………………. 10

    ت) عوامل ساختاری…………………………………………………………………………………………………….. 11

    ث) عوامل رفتاری……………………………………………………………………………………………………….. 11

    ج) عوامل محیطی………………………………………………………………………………………………………… 12

فصل دوم: ادبیات پژوهش………………………………………………………………………………………………… 13

2-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 14

بخش اول:…………………………………………………………………………………………………………………….. 15

2-2 مطالعه تعاریف و مفاهیم پایه‌ای و اساسی مرتبط با خطاهای انسانی………………………………………. 15

2-2-1 تعاریف خطای انسانی……………………………………………………………………………………………. 16

2-2-2 انواع خطاها…………………………………………………………………………………………………………. 16

2-2-3 تفاوت بین لغزش و اشتباه………………………………………………………………………………………. 17

2-3 مفاهیم مرتبط با خطاهای انسانی…………………………………………………………………………………… 18

2-3-1 پیچیدگی…………………………………………………………………………………………………………….. 18

2-3-2 استرس………………………………………………………………………………………………………………. 18

2-3-3 خستگی……………………………………………………………………………………………………………… 18

2-3-4 محیط………………………………………………………………………………………………………………… 18

پ

2-3-5 آموزش………………………………………………………………………………………………………………. 19

2-3-6 تجربه………………………………………………………………………………………………………………… 19

2-4 طبقه‌بندی کیرون……………………………………………………………………………………………………….. 19

2-4-1 زمان………………………………………………………………………………………………………………….. 19

2-4-2 کنترل‌گرها و نشان‌گرها…………………………………………………………………………………………… 19

2-4-3 آموزش و تجربه…………………………………………………………………………………………………… 19

2-4-4 دستورالعمل‌ها………………………………………………………………………………………………………. 20

2-4-5 سازماندهی وظایف……………………………………………………………………………………………….. 20

2-4-6 پیچیدگی وظیفه……………………………………………………………………………………………………. 20

2-5 طبقه‌بندی برحسب علت وقوع خطا (نظریه موسیتا)…………………………………………………………… 20

2-6 رویکردهای علمی کاهش خطای انسانی…………………………………………………………………………. 21

2-6-1 رویکرد مهندسی…………………………………………………………………………………………………… 21

2-6-2 رویکرد فردی……………………………………………………………………………………………………… 22

2-6-3 رویکرد سازمانی…………………………………………………………………………………………………… 22

2-7 اقدام ناایمن پیش زمینه‌های اعمالی ناایمن……………………………………………………………………….. 23

2-8 موانع به‌کارگیری روش‌های واکاوی خطاهی انسانی………………………………………………………………. 24

2-9 تحلیل ریشه‌ای وقایع…………………………………………………………………………………………………. 24

2-10 تکینک‌های شناسایی خطای انسانی……………………………………………………………………………… 24

2-11 روش‌های پیشگیری و کاهش خطاهای انسانی……………………………………………………………….. 27

بخش دوم:……………………………………………………………………………………………………………………. 28

ت

2-12 عملیات مالی…………………………………………………………………………………………………………. 28

2-12-1 جایگاه عملیات مالی در سازمان……………………………………………………………………………… 29

2-12-2 اهمیت و تأثیر عملیات مالی…………………………………………………………………………………. 30

2-12-3 مزایای عملیات………………………………………………………………………………………………….. 30

2-12-4 جلوگیری از فساد یکی از مزایای عملیات مالی………………………………………………………….. 31

بخش سوم:……………………………………………………………………………………………………………………. 32

2-12 تشریح مدل سه شاخگی…………………………………………………………………………………………… 32

2-12-1 تعریف مدل سه شاخگی………………………………………………………………………………………. 32

2-12-2 عوامل ساختاری…………………………………………………………………………………………………. 33

    الف) پیچیدگی……………………………………………………………………………………………………………. 34

    ب) رسمیت……………………………………………………………………………………………………………….. 35

    ج) تمرکز………………………………………………………………………………………………………………….. 35

2-13 عوامل ساختاری مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی………………………………………. 36

2-14 عوامل رفتاری………………………………………………………………………………………………………… 38

2-15 عوامل رفتار مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی……………………………………………. 39

2-16 عوامل زمینه‌ای……………………………………………………………………………………………………….. 40

2-17 عوامل زمینه‌ای مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی…………………………………………. 41

بخش چهارم:………………………………………………………………………………………………………………… 42

2-18 پیشنه پژوهش………………………………………………………………………………………………………….. 42

2-19 مدل پنیر سوییسی در بروز خطای انسانی (جیمز ریزن)……………………………………………………. 44

ث

بخش پنجم:………………………………………………………………………………………………………………….. 48

2-20 معرفی دانشگاه پیام‌نور…………………………………………………………………………………………….. 48

2-20-1 آشنایی اجمالی با دانشگاه پیام‌نور……………………………………………………………………………. 48

2-20-2 اهداف کیفی دانشگاه پیام‌نور………………………………………………………………………………….. 49

2-20-3 اهداف کمی دانشگاه‌ پیام‌نور در برنامه پنجم توسعه (1394-1390)………………………………. 50

2-21 نمودار سازمانی دانشگاه پیام‌نور………………………………………………………………………………….. 51

فصل سوم: روش پژوهش…………………………………………………………………………………………………. 52

3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 53

3-2 روش پژوهش……………………………………………………………………………………………………………. 53

3-2-1 تحقیقات علمی براساس هدف…………………………………………………………………………………. 54

3-2-2 روش پژوهش براساس چگونگی گردآوری اطلاعات (ماهیت و روش)…………………………………….. 54

3-3 افق زمانی پژوهش……………………………………………………………………………………………………. 55

3-4 روش و ابزار گردآوری اطلاعات………………………………………………………………………………….. 55

3-5 جامعه و نمونه آماری…………………………………………………………………………………………………. 56

3-5-1 آماری جامعه……………………………………………………………………………………………………….. 56

3-5-2 نمونه آماری و روش نمونه‌برداری…………………………………………………………………………….. 56

3-5-3 تعیین تعداد نمونه آماری از طریق محاسبه…………………………………………………………………… 57

3-6 تهیه و تنظیم پرسشنامه……………………………………………………………………………………………….. 57

3-7 روائی (پایائی) و اعتبار………………………………………………………………………………………………. 59

3-7-1 تعیین روائی پرسشنامه (روائی سازه)…………………………………………………………………………. 59

ج

3-7-2 تعیین اعتبار پرسشنامه……………………………………………………………………………………………. 60

3-8 روش آماری پژوهش…………………………………………………………………………………………………… 61

3-8-1 آزمون تک نمونه‌ای تی…………………………………………………………………………………………… 62

3-8-2 فریدمن آزمون……………………………………………………………………………………………………… 62

  • مدل‌یابی معادلات ساختاری……………………………………………………………………………………… 62
  1. مدل اندازه گیری……………………………………………………………………………………………………… 63
  2. مدل ساختاری…………………………………………………………………………………………………………. 63

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل اطلاعات……………………………………………………………………………… 66

4-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 67

بخش اول:…………………………………………………………………………………………………………………….. 67

توصیف داده‌های جمعیت‌شناختی و عمومی……………………………………………………………………… 67

4-2-1 توزیع جنسیت افراد در نمونه آماری………………………………………………………………………….. 67

4-2-2 توزیع سطح تحصیلات افراد در نمونه آماری……………………………………………………………….. 68

4-2-3 توزیع سمت سازمانی افراد در نمونه آماری…………………………………………………………………. 69

4-2-4 توزیع سن افراد در نمونه آماری……………………………………………………………………………….. 70

4-2-5 توزیع سابقه خدمت سازمانی افراد در نمونه آماری………………………………………………………… 71

بخش دوم:……………………………………………………………………………………………………………………. 72

4-3-1 آزمون تک نمونه‌ای تی…………………………………………………………………………………………… 72

4-3-2 آزمون فرضیه اول…………………………………………………………………………………………………. 73

چ

4-3-3 آزمون فرضیه دوم پژوهش……………………………………………………………………………………… 73

4-3-4 آزمون فرضیه سوم پژوهش……………………………………………………………………………………… 74

بخش سوم:……………………………………………………………………………………………………………………. 75

ارزیابی و اولویت‌بندی شاخص‌های مؤثر در کاهش خطاهای انسانی…………………………………….. 75

4-4-1 توصیف داده‌های تخصصی……………………………………………………………………………………… 75

4-4-2 ارزیابی و تعیین مؤثر بودن کلیه شاخص‌های مربوط به هر یک از سه عامل………………………….. 76

4-4-3 فریدمن آزمون (جانشین ناپارامتریک تحلیل واریانس دو عاملی……………………………………….. 78

4-4-4 اولویت‌بندی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی براساس مدل سه شاخگی……………………… 80

بخش چهارم:………………………………………………………………………………………………………………… 81

4-5 مدل پیشنهادی پژوهش………………………………………………………………………………………………. 81

4-5-1 اعتبار و تحلیل مدل پژوهش……………………………………………………………………………………. 81

4-5-2 مدل کلی پژوهش…………………………………………………………………………………………………. 82

4-5-3 آزمون فرضیه‌های مدل پیشنهادی پژوهش…………………………………………………………………… 84

4-5-3-1 آزمون فرضیه اول مدل پیشنهادی………………………………………………………………………….. 84

4-5-3-2 آزمون فرضیه دوم مدل پیشنهادی………………………………………………………………………….. 85

4-5-3-3 آزمون فرضیه سوم مدل پیشنهادی…………………………………………………………………………. 86

4-5-4 جمع‌بندی نهایی و اصلاح مدل پژوهش……………………………………………………………………… 86

4-6 اختصار…………………………………………………………………………………………………………………… 87

فصل پنجم: نتایج و پیشنهادات……………………………………………………………………………………….. 88

ح

5-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………………….. 89

5-2 مرور فرضیات و نتایج حاصل از آزمون فرضیات……………………………………………………………… 89

5-2-1 اول فرضیه………………………………………………………………………………………………………….. 89

5-2-2 دوم فرضیه………………………………………………………………………………………………………….. 89

5-2-3 سوم فرضیه…………………………………………………………………………………………………………. 89

5-3 تحلیل نتایج فرضیات………………………………………………………………………………………………… 90

5-3-1 تحلیل نتیجه فرضیه اول………………………………………………………………………………………….. 90

5-3-2 تحلیل نتیجه فرضیه دوم…………………………………………………………………………………………. 90

5-3-3 تحلیل نتیجه فرضیه سوم…………………………………………………………………………………………. 91

5-4 پیشنهادات………………………………………………………………………………………………………………. 91

5-4-1 پیشنهاد برآمده از نتایج آماری………………………………………………………………………………….. 91

5-4-2 پیشنهاد به محقیق آتی……………………………………………………………………………………………. 92

5-5 محدودیت‌های پژوهش………………………………………………………………………………………………… 93

هرست منابع………………………………………………………………………………………………………………… 94

 مقدمه

خطا جزئی از بشر می باشد و این جمله هنوز به‌عنوان جزیی از شخصیت وجودی ما بشر‌ها تعریف می گردد درحالی‌که سازمان‌ها کوشش می‌کنند به سطح خطای صفر برسند اما این هدف یک آرزوی دست یافتنی نیست. تا زمانی‌که عملکرد بشر‌ها در یک محیط پیچیده صورت می‌گیرد خطا اتفاق خواهد افتاد و احتمال این امر در شرایط استرس، اضافه کاری و خستگی افزایش می‌آید‌. سازمان‌ها بایستی خطاها را به‌صورت کارآمد مدیریت کند و از این طریق احتمال خطا و تأثیرات ناشی از آن را کاهش دهند.

شواهد و مدارک موجود، بیانگر خطاهای انسانی در مؤسسات و شرکت‌ها می‌باشد که وجود این خطاها و سبب کاهش اثربخشی، کارایی و بهره‌وری بشر‌ها شده و سرانجام باعث بروز معضلات در رسیدن سازمان و مؤسسات به اهداف واقعی خود می گردد. مطالعه و شناخت حوزه‌های مختلف که سبب کاهش بروز و بستر ساز خطاهای انسانی می گردد برای سازمان ما از اهمیت زیادی برخوردار می باشد و نیاز به یک مطالعه دقیق جهت شناسـایی عوامـل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در سازمان‌ها مانند عوامل مؤثر درکاهش عملیات مالی به‌عنوان یکی از اموری که انجام بدون خطای آن بسیار برای سازمان‌ها اهمیت دارد.

در این فصل مباحثی همچون اظهار مسئله، سؤالات پژوهش، ضرورت واهمیت انجام پژوهش و سـپس بـر اساس مدل سه شاخگی، سؤالات و فرضیه‌های پژوهش را عنوان کرده و مورد بحث و مطالعه قرار می‌گیرد. همچنین تبیین مختصری درمورد روش پژوهش، جامعه آماری و روش نمونه‌گیری خواهد داد و در نهایت واژگان کلیدی پژوهش را به‌اختـصارتوضیح خواهد داد.

 

1-2 تعریف مسئله و اظهار پژوهش

1-2-1 اظهار مسئله:

سازمان‌ها برای نیل به اهداف از پیش تعیین شده خود، بایـد کـادری از نیروهای لایق و توانمند در اختیار داشته باشد. که معمولاً این افراد به اسـتخدام سـازمان در مـی‌آینـد، و در طی مدت حضور علاوه بر خرد، تجارب و دانش حرفه‌ای که از طریق آموزش‌های دوران تحصیل به‌دست آورده‌اند با آموزش‌های لازم در سازمان کوشش می‌کنند تا با معلومات به‌دست آمده از آموزش‌های دوران تحصیل، به تجهیزات، امکانات، بهره گیری از قوانین و مقررات و دانش‌های تخصصی و حرفـه‌ای نیـز دست یابند؛ تـا آمادگی لازم برای انجام شایسته وظایف محول را به‌دست آورند. به‌کارگیری امکانات پیشرفت‌های تکنولوژی تولید و ارائه خدمات منجر به توانمندسازی کارکنان و در نتیجه از بروز خطاهای انسانی در مواقع حساس جلوگیری می کند و ارائه خدمات و یا تولیدات متناسب با نیازهای مشتریان و جامعه افزایش خواهد گردید. خطاهای انسانی مانند عوامل معضلات اساسی و پایه‌ای در سازمان‌ها می‌باشند که سازمان‌ها را در معرض بحران قرار می‌دهند و موجب می شوند که سازمان‌ها از رشد و پیشرفت باز بمانند و این معضلات سبب کاهش تاثیر، کارایی و سر انجام بهره وری نیروی انسانی در سازمان‌ها می گردد. در دانشگاه پیام‌نور با در نظر داشتن تعداد زیاد دانشجو و پرداخت شهریه به‌صورت ترمی و همچنین تعداد زیاد نیروی انسانی شاغل که شامل اعضای هیأت علمی و کارکنان ادرای می‌باشد در سراسر کشور گسترده می باشد و دارای گردش مالی بسیار زیادی در طول سال می‌باشد. از این جهت امور مالی دانشگاه پیام‌نوراز بخش‌های بسیار مهم و استراتژیک دانشگاه می‌باشد که لزوم دقت و کاهش خطا‌های انسانی از اهمیت بسزایی برخوردار می‌باشد. خطاهای انسانی در عملیات مالی دانشگاه باعث ضرر وخسارات زیادی از نظر مالی به دانشگاه پیام‌نور می گردد. و در صورت عدم کنترل هزینه‌ها و جرائم زیادی از این رهگذر به دانشگاه تحمیل خواهد گردید.

مطالعه خطاهای انسانی بر اساس مدل سه شاخگی ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای و شناسایی عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی و تجزیه و تحلیل و این موردها در جلوگیری از خطاهای انسانی به مدیران و سازمان‌ها کمک می کند تا از ایجاد زمینه‌های بروز این خطاها جلوگیری کنند. در این پژوهش مقصود از عوامل ساختاری همه عناصر، عوامل و شرایط فیزیکی و غیر انسانی سازمان می باشد که در برگیرنده مجموعه روابط منظم حاکم بر اجزای داخلی سازمان که بدنه آن را می‌سازند‌. مانندساختار سازمانی. و مقصود از عوامل رفتاری یا محتوایی کلیه عوامل مربوط به نیروی انسانی و روابط انسانی سازمان می باشد که محتوای سازمان را تشکیل می‌دهد‌. مانند انگیزش، روحیه کاری و رضایت شغل، همچنین مقصود از عوامل زمینه‌ای عوامل محیطی و شرایط بیرونی سازمان می باشد که به سازمان احاطه دارد و در سیستم‌های اصلی سازمان از قبیل مشتریان، دولت، بازار و سایر سیستم‌های محیطی سازمان می باشد. که با شناخت زمینه‌ای بروز خطاهای انسانی، می‌توان نسبت به فرهنگ سازی ونهادینه کردن آنها با در نظر داشتن مقتضیات سازمانی اقدام نمود به‌طوری‌که با نظاره هر گونه مشکل خطای انسانی در سازمان با دید سیستمی و نظام‌مند به مطالعه تعاملات میان مؤلفه مالی مختلف سازمانی پرداخت و ریشه‌های خطاهای انسانی را شناخت، به این ترتیب با اقدام اصولی و پیش‌گیرانه می‌توان عواقب زیان‌بار خطاهای انسانی را به حداقل رساند.

دانشگاه پیام‌نور به‌عنوان یک ارگان ارائـه‌دهنـده خـدمات آموزش عالی و بزرگ‌ترین دانشگاه دولتی در ایران بـا پراکندگی جغرافیایی زیاد، تأثیر مهمی در حفظ و ارتقاء عدالت اجتماعی برای افراد جامعه بر عهده دارد و جهت دستیابی به این مهم همواره کاهش خطاهای کارکنان خود را به‌عنـوان یکـی از سیاست‌های اصلی خود در جهت ارائه هر چه بهتر خدمات به افراد جامعه مد نظـر قـرار داده اسـت از قبیل پراکندگی، از نقاط مختلف جغرافیایی و عدم تجربه کافی همراه با وضعیت تحصیلی (شخصی) موجب گردید که از یک طرف دانشگاه نتواند به اهداف خود برسد و از طرف دیگر کارکنان انگیزه خود را از دست بدهند. به‌همین دلیل و با در نظر داشتن موضوعات مطرح شده محقق به آن می باشد تا با بهره گیری از مدل سه شاخگی، ضمن پژوهش جامع، مسئله را مطالعه نماید و امید می باشد مطالعه مسئله منجر به حل مشکل در زمینه کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی گردد. لـذا مـسئولان ایـن دانشگاه نیـز در صـدد اسـتقرار سیستم مالی جامع به‌عنوان یک راه حل مقرون به صرفه اقتصادی، هستند.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه ارشد: تاثیر بررسی تحقیقات بازاریابی بر روی صادرات زعفران ایران

با در نظر داشتن‌مسائل یاد شده محقق بر آن گردید تا ضمن تحقیقی با بهره گیری از مدل سه شـاخگی (میرزایـی اهرنجانی) از سه بعد ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی دانشگاه پیام‌نور را مطالعه نماید.

 

1-2-2 اهمیت و ضرورت پژوهش:

خطاهای انسانی عوامل و معضلات اساسی و پایه‌ای در سازمان ما می‌باشد که سازمان ما را در معرض بحران قرار می‌دهد و موجب می شوند که سازمان ما از رشد و پیشرفت باز بماند و این معضلات سبب کاهش تاثیر، کارایی و سرانجام بهره‌وری نیروی انسانی در سازمان می گردد.

مطالعه خطاهای انسانی بر اساس مدل سه شاخگی ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای تجزیه و تحلیل و این موردها در جلوگیری از خطاها به مدیران و سازمان کمک می کند تا از ایجاد زمینه‌های بروز این خطاها جلوگیری کنند. در این پژوهش مقصود از عوامل ساختاری همه عناصر، عوامل و شرایط فیزیکی و غیر انسانی سازمان می باشد که در برگیرنده مجموعه روابط منظم حاکم بر اجزای داخلی سازمان که بدنه آن را می‌‌سازند‌. مانند ساختار سازمانی. مقصود از عوامل رفتاری یا محتوایی کلیه عوامل مربوط به نیروی انسانی و روابط انسانی سازمان می باشد که محتوای سازمان را تشکیل می‌دهد‌. مانند انگیزش، روحیه کاری و رضایت شغل و مقصود از عوامل زمینه‌ای عوامل محیطی و شرایط بیرونی سازمان می باشد که به سازمان احاطه دارد و در سیستم‌های اصلی سازمان از قبیل مشتریان، دولت، بازار و سایر سیستم‌های محیطی سازمان می باشد. که با شناخت زمینه‌ای بروز خطاهای انسانی، می‌توان نسبت به فرهنگ سازی و نهادینه کردن آنها با در نظر داشتن مقتضیات سازمانی اقدام نمود بهطوری‌که با نظاره هر گونه مشکل خطای انسانی در سازمان با دید سیستمی و نظام‌مند به مطالعه تعاملات میان مؤلفه مالی مختلف سازمانی پرداخت و ریشه‌های خطاهای انسانی را شناخت، به این ترتیب با اقدام اصولی و پیش‌گیرانه می‌توان عواقب زیان بار خطاهای انسانی را به حداقل رساند.

حساب‌ها و مسائل مالی مناسب‌ترین ابزار اطلاعاتی برای تصمیم‌گیری‌ها، سیاست‌گذاری‌ها و تحلیل‌های عملکردی را فراهم می‌آورد و به مسئولین کمک می کند که مفاهیم اساسی را گروه‌بندی کنند. انجام بدون نقص و خطا، ثبت و ضبط صحیح وقایع مالی به‌صورت منظم، نمایان‌کننده مدیریت درست و قوی در سطوح مختلف یک سازمان می باشد. ازاین‌رو ضرورت کاهش خطاها در عملیات مالی خصوصاً خطاهای انسانی مورد توجه سازمان‌ها مانند دانشگاه پیام‌نور می باشد.

حساسیت عملیات مالی و هزینه‌های بالا و گاهاً جبران‌ناپذیر خطاهای انسانی، اهمیت شـناخت عوامـل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی را صد چندان می کند، مسلماً شناسایی، تجزیه و تحلیل این عوامل در کاهش خطاهای انسانی مؤثر؛ و باعث بهره گیری بهینـه و اثـر بخـش از نیروی انسانی خواهد گردید. ازاین‌رو و در راستای لزوم شناخت عواملی که در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی در دانشگاه پیام‌نور مؤثر هستند محقق در این پژوهش با بهره گیری از مدل سه شاخگی در صدد مطالعه جامع مسئله بر آمده، تا با شناخت بیشتر مدیران دانشگاه پیام‌نور در برنامه‌ریزی، تصمیم‌گیری و استرتژی با در نظر داشتن اطلاعات صحیح در جهت نیل به اهداف و مإموریت‌های یاری کند.

1-3 سؤال‌های اصلی پژوهش:

  1. عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی در مدل سه شاخگی کدام‌اند؟
  2. آیا عوامل ساختاری در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثرند؟
  3. آیا عوامل رفتاری (محتوایی) در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثرند؟
  4. آیا عوامل زمینه‌ای (محیطی) در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثرند؟

1-4 فرضیه های پژوهش:

1- عوامل ساختاری در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثر می باشد.

2- عوامل رفتاری در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثر می باشد.

3- عوامل زمینه‌ای در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی مؤثر می باشد.

 1-5 اهداف پژوهش:

1-5-1 هدف اصلی پژوهش:

مطالعه عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی با بهره گیری از مدل سه شاخگی (ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای) که تجزیه و تحلیل این مدل کمک به جلوگیری از بروز خطاهای انسانی در سازمان‌ها می گردد.

1-5-2 اهداف فرعی پژوهش:

هدف‌های فرعی شناسایی؛ 1. شناخت عوامل شرایط فیزیکی و غیرانسانی مرتبط با سازمان می باشد که بدنه اصلی ساختار سازمان را تشکیل می‌دهند. 2. شناخت عوامل عوامل مربوط به نیروی انسانی (محتوایی) و 3. شناخت عوامل محیطی که ارتباط مستقیم با شرایط فیزیکی و نیروی انسانی سازمان دارند، که باعث جلوگیری از بروز خطاهای انسانی در سازمان می شوند.

1-6 بهره گیری‌کنندگان از پژوهش

کلیه ذی‌نفعان، دست‌اندرکاران مالی، مدیریت، تصمیم‌گیرندگان سازمان‌ها و سیاست‌گذاران مانند مدیران دانشگاه پیام‌نور، مؤسسات مالی و حسابرسی، امور مالی دانشگاه پیام‌نور و سایر ادارات و سازمان‌ها‌یی که نیروی انسانی در انجام امور مالی آنها تأثیر اساسی دارد.

1-7 روش پژوهش:

پژوهش در لغت به‌معنای درست و راست گردانیدن، یافتن، یافتن یا جستجوی حقیقت آورده شده می باشد. تحقیقات علمی براساس دو مبنا، یعنی هدف و گردآوری داده‌ها به‌صورت زیر تقسیم‌بندی می شوند.

الف) تحقیقات علمی بر اساس هدف:

براساس هدف تحقیقات علمی را می‌توان به سه گروه بنیـادی، کاربردی و عملی تقسیم نمود.

  1. تحقیقات بنیادی: هدف پژوهش بنیادی تبیین روابط بین پدیده‌ها و افـزودن بـه مجموعـه دانـش موجود در یک زمینه خاص می‌باشد. در پژوهش بنیادی نظریه مورد مطالعه قرار گرفته و تأیید یا تعدیل می گردد.
  2. پژوهش کاربردی: هدف در این نوع پژوهش، توسعه دانش کاربردی در یک زمینه خاص مـی‌باشد. این تحقیقات با بهره گیری از زمینه و بستر شناختی و معلوماتی که از طریـق تحقیـق بنیـادی فراهم شده می باشد، برای رفع نیازمندی‌های بشر و بهبود و بهینه‌سازی ابزارها، روش‌ها، اشـیاء و الگوها در جهت توسعه رفاه و آسـایش و ارتقـای سـطح زنـدگی انـسان مـورد اسـتفاده قـرار می‌گیرد.
  3. پژوهش عملی: این تحقیقات را بایستی تحقیقات حل مسأله یا حل مشکل نامید. این تحقیقات بـا هدف رفع مشکل انجام می شوند.

 

ب) تحقیقات علمی براساس چگونگی گردآوری داده‌ها:

  1. پژوهش توصیفی: در تحقیقات توصیفی محقق به‌دنبال چگونه بودن موضوع می باشد و مـی‌خواهـد بدانـد پدیده، متغیر، شیء یا مطلب چگونه می باشد. به‌عبارتی این پژوهش وضع موجود را بررسـی مـی‌کنـد و بـه توصیف نظامند وضعیت فعلی آن مـی‌پـردازد و و یژگی‌هـا و صـفات آن را مطالعـه و در صـورت لـزوم ارتباط متغیرها را مطالعه می کند.
  2. پژوهش آزمایشی (تجربی): در اینجا محقق در متغیرها دخل و تصرفی نداشته می باشد اساساً حضور نـدارد و آنها را نمی‌شناسد، بلکه پژوهش علمی را انجام می‌دهد تا ایـن متغیرهـا و عـواملی را کـه باعـث بـروز واقعه شده می باشد را شناسایی کند.

پژوهش حاضر از نظر هدف، یک پژوهش کاربردی می باشد که کـاربرد مـدل سـه شـاخگی را در مطالعه عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی دانشگاه پیام‌نور، بررسـی می‌‌کند و از نظر چگونگی گردآوری داده‌ها، یک پژوهش توصیفی از نوع موردی می‌باشد.

1- 8 جامعه آماری:

جامعه آماری عبارت‌ می باشد از مجموعه‌ای از افراد یا واحدها که دارای حداقل یک صفت مشترک باشند و محقق مایل می باشد به پژوهش درمورد آنها بپردازد. با در نظر داشتن اینکه پژوهش حاضر در حوزه مالی دانشگاه پیام‌نور اجـرا مـی‌شـود. جامعـه آمـاری تحقیـق، کلیه مسئولین و کارکنان اداری و علمی دارای مدرک دانـشگاهی فـوق دیـپلم، لیـسانس، فـوق‌لیـسانس و دکتـری مرتبط با حـوزه مـذکور می‌باشند که تعداد آنها 672 نفر میباشند. تعداد جامعه آماری براساس اندازه تحصیلات در جدول 1-1نشان داده شده می باشد.

1-9 روش نمونه‌گیری و تعداد نمونه آماری:

در این پژوهش به‌مقصود بـرآورد حجـم نمونـه از فرمـول ذیـل بهره گیری گردید:

برای متغیرهای کیفی در فرمول تعیین حجم نمونه، p و q معمولاً برابر با 50%e  معـادل 06% و مقدار Z نیز، از جدول توزیع نرمال و برای سطح خطای 5% انتخاب می گردد. در نتیجه، با در نظر داشتن حجم جامعه در دسترس، حداقل حجم نمونه موردنیاز که شامل 200 نفر مـی‌باشـد، تعیـین گردید.

1- 10 ابزار پژوهش:

در پژوهش حاضر جهت جمع‌آوری اطلاعات از جامعـه آمـاری از پرسـشنامه‌ای کـه توسـط محقـق بـراساس اطلاعات به‌دست آمده از ادبیات پژوهش، در مقالات معتبر علمی، در سه دسته عوامل ساختاری، رفتاری و زمینه‌ای مؤثر در کاهش خطای انسانی در عملیات مالی، طـرح و مـورد آزمـون و سـنجش قـرار می‌دهد، بهره گیری شده می باشد.

1- 11 روش جمع‌آوری اطلاعات:

الف) روش کتابخانه‌ای

به‌مقصود جمع‌آوری اطلاعات، هماند بسیاری از پژوهش‌ها در علوم انسانی، منابع مربوط به ادبیات موضوع مورد مطالعه قرار گرفته و با بهره گیری از منابع موجود در کتابخانه‌ها و بهره گیری از مقالات موجود در اینترنت و مجلات معتبر، اطلاعات کتابخانه‌ای لازم جمع‌آوری و مورد بهره گیری قرار گرفته می باشد. که از این اطلاعات، برای تدوین مبانب نظری و یافتن معیارها و شاخص‌های لازم برای سنجش موضوع مورد پژوهش بهره گیری خواهد گردید.

ب) روش میدانی

با بهره گیری از این روش به جمع‌آوری نظرات نمونه آماری در قالب پرسشنامه پرداخته خواهد گردید. پرسشنامه یکی از ابزارهای رایج پژوهش و روش مستقیمی برای کسب داده‌های پژوهش می باشد. پرسشنامه مجموعه‌ای از سؤال‌هاست که پاسخ‌‌دهنده با ملاحظه آنها پاسخ لازم را ارائه می‌دهد. این پاسخ، داده موردنیاز محقق را تشکیل می‌دهد. از طریق سؤال‌های پرسشنامه می‌توان دانش، علائق، نگارش و عقاید فرد را در مورد موضوعی خاص ارزیابی نمود.

در این پژوهش از دو روش کتابخانه‌ای و میدانی جهت جمع‌آوری اطلاعات بهره گیری گردید. در مرحله اول با بهره گیری از روش کتابخانه‌ای و بهره گیری از؛ 1. مقالات چاپ شده در مجلات تخصصی. 2. گزارشات رسمی سازمان‌ها. 3. اسناد و مدارکی که سازمان‌ها برای اهداف دیگر تهیه کرده‌اند. و در مرحله دوم از روش‌ها میدانی (نظاره، مصاحبه و پرسشنامه) از روش پرسشنامه برای جمع‌آوری اطلاعات بهره گیری شده می باشد.

1-12 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات:

برای تجزیه و تحلیل اطلاعات جمعیت‌شناختی از آمار توصیفی از قبیل نمودارها، جداول و… بهره گیری می گردد و برای آزمون داده‌ها از آمار استنباطی از قبیل آزمون تک‌نمونه‌ای تی و آزمون فریدمن مورد بهره گیری قرار می‌گیرد و برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از نرم‌افزار اس. پی‌.اس.اس اسفاده می گردد.

1-13 قلمرو پژوهش:

الف) قلمروموضوعی پژوهش: قلمرو موضوعی پژوهش عبارت می باشد از مطالعه عوامل مؤثر در کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی می باشد.

ب) قلمرو مکانی پژوهش: قلمرو مکانی پژوهش امور مالی دانشگاه پیام‌نور می باشد.

ج) قلمرو زمـانی پژوهش: قلمرو زمانی پژوهش مربوط به سـال تحصیلی 94-93 می‌باشد.

1-14 محدودیت‌های پژوهش:

با در نظر داشتن جدید بودن مقوله پژوهش در زمینه کاهش خطاهای انسانی در عملیات مالی در دانشگاه پیام‌نور، کارکنان رده‌های غیـ مـدیریتی دانشگاه نسبت به شاخص‌ها و به‌خصوص شاخص‌های عوامل محیطی شناخت چندانی نداشتند. کارکنان رده‌های مدیریتی دانشگاه و اعضای هیأت علمی با وجود اینکه بـه تناسـب میـزان درگیـری بـا پروژه‌های آموزشی شناخت نسبتاً خوبی نسبت به شاخص‌های مطرح شده در پژوهش داشتند اما بـه علـت مشغله کاری زیاد، محقق جهت تکمیل پرسشنامه توسط این گروه با معضلات و محدودیت‌هایی مواجه بود.

1-15 تعاریف واژگان عملیاتی پژوهش:

الف) خطاهای انسانی[1]:

خطاهای انسانی مانند مباحثی هستند که در جهان مدیریت نظری و عملی امروز، بخش قابل توجهی از وقت، بودجه و توجه صاحب‌نظران و مدیران را به خود اختصاص می‌دهند. از مصادیق خطاهای انسانی می‌توان به یک تصمیم یا رفتار نامناسب که بر تاثیر، ایمنی یا عملکرد سیستم اثر نامطلوب داشته باشد نامبرد، و یا رفتاری که از یک فرد سر می‌زند، اما فرد قصد انجام آن را نداشته می باشد و نیز از نظر مقررات یا یک نظاره‌گر پسندیده و مطلوب نیست و یا اینکه آن رفتار موجب گردد یک وظیفه یا یک سیستم به شکلی تبدیل گردد که از حدود پذیرفته شده فراتر رود.

ب) عملیات مالی[2]:

عملیات مالی، که در زبان تجارت حسابداری خوانده می گردد. زیرا از طریق تهیه گزارش‌های مالی، اطلاعات لازم را درموردٔ واحدهای اقتصادی در اختیار اشخاص ذی‌نفع و ذی‌علاقه قرار می‌دهد. این اشخاص شامل مدیران، صاحبان سرمایه، اعتباردهندگان، سازمان‌های مالی و اقتصادی دولت و از این قبیل هستند. از منظری دیگر از عملیات مالی با نام «سیستم اطلاعاتی حسابداری[3]» یاد می گردد که برای پردازش اطلاعات مربوط به رویدادهای مالی مؤثر بر سازمان‌ها و واحدهای تجاری و گزارش اثرات این‌گونه رویدادها به تصمیم‌گیرندگان، طراحی شده می باشد.

طبق «بیانیه اساسی تئوری حسابداری»: عملیات مالی عبارت می باشد از فرایند شناسایی، اندازه‌گیری و گزارشگری اطلاعات اقتصادی برای تصمیم‌گیری‌های آگاهانه به‌وسیله بهره گیری‌کنندگان آن اطلاعات. این بیانیه در تشریح این تعریف آورده می باشد براساس دیدگاهی جامع، «اطلاعات حسابداری» را می‌توان «اطلاعات اقتصادی» تلقی نمود.

تعداد صفحه :134

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

دسته‌ها: رشته مدیریت