متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته مدیریت

موسسه آموزش عالی مازیار

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد رشته مدیریت جهانگردی

موضوع:

تأثیر تنوع فرهنگی در توسعه گردشگری، مطالعه موردی کشورهای ایران، انگلستان و مالزی

استاد مشاور:

 دکتر علی اصغر عباسی

شهریور ماه 1392

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده و استاد راهنما در سایت درج نمی گردد

(در فایل دانلودی نام نویسنده و استاد راهنما موجود می باشد)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

چکیده

گردشگری یکی از صنایع بزرگی می باشد که در ده های اخیر قرن بیستم به شدت مورد توجه کشورهای مختلف قرار گرفته و این صنعت را به یکی از بزرگترین صنایع جهان بدل کرده می باشد. اهمیت این صنعت، وجود مطالعات همه جانبه و به روز را ضرورت می بخشد که از آن میان مطالعه تنوع فرهنگی با در نظر داشتن نیاز امروز جهانیان، یکی از آن هاست. با در نظر داشتن طریقه جهانی شدن و تاکید یونسکو بر تنوع فرهنگی در کشورها، محافظت و بهره برداری درست از این میراث انسانی به شدت مورد توجه قرار می گیرد. تنوع فرهنگی موجود در ایران، یکی از بزرگترین پتانسیل های گردشگری می باشد که از دیرباز گردشگری ایران را تحت تاثیر قرار داده می باشد. این پژوهش با رویکرد توصیفی برای مطالعه ارتباط تنوع فرهنگی و توسعه گردشگری با مطالعات تطبیقی میان کشورهای ایران، انگلستان و مالزی کوشش کرده می باشد تا با جمع آوری داده های ثانویه معتبر، از طریق آمار توصیفی، ارتباط این دو را نشان دهد. یافته های پژوهش حاکی از وجود ارتباط ای قابل توجه میان تنوع فرهنگی و گردشگری می باشد که آمار گردشگران ورودی این موضوع را تصدیق می کند؛ به طوری که وجود قرابت فرهنگی میان گردشگران و جامعه ی ایرانی از یک سو و تنوع بی شمار پتانسیل های فرهنگی ایران از سوی دیگر بر قوت این ارتباط می افزاید و سهم ورود گردشگران هم فرهنگ به ایران را زیاد می کند. البته سیاست های فرهنگی ایران در این زمینه از نکاتی بسیار مهم تلقی می گردد که تا کنون به دلیل فراز و نشیب های خود نتوانسته پیامدهای مناسبی را بر تنوع فرهنگی ایران اعمال کند.

کلید واژه: تنوع فرهنگی، گردشگری، سیاست های فرهنگی، آمار توصیفی.

فهرست

فصل اول: کلیات …………………………………………………………………………………………………………… 1

  • مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………….. 1
  • اظهار مساله ………………………………………………………………………………………………………………. 2
  • اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ………………………………………………………………………………. 7
  • اهداف پژوهش ……………………………………………………………………………………………………. 10
  • پرسش های پژوهش ……………………………………………………………………………………………… 10
  • چارچوب تئوریک ……………………………………………………………………………………………….. 11

6-1دیدگاه منفی گرایان ……………………………………………………………………………………….. 11

6-2 دیدگاه مثبت گرایان ……………………………………………………………………………………… 12

6-3 مدل مفهومی ………………………………………………………………………………………………… 14

  • متغیر های پژوهش ………………………………………………………………………………………………… 16

فصل دوم: مروری بر ادبیات و پیشینه موضوع …………………………………………………………………….. 19

  • مقدمه …………………………………………………………………………………………………….. 19
  • ادبیات ……………………………………………………………………………………………………. 20

2-1فرهنگ ……………………………………………………………………………………………. 20

2-2 شهروندی فرهنگی …………………………………………………………………………….. 23

2-3 تنوع فرهنگی ……………………………………………………………………………………. 25

2-4 ابعاد تنوع فرهنگی …………………………………………………………………………….. 27

2-4-1 زبان………………………………………………………………………………………. 27

2-4-2            مذهب …………………………………………………………………………………… 30

2-4- 3 قومیت ………………………………………………………………………………….. 31

آداب و رسوم …………………………………………………………………………… 33

غذا …………………………………………………………………………………………. 34

پوشش …………………………………………………………………………………….. 34

کالاهای مادی ………………………………………………………………………….. 35

2-4-4 سیاست های چندفرهنگی …………………………………………………………. 37

2-4-5 مهاجرت ……………………………………………………………………………….. 38

  تفاوت مهاجرت داخلی و خارجی ……………………………………………….. 40

  انواع مهاجرت های بین المللی ……………………………………………………. 41

2-5 گردشگری ……………………………………………………………………………………… 43

2-5-1 گردشگری فرهنگی ……………………………………………………….. 44

2-5-2 گردشگری مذهبی …………………………………………………………. 46

2-5-3 گردشگری غذایی …………………………………………………………. 48

2-6 توسعه گردشگری ………………………………………………………………………….. 49

  • پیشینه پژوهش ……………………………………………………………………………………………. 51

3-1 سابقه پژوهش های داخلی …………………………………………………………………… 51

3-2 سابقه پژوهش های خارجی …………………………………………………………………. 54

  • نقد و بحث ………………………………………………………………………………………………. 57

فصل سوم: روش شناسی ……………………………………………………………………………………………… 59

  • مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………. 59
  • روش پژوهش ………………………………………………………………………………………………………… 60
  • مطالعات تطبیقی ………………………………………………………………………………………………. 60
  • عناصر پژوهش ………………………………………………………………………………………………….. 61
  • نوع پژوهش ……………………………………………………………………………………………………… 61

5-1 تحقیقات توصیفی …………………………………………………………………………………………. 61

5-2 رویکرد کمی و کیفی پژوهش …………………………………………………………………………… 62

  • استراتژی های پژوهش ………………………………………………………………………………………… 63

6-1 پژوهش پیمایشی …………………………………………………………………………………………….. 64

  • روش و ابزار های جمع آوری داده ……………………………………………………………………… 64

7-1 مدارک پژوهش های گذشته ………………………………………………………………………….. 65

7-2 آمارهای رسمی ……………………………………………………………………………………………. 65

7-3 مصاحبه ها …………………………………………………………………………………………………… 65

  • روش تجزیه و تحلیل داده ها ……………………………………………………………………………… 66
  • روایی و اعتبار پژوهش ……………………………………………………………………………………… 66
  • نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………………………. 67

فصل چهارم: داده های پژوهش و تجزیه و تحلیل داده ها ……………………………………………………… 69

  1. مقدمه …………………………………………………………………………………………………………………. 69
  2. گردشگری در ایران ……………………………………………………………………………………………… 74

2-1 تاریخچه گردشگری ایران ………………………………………………………………………………. 74

2-2 گردشگری فرهنگی ایران ……………………………………………………………………………….. 80

2-3 گردشگری مذهبی ایران …………………………………………………………………………………. 83

2-4گردشگری غذایی ایران ………………………………………………………………………………….. 85

  1. گردشگری در انگلستان …………………………………………………………………………………………. 88

3-1 تاریخچه گردشگری انگلستان …………………………………………………………………………. 89

3-2 گردشگری فرهنگی انگلستان…………………………………………………………………………… 91

3-3 گردشگری مذهبی انگلستان…………………………………………………………………………….. 93

3-4 گردشگری غذایی انگلستان …………………………………………………………………………….. 94

  1. گردشگری در مالزی …………………………………………………………………………………………….. 95

4-1 تاریخچه گردشگری مالزی …………………………………………………………………………….. 96

4-2 گردشگری فرهنگی مالزی ……………………………………………………………………………… 97

4-3 گردشگری مذهبی مالزی …………………………………………………………………………….. 100

4-4 گردشگری غذایی مالزی ……………………………………………………………………………… 101

  1. تنوع فرهنگی در ایران …………………………………………………………………………………………. 103

5-1 سیاست های چندفرهنگی ایران ……………………………………………………………………… 104

5-2 تنوع قومی، زبانی و مذهبی ایران ……………………………………………………………………. 108

  1. تنوع فرهنگی در انگلستان ……………………………………………………………………………………. 115

6-1 سیاست های چندفرهنگی انگلستان ………………………………………………………………… 115

6-2 تنوع قومی، زبانی و مذهبی انگلستان ………………………………………………………………. 117

  1. تنوع فرهنگی در مالزی ……………………………………………………………………………………….. 123

7-1 سیاست های چندفرهنگی مالزی ……………………………………………………………………. 123

7-2 تنوع قومی، زبانی، مذهبی مالزی ……………………………………………………………………. 125

  1. مقایسه ارکان تنوع فرهنگی بر توسعه گردشگری ……………………………………………………… 129

فصل پنجم: نتیجه گیری …………………………………………………………………………………………….. 132

  1. مقدمه ………………………………………………………………………………………………………………. 132
  2. نتیجه گیری ………………………………………………………………………………………………………. 133
  3. پیشنهادات و راهکارها ………………………………………………………………………………………… 136

3-1 پیشنهادات تنوع قومی …………………………………………………………………………………. 136

3-2 پیشنهادات تنوع زبانی ………………………………………………………………………………….. 137

3-3 پیشنهادات تنوع مذهبی ………………………………………………………………………………… 138

3-4 پیشنهادات سیاست های چندفرهنگی ……………………………………………………………… 138

  1. محدودیت های پژوهش ……………………………………………………………………………………… 139

منابع داخلی …………………………………………………………………………………………………………….. 141

منابع خارجی …………………………………………………………………………………………………………… 148

  1. مقدمه

اقتصاد جهان امروز بر پایه چند صنعت بزرگ شکل گرفته می باشد که یکی از این صنایع گردشگری می باشد. این صنعت که از دیرباز وجود داشته در چند دهه ی اخیر شکل سازمان یافته ای به خود گرفته و به نوعی وارد عرصه رقابت با دیگر صنایع خدماتی شده می باشد.گردشگری که به درستی صنعت قرن بیست و یکم نام گرفته می باشد، کسب و کاری بسیار متنوع و در عین حال پیچیده تلقی می گردد (زاهدی، رنجبریان، 1386: 7).  برنامه ریزان اجتماعی عقیده دارند که بدون درک فرهنگی صحیحی از جوامع به لحاظ تمایزات و تشابهات میان آنان نمی توان برنامه ریزی صحیحی در جهت جذب جهانگرد و توسعه صنعت گردشگری به اقدام آورد. امروز یکی از اثر گذارترین منابع جذب جهانگردان، برخورد فرهنگی مناسب و تکیه بر مناسبات فرهنگی خاص می باشد (کروبی،  1388: 53). بحث فرهنگ از دیرباز در تمامی شئونات زندگی بشر در هم آمیخته شده می باشد. از آنجایی که در قرن بیست و یکم تمامی علوم و مفاهیم زندگی بشر به صورت علمی و تخصصی مطالعه می گردد، مفهوم فرهنگ نیز از این قاعده مستثنی نبوده می باشد. با افزایش حجم سفرها و گردشگری در سراسر دنیا، اندیشمندان این حوزه کوشش دارند که تمامی جهات این صنعت را علمی کرده و از آن ها نهایت بهره گیری را ببرند. یکی از مفاهیمی که همواره با گردشگری همراه بوده می باشد، فرهنگ می باشد. در کنار این مفهوم مباحثی همچون تنوع فرهنگی خودنمایی می کند. برنامه ریزان گردشگری در مطالعات خود نتایجی مبنی بر ارتباط نزدیک تنوع فرهنگی و گردشگری دست یافته اند. بسیاری از کشورها که در زمینه گردشگری سردرمدار هستند و از همه ی پتانسیل ها، برای توسعه گردشگری بهره گیری می کنند، موضوع تنوع فرهنگی را نیز مد نظر قرار می دهند. از این رو مطالعه اندازه سهم تنوع فرهنگی در توسعه گردشگری مهم می باشد. در این فصل مسئله ارتباط تنوع فرهنگی با توسعه گردشگری مورد مطالعه قرار می گیرد. ضرورت انجام این پژوهش بر اساس منافع و پتانسیل هایی که ایجاد می نماید مارا بر آن می دارد که این مهم را انجام دهیم. مبانی نظری موجود در این راستا، راه را برای پژوهش علمی و معتبر فراهم می سازد و موجبات قرارگیری در مسیر درست و علمی را در اختیار قرار می دهد. اهدافی که این پژوهش دنبال می کند به درستی مشخص و نمایان می گردد تا بتوان پاسخ های شفاف و کاربردی را پس از انجام کامل پژوهش به راهکارهای عملی و علمی مبدل سازد. فرضیه های اولیه برای پاسخگویی به سوالات، اهداف این کار را صورت می دهد. تعریف عملیاتی مفاهیم اولیه و کلیدی این پژوهش، مفاهیمی را در اختیار قرار می دهد تا بتوان بواسطه ی آن ها اندازه گیری ها و به گونه کل محاسبات به درستی شکل گیرد. در نهایت محدودیت هایی که این پژوهش به دنبال دارد، اظهار می گردد تا سطح خطالی احتمالی نیز مد نظر قرار گیرد.

 اظهار مسأله

دنیای امروز عرصه ی رقابت و شناخت همه جوانب زندگی بشراست. اکنون که گردشگری در سبد مصرفی بسیاری از خانوارهای دنیا قرار گرفته و جزء لاینفک زندگی می باشد، شناختی عمیق تر نسبت به آن استلزام می یابد. از این جهت اهمیت جهانگردی در جهان امروز بر همه عیان می باشد. در دنیای امروز، پیچیدگی زندگی اجتماعی بشر از یکسو و امتیازها و سودمندی جهانگردی و درآمدی که نصیب جامعه می کند از سوی دیگر، بیش از پیش ما را به مطالعه علمی مسائل مرتبط با جهانگردی رهنمون می سازد (شمس، 1388: 82). توسعۀ این صنعت درکشورهای صنعتی، موجب تنوّع درآمدها و کاهش ناهماهنگی در اقتصاد می گردد و در کشورهای در حال توسعه ،به علاوه، سود صنعت، فرصتی برای صادرات، تولید ارز و ایجاد اشتغال به شمار می آید (Hall, 1994: 457). گردشگری از دیرباز وجود داشته و در قرون مختلف به شیوه های متفاوتی انجام می شده می باشد. علت های و محرکه های سفر در هر عصری نشان دهنده ی نیاز مردم زمان خویش بوده می باشد. اما بعد از به وجودآمدن انقلاب صنعتی، گردشگری رنگ و لعاب خاصی به خود گرفت. ایجاد کارگاه های صنعتی، شهرنشینی، مدت زمان مشخص برای کار در این کارخانه ها ؛ تغییر مشاغل، گسترش طبقه ی میانی و افزایش توان خرید زمینه های اولیه ی وجود اوقات فراغت برای مردم را فراهم نمود و اولین مسافرت های یک روزه برای عموم مردم شکل گرفت. از نخستین مسافرت کاروانی از ونیز به بیت المقدس ( دوره رنساس) گرفته تا سفرهای امروزی، همگی مرهون تحولانی می باشد که در چرخه زندگی بشر رخ داده می باشد. گردشگری امروز به همراه مجموعه ای از تمایلات، حرکت، دسترسی یافتن به امکانات و توانایی های مالی، مسافرت های توده ها را امکانپذیر ساخته می باشد. پیشرفت فناوری باعث شده می باشد که به دلیل های متعدد اندازه سفرهای دسته جمعی افزایش یابد که این دلیل شامل افزایش زمان تفریح، بالا رفتن درآمد، پیشرفت ارتباطات راه دور و ایجاد راه های کارآمد حمل و نقلی می باشد ( گی، 1386: 30). سیر رشد اوقات فراغت و ارزانی حمل و نقل، همچنان ادامه پیدا نمود و تعداد کشورهای نسبتا ثروتمند بیشتر شده ایت و تورهای خارجی در حال افزایش می باشد. مسافرت های داخلی نیز گسترش یافته و امروزه مردم از روزهای تعطیل خود بهره گیری بیشتری و بهتری می نمایند. به تدریج مقاصد مسافرتی جدیدی به وجود آمده و در نتیجه امروزه گردشگری به عنوان یک از  صنایع بزرگ اقتصادی جهان تبدیل شده می باشد (داس ویل، 1378: 17).

 بر طبق داده های حاصل از سازمان جهانی گردشگری تعداد گردشگران بین المللی با رشد متوسط سالانه 6,6 % از 25,3 میلیون در سال 1950 به 846 میلیون در سال 2006 افزایش یافته می باشد .در طی این دوره درآمد و دریافتی حاصل از گردشگری با نرخ رشد سالانه 11,3 درصد به 741,2 میلیارد دلار رسیده می باشد و درآمد حاصل از هر گردشگر بطور سرانه 876 دلار بوده می باشد. در سال 1950 آمریکا و اروپا 96 درصد بازار گردشگری را در اختیار داشتند اما در سال 2006 به 70,6 درصد کاهش یافته، پیش روی سهم منطقه آسیا و اقیانوس آرام، خاورمیانه و افریقا افزایش یافته می باشد ( رضوانی، 1389: 3). اقتصاد گردشگری نشان دهنده ی 5 درصد از تولید ناخالص جهان می باشد، در حالی که  6 الی 7 درصد از کل اشتغال دنیا مربوط به این صنعت می باشد. گردشگری بین المللی در رتبه ی چهارم ( چس از سوخت، مواد شیمیایی و خودرو) در صادرات جهانی، با ارزش هزار میلیارد دلار در سال می باشد (حدود سی درصد از صادرات تجاری جهان و یا 6 درصد از کل صادرات). 935 میلیون گردشگر بین المللی در سال 2010 و 4 میلیارد گردشگر داخلی در سال 2008 ثبت شده می باشد. در بیش از 150 کشور، گردشگری یکی از پنج صنعت صادراتی و در 60 کشور صادرات اول می باشد. گردشگری منبع اصلی تبادلات خارجی یک سوم کشورهای درحال توسعه و نیمه توسعه می باشد (Prokosch, 2011: 414). براساس گزارش سازمان جهانی جهانگردی و برنامه چشم انداز توریسم در سال 2020 میلادی، تعداد گردشگران در سراسر جهان در سال 2020 میلادی به یک میلیارد 600 میلیون نفر خواهد رسید  ( همان، 1389: 3). در این رقابت کشور سویس، آلمان، استرالیا، اسپانیا، انگلستان و ایالت متحده امریکا رتبه های اول تا ششم را در سال 2013 کسب نمده اند. نگاهی به جداول آماری رتبه ی کشورها نشان دهنده ی رقابت سخت میان آن هاست. به نحوی که در سال 2011 کشور فرانسه مقام سوم را در این رتبه بندی داشته و اکنون در رتبه ی هفتم قرار دارد. جایگاه کشور ایران از 114 ام به 94 ام وکشور مالزی از رتبه ی 35 ام به رتبه ی 34 ام ارتقا یافته می باشد (Blanke & et, 2013:10).

             این صنعت فقط باعث رشد بعد اقتصادی نبوده بلکه بعد فرهنگی، اجتماعی، علمی و … را نیز تحت تاثیر قرار داده می باشد. از این رو در مناطق مستعد توسعه گردشگری بایستی به دنبال عوامل محرک گردشگری بود (تقوایی و همکاران، 1391: 27). یکی از عوامل توسعه گردشگری عجین شدن ملموسات فرهنگی با این صنعت می باشد. فرهنگی شدن صنعت گردشگری مرهون به وجودآمدن مفهوم «چرخش فرهنگی[1]» می باشد. ورود فرهنگ به تمامی عرصه ها در نتیجه تحولات اجتماعی و معرفتی بود که از دهه 1970 به بعد در جهان و بخصوص جهان غرب رخ داد. از آن وقت تاکنون بحث های گسترده ای درمورد فرهنگ و چگونگی در نظر داشتن آن در سیاست اجتماعی، رفاه و برنامه ریزی و سیاستگزاری عمومی در محافل دانشگاهی، روشنفکری، نهادهای سیاست‌گذار و تصمیم ساز و همچنین در رسانه ها و گفت و گوهای عمومی مطرح بوده می باشد و پیشرفت های زیادی در این زمینه صورت گرفته می باشد ( قلیچ و فاضلی، 1389: 2). با شکل گیری آن چیز که که به چرخش فرهنگی شهرت یافته نوعی بازنگری در تأثیر و اهمیت مولفه های فرهنگی به وجود آمد. چنین موجی ، اشکال مختلف علوم اجتماعی و رشته های وابسته به آن را تحت تاثیر خود قرار داد ( عاملی و حاضری، 1386: 1). نکته اساسی دیگر این می باشد که در پرتو پیشرفت ها و توجه های تازه ای که در زمینه بشر شناسی، جامعه شناسی و بخصوص مطالعات فرهنگی در زمینه فهم معنا و جایگاه و کارکردهای فرهنگ در جامعه معاصر بدست آمده می باشد، فرهنگ دیگر در گفتمان فرهنگی رفاه، معنایی ملموس و عینی و قابل نظاره و سنجش دارد و در برگیرنده عوامل مشخص مانند عامل جنسیت، قومیت، نژاد، طبقه اجتماعی، الگوهای طرد و انحصار اجتماعی، تأثیر سرمایه فرهنگی و سرمایه اجتماعی می باشد (قلیچ و فاضلی، همان: 5-6). در طول تاریخ، رویکردهای مختلفی به مقوله ی رفاه اجتماعی وجود داشته می باشد که هر چه از دوران قدیم به سمت روزگار جدید حرکت می کنیم، در می یابیم که تعریف مفهوم رفاه به عنوان احساس امنیت، رفته رفته به تعریفی بدل شده که آسایش و آرامش و بهره مندی از لذت های زندگی را دربر می گیرد. به بیانی دیگر، مفهوم رفاه و سیاست اجتماعی از برآوردن نیازهای اولیه به تامین نیازهای ثانویه و یا از تامین اجتماعی به رفاه اجتماعی گرایش یافته می باشد ( موسوی و محمدی، 1388: 20). از این رو وقتی به تاریخچه ی گردشگری نگاهی می اندازیم درمی یابیم که هدف اصلی از مسافرت تامین آسایش و آرامش می باشد، این درست همان چیزی می باشد که در جامعه ی کنونی رفاه اجتماعی نام دارد. پس گردشگری به عنوان یکی از عناصری که می تواند موجبات رفاه اجتماعی را فراهم نماید، بسیار مورد توجه می باشد.

             بر اساس آن چیز که اظهار گردید، موضوع فرهنگ و بالتبع تنوع فرهنگی از مسایل مهم در زمینه توسعه گردشگری می باشد. فرهنگ در معنای وسیع خود از یک طرف ابعاد ذهنی و از طرف دیگر ابعاد عینی دارد .شناخت، باورها، هنر، اخلاق، زبان و آداب و رسوم، شیوه ها و سبک زندگی و در یک کلام کلیت زندگی اجتماعی بشر را در بر می گیرد. به تناسب و ضرورت تنوع زیستی و طبیعی بشر ها، تنوع فرهنگی هم در میان ملل هست (احمدی، 1389: 6). ارتباط ی میان میراث فرهنگی و گردشگری به خوبی مستند شده می باشد (Ashworth 2000, Grrod & Fyall 2000; Printice 1993a, 1993b) و به گونه کلی فرهنگ و گردشگری به صورت وابسته در نظر گرفته شده اند 13) (Ashworth, 1993:. از گذشته تا به امروزکشورهای بسیاری با ارائه و نمایش جلوه های تنوع فرهنگی خود، درآمدهای بیشماری را به کشورشان سرازیر کردند. از طرفی دیگر این پویایی فرهنگی به حفظ این میراث با ارزش کمک کرده می باشد و موجبات تفاهم فرهنگی گردشگران جهان را به سبب قرابت فرهنگی فراهم نموده می باشد. تنوع فرهنگی در سراسر جهان به دلیل تسهیل شرایط مهاجرت و ارتباطات بسیار زیاد شده می باشد و در داخل مرزهای هر کشوری شاهد فرهنگ های بی شمار بومی و غیر بومی هستیم. نظر به اینکه در قرن حاضر امر گردشگری در همه ی کشورهای توسعه یافته و  اغلب کشورهای در حال توسعه در سبد کالای مصرفی خانوارها قرار دارد، ما را بر آن می دارد که مطالعات در این زمینه را هر چه بهتر و دقیق تر انجام دهیم. پس در هم آمیختگی فرهنگ ها، در یک منطقه، در گردشگری نیز تاثیر گذار بوده می باشد. برگزاری جشنواره ها و فستیوال هایی که عناصر فرهنگی مردم یک منطقه را با زبانی ساده به نمایش می گذارد، نمونه ای از این در هم آمیختگی می باشد. کارناوال های رقص و موسیقی، غذاهای محلی، لباس های سنتی همگی نمایان گر تنوع فرهنگی در سراسر دنیا می باشد. در این بین بسیاری از کشورها بر اساس مطالعات انجام شده دریافته اند که این تنوع فرهنگی به عنوان یکی از جاذبه ها و پتانسیل ها ی گردشگری می تواند درآمد بالایی را به کشورها سرازیر نماید. البته خاطر نشان می گردد که جهان در چهار دهه ی آخر قرن بیستم، شاهد ظهور شبکه ای از جنبش های سیاسی و فکری اقلیت های مذهبی، قومی، مهاجران، فمنیست ها، طرفداران محیط زیست و .. بوده می باشد (احمدوند، 1385: 76). در این بین گردشگری فرهنگی، بخش مهمی از تقاضای جهانی گردشگری را تشکیل می دهد. طبق آمار سازمان جهانی گردشگری، 37 درصد گردشگری بین المللی با انگیزه فرهنگی انجام می گردد و این تقاضا سالانه در حال افزایش می باشد (فائقی، امیر، 1390: 1). رشد گردشگری فرهنگی و گردشگری میراث به عنوان گردشگری جدید، توجه سیاستگذاران و محققان را در سراسر دنیا به خود جلب کرده می باشد. گردشگری فرهنگی شامل تمام اشال گردشگری می گردد ه با انگیزه ی فرهنگی انجام می شود ( کاظمی، 1386: 153- 154). از این جهت می باشد که تنوع فرهنگی موجود در جوامع ریشه ی بسیاری از این نوع گردشگری را به خود اختصاص داده می باشد. در کنار این رشد و فزونی گردشگری فرهنگی مساله ی جهانی شدن آن را مورد تهدید قرار می دهد. جهانی شدن[2] به مفهوم گیدنزی آن ” تشدید روابط اجتماعی جهانی” از دهه 1970 شکل گیری یافته می باشد. اما آن چیز که مورد بحث و مناقشه قرار می گیرد، جهانی سازی به عنوان یک پروژه می باشد که از سوی بعضی قدرتمندان دنبال گردیده و شامل ابعاد اقتصادی، سیاسی و فرهنگی می باشد (خانمحمدی، 1389). جهانی شدن را (حلیمی 2000، کاسن 2000، مارتین 2000، ولف 2000) را اغلب فرایندی تعریف کرده اند که ماهیتاً و اکثرا اقتصادی می باشد، اما تقریباً در همه جا به مثابه نوعی موتور با نتایج متضاد اقدام کرده می باشد؛ از یک سو موتوری که کوشش دارد با ترویج اشکال خاصی از فرهنگ در همه ی زمینه ها، از پوشش و آرایش گرفته تا شیوه های زیستی، بشر ها را شبیه به یکدیگر کند و نوعی یکسان سازی و شبیه سازی را به اجرا درآورد و از سوی دیگر بر عکس به عنوان موتوری که چه به دلیل واکنش های برانگیخته شده از آن و چه ذاتاً، سبب پدید آمدن هویت هایی هرچه بیشتر و متنوع تر و حتی ناهمسازتر با یکدیگر می گردد ( فکوهی، 1385: 129). در نتیجه مساله جهانی شدن، بعد فرهنگی و در نتیجه تنوع فرهنگی را هم دربرمی گیرد. اندیشمندان در این خصوص نظرات متفاوتی دارند، اما اینکه هر یک از این نظرات تا چه حد برنامه ریزی شده و شخصی نباشد، قابل تامل می باشد. این پژوهش در نظر دارد تنوع فرهنگی را از این حیث نیز مورد مطالعه قرار دهد و تبعات این طریقه جهانی را بر این موضوع بسنجد. سیاست گذاری های بعضی کشورها در این زمینه بسیار مهم می باشد، چگونگی اجرای سیاست های چند فرهنگی در قبال ارتباطات میان فرهنگی، در کشورهای توسعه یافته ای همچون انگلستان که با طریقه جهانی شدن همراه می باشد، ما را بر آن می دارد که کم و کیف این سیاست ها و قوانین را بسنجیم و راهکارهای درست را تمیز دهیم. ارتباطات میان فرهنگی در این عرصه مسائل خاص خود را دارد و مراد از آن موقعیتی می باشد که در آن، افرادی که به پیشینه های متفاوت فرهنگی تعلق دارند، در این ارتباط سهیم می گردند (دیویس و نایلند، 1386: 63). تشخیص کاربرد گردشگری به عنوان حافظ تنوع فرهنگی و یا نابود کننده ی آن امری می باشد که در این پژوهش مورد مطالعه قرار می گیرد. از این رو مطالعات سیاست های فرهنگی این کشورها می تواند راهگشایی برای توسعه گردشگری کشور ایران باشد. یکی از انگیزه‌های اقدام‌گرایانه برای مطالعات تطبیقی از جانب مصلحینی می باشد که درصدد بسط و توسعه رفاه و همچنین آموختن از تجارب (واشتباهات) سایرین هستند (الکات و دیگران، 1391).

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   پایان نامه کارشناسی ارشد رشته مدیریت :بررسی میزان اثربخشی برون سپاری فعالیتها در شرکتهای آب و فاضلاب شهری

                         ایران سرزمینی می باشد که از آغاز تعامل، رفاقت و وحدت در عین کثرت در آن نهادینه شده می باشد . پس در جامعه چند فرهنگی ایران ، شناسایی فرهنگ های مختلف ضروری بوده و بایستی الگوی خاص و مناسبی با وضعیت جغرافیایی، تاریخی، فرهنگی، سیاسی و … ارائه گردد (صالحی، 1388: 216).  پس با در نظر داشتن وجود تنوع فرهنگی و قومی بیشمار در ایران، این رساله درصدد  مطالعه هایی در زمینه تاثیرات تنوع فرهنگی بر توسعه گردشگری می باشد تا برنامه ریزی های دقیقی برای توسعه گردشگری با تاکید بر تنوع فرهنگی به بهترین صورت انجام گردد. از این رو در این پژوهش کوشش شده می باشد که ارتباط تنوع فرهنگی و توسعه گردشگری با مطالعات تطبیقی کشورهای مذکور مطالعه شده و عملکردهای دقیق توسعه گردشگری در کشور ایران را در این راستا برنامه ریزی گردد.

  1. اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

شاید مهم ترین مصوبه سی و دومین اجلاس عمومی یونسکو(اکتبر 2003، پاریس) تصمیم برای طرح و تصویب کنوانسیون جهانی تنوع فرهنگی بر اساس اعلامیه جهانی تنوع فرهنگی باشد که با اجماع تمام کشورهای عضو یونسکو در سال 2001 به تایید رسیده می باشد (وحید، 1383: 253). از این رو مطالعه این مهم در تمام زمینه ها، مانند گردشگری مهم می باشد. پس توسعه گردشگردی به ویژه در کشورهای کمتر توسعه یافته، عامل موثری برای مقابله با فقر می باشد و موجب افزایش درآمد قشرهای مختلف، کاهش بیکاری و رونق اقتصادی و اجتماعی می گردد (هزار جریبی، 1390: 121). صنعت گردشگری به عنوان صنعتی پویا و با ویژگی های منحصر به فرد، بخش مهمی از فعالیت های اقتصادی و تولیدی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را به خود اختصاص داده می باشد (Unwto,2007). توسعه فعالیت توریستی با انگیزه گردشگری غالباً منوط به جاذبه های متنوع طبیعی، فرهنگی و تاریخی می باشد (تقوایی و همکاران، 1388: 46). منابع موجود از حداقل ده نوع گردشگر یاد کرده اند که عبارت اند از:

الف)گردشگر به عنوان باستان شناس علاقه مند به فضاهای تاریخی گردشگری؛

ب)گردشگر به عنوان بشر شناس علاقه مند به فرهنگ، خصایص فرهنگی، فرهنگ قومی و مانند فولکلور؛

ج) گردشگر به عنوان ماجراجو و علاقه مند به تجربه های جدید؛

د) گردشگر به عنوان گریزنده از شرایط موجود خود و علاقه مند به فضاهای استراحتی واوقات فراغت؛

ه) گردشگر به عنوان عضوی از طبقه مرفه علاقه مند به استانداردهای بالای خدمات اقامتی؛

و)گردشگر به عنوان جستجوگر علاقه مند به کشف فضاهای تازه و سرزمین های ناآشنا و آداب و رسوم متفاوت؛

ز)گردشگر به عنوان شکمباره علاقه مند به غذاهای متنوع سایر ملل؛

ح)گردشگر به عنوان محقق علاقه مند به مطالعه فرهنگ ها و آداب و رسوم؛

ط)گردشگر به عنوان انتقال دهنده فرهنگ، علاقه مند به تاثیر بر فرهنگ بومی؛ و

ی)گردشگر به عنوان خوشگذران و علاقه مند به انجام اعمال خلاف (پیروز، 1370: 69)(کروبی، 1387: 320).

نگاهی به ده نوع گردشگر که آقای کروبی و پیروز به آن تصریح می کنند، درست نیمی از اجتماع گردشگران را علاقمند به تنوع فرهنگی مطرح می کند که اهمیت موضوع مطالعه این پژوهش را دو چندان می کند.

سیر تکاملی گردشگری نشان دهنده ی آن می باشد که این صنعت نیز با مدنیزاسیون[3] و پیشرفت تکنولوژی که همگی در تحولات زندگی بشر تأثیر بسزایی داشتند، همراه بوده می باشد. کوچک ترین کسب و کارهایی که روزگاری تنها متعلق به بخش خاصی از اجتماع بشری بوده، اکنون به صنایعی بزرگ تبدیل شده اند. مسافرت از زمان های بسیار دور تا کنون انجام می شده می باشد، اما آن چیز که در گردشگری امروز هست با گذشته تفاوت زیادی دارد. پیشرفت های چند قرن اخیر و به خصوص قرن گذشته، راه را برای علمی کردن موضوعات انسانی باز کرده می باشد. تاسیس دانشگاه ها و مراکز آموزشی بخش هسته ای هر کسب و کاری هستند. آن چیز که از گذشته بصورت شفاهی و یا مدون وجود داشته، اکنون به کتبی با تیراژ بالا تبدیل شده که در دسترس همگان قرار دارد. گردشگری با آنکه صنعت جدیدی به شمار می رود اما توانسته مسیر پیشرفت را به خوبی سپری کند و این تعالی مرهون به وجودآمدن موسسات آموزشی و علمی در این راستا می باشد. علمی شدن صنعت گردشگری در تمامی جهات وجود داشته و رتبه ی این صنعت نشان دهنده ی سطح علمی آن می باشد. البته این موضوع  بدین معنا نیست که دیگر نیازی به تحقیقات وجود ندارد، بلکه نشان دهنده ی کوشش ذینفعان این صنعت می باشد که از علم بیشترین بهره را برای ترقی خود بکار می برند. تحقیقات مکرر در زمینه های مختلف گردشگری، نوپا بودن این صنعت را توجیه می کند. گرچه این صنعت عواید بسیاری را به وجودآورده اما نباید این را فراموش نمود که مطالعه های علمی هنوز هم ناکافی می باشد و پیشرفت های علمی هر روزه ی بشر تداوم دارد. پس مطالعه طبقه بندی انواع گردشگری این امکان را به وجودآورده می باشد که الزامات هر یک از آن ها به درستی تشخیص داده گردد. از طرفی نگاهی به این سازو کار ما را به پژوهش های فرهنگی رهنمون می سازد. چراکه در دنیایی که برای همه چیز فرهنگی هست، نمی توان بدون شناخت دقیق این مفهوم به موفقیت دست پیدا نمود. پس پژوهش های علمی در زمینه ی فرهنگ با در نظر داشتن طبقه بندی گردشگری، عملی می باشد که برای درک هر چه بهتر این صنعت بایستی صورت پذیرد. کشورهای متعددی برای دستیابی به این مقصود مطالعات زیادی در حوزه ی فرهنگ انجام داده اند، اما کمتر پژوهشی در ارتباط با تنوع فرهنگی به صورت اخص کار کرده می باشد. به طوری که همواره شاهد پژوهش هایی راجع به ابعاد اقتصادی، زیست محیطی و سیاسی گردشگری هستیم و ابعاد فرهنگی و میان رشته ای کمتر مورد توجه قرار گرفته اند. از آنجایی که گردشگری خود صنعتی میان رشته ای می باشد و با بسیاری از علوم در ارتباط می باشد، الزام درک سایر ابعاد در این مسیر روشن می گردد. از همین رو در این بعد از مطالعه ی گردشگری در منابع داخلی و خارجی دچار کمبود هستیم و اندک شماری از پژوهشگران در ارتباط با این موضوع کار کرده اند. به همین مقصود این مطالعه در صدد آن می باشد که برای بالا بردن سطح علمی گردشگری در ایران با در نظر داشتن تنوع فرهنگی موجود، راه را برای پیشرفت این صنعت در این کشور فراهم سازد.

با این حال بایستی خاطر نشان نمود ضرورت انجام این پژوهش به اینجا ختم نمی گردد، چراکه با مطرح شدن بسیاری از مفاهیم و طریقه های جهانی، شاهد آنیم که صنایع برای حفظ جایگاه خویش، در کوشش اند که خود را با این تغییرات همگون سازند؛ به همین دلیل می باشد که هر روز شاهد پیدایش ارگان ها، سازمان ها، برنامه ها، سیاست ها و استراتژی های متفاوت هستیم. یکی از موضوعات مطروحه ی مهم که با موضوع این پژوهش درهم آمیختگی شدیدی دارد، مساله ی جهانی شدن می باشد. شکل گیری نظام جهانی، به نوعی چشم پوشی از تنوع فرهنگی مردمی می باشد که هزاران سال با این فرهنگ ها زندگی کرده اند. جهانی شدن پدیده ای می باشد که فرایندهای روابط اجتماعی و وابسنگی متقابل جوامع را در سطح جهانی تشدید نموده می باشد. یکی از مسایل عدیده ای که این فرایند برانگیخته، تاثیر بالقوه و بالفعل آن بر حاکمیت و استقلال ملی بویژه در عرصه فرهنگ و تولیدات فرهنگی می باشد (قلیچ، 1391). اهمیت این موضوع تا حدی می باشد که سازمان جهانی یونسکو سال 2007 اعلامیه ی جهانی مبنی بر حفظ تنوع فرهنگی داشته می باشد. چطور می توان بدون داشتن تنوع فرهنگی به گردشگری امروز رونق داد؟ وقتی هرآنچه گردشگری تولید می کند به مثابه تولیدات فرهنگی برای گردشگران و البته جامعه میزبان به شمار می رود. دور از ذهن نیست که با فراگیری جهانی شدن، تنوع فرهنگی کشورها در خطر نابودی قرار گیرد، همانگونه که در بسیاری کشورها و مانند ایران، شاهد نابودی بسیاری از آداب و عناصر فرهنگی کهن مردم بوده ایم. از اینن جهت می باشد که پژوهش های این چنینی به مطالعه اندازه تاثیر تنوع فرهنگی بر توسعه گردشگری ضرورت می یابد.

البته خاطر نشان می گردد که پژوهش حاضر از بابت مضمون و موضوع نیز متفاوت از سایر پژوهش های توسعه گردشگری می باشد. اغلب مقالات توسعه ای در راستای سنجش اثرات اقتصادی، امکانات گردشگری و مدیریت بوده می باشد و کمتر پژوهشی در ارتباط با اثرات تنوع فرهنگی بر توسعه گردشگری انجام شده می باشد. از سوی دیگر در اغلب تحقیقات، جامعه مهمان مورد مطالعه قرار می گیرد و موجبات رفاه و توسعه گردشگران مدنظر قرار می گیرد، این درحالی می باشد که معمولا جامعه میزبان از این پژوهش ها کمتر منفعت برده می باشد و ذینفعان اصلی این تجارت ساکنین محلی نیستند. پژوهش حاضر با در نظر گرفتن تنوع فرهنگی در جامعه ی میزبان به عنوان عاملی برای توسعه گردشگری، هم ملاحظات جامعه ی میزبان را لحاظ می کند و هم عامل انگیزشی جامعه ی مهمان را مخاطب قرار می دهد. بحث تنوع فرهنگی همگام با موضوع توسعه فرهنگی و پایداری فرهنگی که از موضوعات مطروحه ی مهم در دنیای معاصر به شمار می رود، می تواند موجبات مناسبات درست میان فرهنگی را همراه با توسعه گردشگری همراه کند. آن چیز که از این پژوهش استخراج می گردد می تواند مدلی عملی برای توسعه گردشگری با تاکید بر تنوع فرهنگی به ارمغان آورد. پس پژوهش حاضر با مطالعات تطبیقی خود در سه کشور ایران، مالزی و انگلستان، در زمینه ی مطالعه تنوع فرهنگی در توسعه گردشگری، پژوهشی منحصربه فرد به شمار می رود.

  1. اهداف اساسی از انجام پژوهش:

4-1 هدف اصلی از انجام پژوهش:

       مطالعه تأثیر و جایگاه تنوع فرهنگی به عنوان یکی از عوامل کلیدی در توسعه گردشگری حال حاضر.

4-2 اهداف فرعی از انجام پژوهش:

  • مطالعه تاثیر مهاجرت در توسعه گردشگری سه کشور ایران، مالزی و انگلستان.
  • مطالعه تنوع مذهبی در توسعه گردشگری سه کشور ایران، مالزی و انگلستان.
  • مطالعه تاثیر زبان در توسعه گردشگری سه کشور ایران، مالزی و انگلستان.
  • مطالعه تاثیر قومیت و نژاد در توسعه گردشگری سه کشور ایران، مالزی و انگلستان..
  • مطالعه سیاست های چندفرهنگی سه کشور ایران، مالزی و انگلستان.
  1. پرسش­های پژوهش

5-1 پرسش اصلی

  • آیا میان تنوع فرهنگی و توسعه گردشگری ارتباط ای هست؟

5-2 پرسش های فرعی

  • آیا میان تنوع زبانی و توسعه گردشگری ارتباط ای هست؟
  • آیا میان تنوع مذهبی و توسعه گردشگری ارتباطی هست؟
  • آیا میان سیاست های فرهنگی (چند فرهنگ گرایی) و توسعه گردشگری ارتباط ای هست؟
  • آیا میان امواج مهاجرت با ایجاد تنوع فرهنگی بر  توسعه گردشگری ارتباط ای هست ؟
  • آیا میان نژاد و قومیت های موجود در کشورهای منتخب (متنوع یا تک فرهنگی) با توسعه گردشگری ارتباط ای هست؟

 چارچوب تئوریک پژوهش

گردشگری در دوران سنتی، رنگ و بوی افسانه ای داشت؛ به طوری که از خلال نوشته های بزرگان قدیمی زیرا کراچکوفسکی (تشنر، 1375: 32)، این موضوع استدلال می گردد.گردشگری به لحاظ دیدگاه های مختلف اقتصادی، سیاسی، زیست محیطی و اجتماعی- فرهنگی مطالعه می گردد. بسیاری از گردشگران در گذشته برای ارضای حس کنجکاوی خود به مکان هایی بسیار دور از خانه ی خویش سفر می کردند. این نوع از انگیزه ی سفر پس از گذشت سالها با درگیر شدن جامعه بشری با عصر مدرنیته شکل دیگری پیدا نمود. در واقع گردشگری نتیجه مدرنیته می باشد. فراز از زندگی ماشینی، گذراندن فراغت، سفر، تجربه، تفریح، لذت بردن، آسایش طلبی، برتری جویی و سود جویی می باشد (پاپلی یزدی، سقایی، 1382: 24). از قبل وجود چنین دیدگاهی گردشگری انبوده[4] شکل گرفته می باشد که در دیدگاه اقتصادی جای می گیرد. پس از آثار مخرب زیست محیطی گردشگری در محیط زیست، دیدگاه زیست محیطی متفکران را به سمت در نظر داشتن این امر سوق داد که این صنعت بایستی با نگاهی به محیط زیست طراحی و عملی گردد.همچنین با افزایش طریقه گردشگری در سراسر جهان و بهبود روابط سیاسی و بین المللی بواسطه ی این فعالیت، اندیشمندان این حوزه در راستای مطالعه سیاسی این صنعت پرداخته اند. اما این نگاه و گفتمان دوران مدرن می باشد. در عصر پست مدرن، گردشگری انسانها تغییر یافته و بعد فرهنگی  نیز به آن اضافه می گردد. نمود این شکل از گردشگری در گردشگری فرهنگی پیدا نمود می گردد. عصر پست مدرن همه چیز رنگ و بوی فرهنگی می یابد و در تمامی ابعاد بشر مانند گردشگری این موضوع لحاظ می گردد. افزایش گردشگری فرهنگی در جهان در ده های اخیر گویای این مطلب می باشد.

تعداد صفحه :162

قیمت :37500 تومان

بلافاصله پس از پرداخت ، لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت  serderehi@gmail.com

دسته‌ها: رشته مدیریت