2-5-1-2- معنی آناهیتا و پرستش آن در اوستا 16
2-5-1-3- آناهیتا در فرهنگ ایران باستان17
2-5-1-4- ناهید در منظومه شمسی 17
2-6 – باور و اعتقاد به آب 17
2-6 – 1- حرمت آب در میان ایرانیان باستان 18
2-6-1-1- آناهیتا ، الهه نگهبان آب ایرانیان 19
2-7- خاستگاه آناهیتا 20
تحقیق پایان‌نامه رایگان 
b (916)

فصل سوم : معرفی وتوصیف معماری بنای تاریخی معبدآناهیتا……………………..21
3-1- پیشینه تاریخی معبد آناهیتا 22
3-1-1- معبدآناهیتا از دیدگاه مورخان و جغرافی دانان پارسی و تازی23
3-1 -1-2-کنگاور ازدیدگاه سیاحان و پژوهشگران قرن 19-20 م 24
3-2 – معبدآناهیتا 26
3-2-1- پیشینه کاوش های باستان شناسی در معبد آناهیتا 31
3-2-1-1- آناهیتا درنقش برجسته ها 33
3-3- معماری معبد آناهیتا – کنگاور 35
3-3-1- آب پرهای طبقه دوم معبد 37
3-3-1-1- حجاری های ستون و اجزای آن در پرستشگاه ناهید و سابقه آن 38
3-3-1-2- موقعیت صفه کنگاور در معبد آناهیتا 39
3-3-1-3- موقعیت صخره ی آناهیتا 42
3-4- سوابق و شیوه های دفن مرده ها در معبد آناهیتا 43
3-5-کاوشهای باستانشناسی پای دیوارشرقی سال1349-1348-1347 44
3-5-1- آثار موجود در ضلع شرقی بنای ناهید 45
3-5-1-1- حفریات جبهه جنوبی ، سالهای 1352- 1349 46
3-5-1-2- کاوشها در جبه غربی معبد آناهیتا 47
3-5-2- علائم و نشانه های منقور برسنگهای غیرحجاری معبد آناهیتا 49
3-6- مهمترین نقش پیدا شده در معبد آناهیتا نقش ماهی54
3-6-1- سمبل و نماد ماهی شناسی54
3-6-1-1- ماهی در اساطیر56
فصل چهارم : دوره های تاریخی معبدآناهیتا و اشیاء کشف شده…………………….57
4-1- آناهیتا در زمان هخامنشیان 58
4-1-1- پلکان دو طرفه،عنصر معماری دوره ی هخامنشی ….59
4-2-1- گورهای دوران هخامنشی،جهت و انواع مقابر پای دیوار شرقی 61
4-2-1-1- نوع مقابر61
4-2-1-2- تابوتهای دوره هخامنشی در معبد آناهیتا 62

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-2-1-3- نوع تدفین مردگان در تابوتهای سفالین دوره هخامنشیان 63
4-2-2- سفالینه های دوران هخامنشی درکنگاور وتحول آن64
4-2-2-1- سرتیر و پیکان (ناوک) های برنزی67
4-3- معبد آناهیتا در زمان اشکانیان 67
4-3-1- نوع تدفین مردگان در دوره اشکانی در معبد آناهیتا69
4-3-1-1- نوع تابوت اشکانی ( خمره های میت ) 71
4-3-1-2- سفالینه های دوره اشکانیان درکنگاور و تحول آن 72
4-3-2- سکه های اشکانیان در معبد کنگاور74
4-3-2-1- انواع سکه ها مکشوفه دوره اشکانی 74
4-4- معبد آناهیتا در زمان ساسانیان 76
4-4-1- کنگاور و پرستشگاه آناهیتا دوره ساسانیان 77
4-4-1-1- نوع تدفین دوره ساسانی80
4-4-1-2- تدفین مردگان در عهد ساسانی 80
4-4-2- سفال دوره‌ی ساسانی درکنگاور و تحول آن 81
4-4-2-1- مهر گلی کنگاور درو دوره ی ساسانی (عهد پیروز) 83
4-4-2-2- نگین عقیق از دوره ساسانیان 85
4-5- آثار دوره اسلامی در معبدآناهیتا کنگاور 87
4-5-1- طبقه بندی ظروف دوره‌ی اسلامی در معبد کنگاور92
4-5-1-2- پیه سوز و چراغ روغنی 94
4-5-1-3- ظروف شیشه95
4-5-1-4- کوزه و ساغر سفالین با نوشته‌ی قلم سیاه 95
4-5-2- سنگ قبر و خطوط کوفی96
4-5-2-1- سکه‌ی مسی المهدی سال140 هجری قمری 97
4-6- امامزاده ابراهیم97
4-6-1-سردر قدیمی امامزاده محمدابراهیم 98
4-6-1-1- مسجد امامزاده ابراهیم98
4-6-1-2- سنگاب مسجد99
4-7- کاربری بنای معبد آناهیتا 100
4-8- معادن100
4-9- معبد آناهیتا بیشاپور102
4-9-1- آب و سیستم گردش آب در معبد آناهیتا 106
4-9-1-1- معماری معبدآناهیتا – بیشاپور 106
4-9-1-2- مجسمه گاو در معبد آناهیتا107
4-10- معبدآناهیتا در تخت سلیمان 108
4-10-1- معماری معبد آناهیتا ( تخت سلیمان ) 110
4-11- معابد منسوب به آناهیتا ( ناهید ) 110
فصل پنجم : تجزیه تحلیل نتیجه گیری……………………………………………………115
5-1- تجزیه و تحلیل 115
5-2- نتیجه گیری 119
5-3- پیشنهادات 120
فهرست منابع121
مقاله126
فهرست تصاویر
تصویر (2-1) موقعیت جغرافیایی شهرستان کنگاور11
تصویر (2-2) مجسمه ای نمادین از آناهیتا14
تصویر ( 3 – 3 ) نمای قدیمی از معبد آناهیتا22
تصویر (3-4) پلان اصلی معبد آناهیتا25
تصویر (3-5) پلان اصلی معبد آناهیتا از نمای بالا26
تصویر (3-6) ستون ، پایه ستون و سرستون 28
تصویر (3-7 ) شکل کنونی ستون ها ی باقی مانده از معبد آناهیتا30
تصویر (3-8 ) پایه ستونی که به شکل هاونگ درآمده 30
تصویر (3- 9) آناهیتا در نقش برجسته طاق بستان33
تصویر (3- 10) آناهیتا درکتیبه نقش رستم33
تصویر(3-11) نمای آب پر از روبه رو37
تصویر (3-12 ) آب پرهای چهار گوشه صفه دوم 37
تصویر(3-13) لبه های انتهای آب پرهای متصل به پله37
تصویر (3-14 ) نقش محکوک بر سنگ های غیرحجار49
تصویر (3-15 ) وسیله ای برای زراعت50
تصویر(3-16) نقوشی به اسم پادشاهان 50
تصویر(3-17 ) ستاره ، خورشید و حیوانی که جزء نزورات به معبد 51
تصویر (3-18 ) نقوش حک شده ماهی بر روی تخته سنگ های معبد54
تصویر(3-19) ماهی در کنار نیزه و اشکال دیگر55
تصویر(3-20) نمای ضلع جنوب شرقی پلکان معبد آناهیتا60
تصویر(3-21 ) نمای از پله های کاخ آپادانا در تخت جمشید60
تصویر(4-22) تابوت های سفالین هخامنشیان 63
تصویر(4-23) کوزه سفالی دسته داردوره هخامنشیان 64
تصویر(4-24) حلقه برنزی مکشوف از لایه هخامنشی معبد65
تصویر(4-25) شیشه شیاردار جای عطر – هخامنشی 65
تصویر(4-26 ) گوشواره زرین با نقش انسان بالدا70
تصویر(4-27) تابوتهای سفلین اشکانی 71
تصویر(4 -28) کوزه دسته دار دوره اشکانیان72
تصویر (4-29) ظرف سفالی مکشوف از معبد مربوط به دوره اشکانیان 72
تصویر( 4-30) کاسه سفالی مکشوف از معبد مربوط به دوره اشکانیان72
تصویر(4-31) سکه های مهرداد دوم 75
تصویر(4-32 ) مهر به دست آمده از معبد آناهیتا 84
تصویر(4- 33) نگین عقیق با حکاکی اسب بالدار86
تصویر(4-34) تنبوشه سفالی ، آبرسانی برای حمام88
تصویر(4- 35) باقیمانده حمام دوره سلجوقیان88
تصویر(4-36) کوزه سفالی کشف شده از معبد آناهیتا 93
تصویر(4-37) بشقاب لب تخت و نقاشی شده 93
تصویر (4-38) کاسه لعابدارسفالی 93
تصویر (4-39) بشقاب سفالی با قلم گیری سیاه93
تصویر(4- 40 ) پیه سوز قرون سوم تا پنجم ه .ق . 95
تصویر(4-41) کوزه سفالی قرن دوم ه.ق. 96
تصویر (4- 42 ) سنگ قبر هایی به خط کوفی96
تصویر(4-43) سنگ نبشته سازنده اصلی امامزاده 96
تصویر(4- 44 ) نمای امامزاده ابراهیم 98
تصویر (4-45) سنگاب واقع در ورودی مسجد99
تصویر(4 – 46 ) معبد آناهیتا در بیشاپور102
تصویر(4- 47 ) سنگ کنترل آب ، با سه مجرای حجاری شده 102
تصویر(4- 48 ) طرح کلی بازسازی شده معبد104
تصویر(4- 49) مجسمه سرگاو107
تصویر(4- 50 ) نمای بیرونی معبد آناهیتا در تخت سلیمان109
تصویر(4-51) نمای داخل ، کنار دیوار معبد109
فصل اول
کلیات طرح
1-1 بیان مسئله
معماری ایران درتمامی گونه هایش همواره پیوندناگسستنی باآب دارد ،درمیان خانه ها ،کاروانسراها ، کاخ ها و در برابر ایوان هایمان آب حضور دارد ، رمز حضوری آب به این صورت درمعماری را می توان از اهمیت آب وتاثیرآن را دراعتقادات و زندگی گذشتگان دریافت. زمانی آب آنقدر مقدس و معنادار بوده است که آن را در قالبی خداگونه ستایش می کنیم و برای آن معبد می سازیم که بااحترام هرچه بیشتراو را ستایش کنیم طوری که آب حکم الهه پیدا می کند. این الهه که به نام آناهیتانام گذاری می شود در ایران باستان یکی از محبوبترین ایزدان آیین زرتشت است ، مهرتقدس بریک پدیده طبیعی ، حکایت از حضوراساسی و بنیادین در ذهن و باورهای انسان داردو آب در بین این عناصر چهارگانه(آب ،آتش ، هوا و خاک) مظهر پاکی و باروری می باشد طوری که امروزه نیزآن را نماد پاکی و روشنایی می دانند. بنابراین تنها در چهارچوب یک سرزمین محدود و محصور نشده است و در همه ی فرهنگ ها دارای جایگاه اعتقادی و باورپذیر است. جایگاه برجسته آب در ایران باستان در شکل معابد تجلی کالبدی یافته است.آناهیتا- ایزدبانوی آب- درسراسرایران کهن ،فرشته طهارت وپاکی است حتی قبل از زرتشتیان نیزبه پاکی آب توجه می شده و در آیین زرتشت پاک نگه داشتن آب از پلیدی یکی از ارکان دین به شمار می آمده است ، شاید بتوان در ایزدکده ایران آناهیتا، ایزدبانوی آب را دوست داشتنی ترین ایزدبانوی آیین زرتشت خواند ازیراست که پردازنده تاریخ ایران باستان ،بی اختیار می خواهد هرآنچه را که در ذهن دارد، نثار این بانوی بانوان ایران کندو بیشتر از خودآب، دل به آب روی آناهیتا سپرد .

1-2- هدف های تحقیق
این پژوهش سعی دارد به شرح ماهیت آب و پرستشگاهای ساخته شده برای این الهه مقدس بپردازد وتاثیرات آن را در زندگی گذشتگان بیان کندو با هدف شناخت آثارتاریخی دردوران اشکانیان صورت گرفته به ویژه با معبدآناهیتا درکنگاور، بیشاپور(کازرون)، وتخت سلیمان آشنا می شویم و به شناخت معابد، نوع معماری، و جایگاه این معبددر دورهای هخامنشی، اشکانیان و ساسانیان را بازگو می کنیم به شرح اشیاء کشف شده از این معبد(معبد آناهیتا کنگاور) وکاربرد این معبد می پردازیم.
1-3- اهمیت موضوع تحقیق و انگیزش انتخاب آن
نگرش ایران از دیر باز به آب مانند موجودی مقدس بوده است . آب در دین زرتشت به قدری اهمیت دارد که به بخاطرهمین یکی از یشت های کتاب مقدس اوستا (آبان یشت) ، به ایزد آب ” اردویسورآناهیته” پیشکش شده است :
– می ستایم همه آب ها را که آفریده اهورامزداست .
– و بستاییم همه آ ب های پاک را که داده اهورامزداست .
آناهیتا علاوه براساطیرمذهبی در دوران باستان ،آب در واقعه عاشورا و قبل از آن به عنوان مهریه دختر پیامبرخاتم (ص) ، در ذهن مردم ایران ماندگار وجاویدان شده است . آب از کهن الگوهای اسطوره ای در بسیاری ازجوامع است. این نماد درحماسه گیل گمش، طوفان نوح عهدعتیق، ماجرای کیخسرو افراسیاب در شاهنامه و بسیاری دیگر از مصادیق ادبیاتی آمده و ضمن تقدس ذاتی با دیگر مفاهیم مقدس مترادف شده است. از نظرتاریخی باید هرودت احتمالاً قدیمی ترین سند را ارائه داده باشد ، ایرانیان آب را پاک نگه می داشتند طوری که بعدها آب مورد ستایش قرار می گیرد البته در جاهایی آب با حضور آتش همراه می باشد، علت ساخت پرستگاه برای آب این بود که آن را در جای مقدسی ستایش کنند و آب را نماد پاکی ، دور از آلودگی، نماد باروری وعشق و دوستی می دانند اماتوجه به آناهیتا(الهه آب ها) از دوره اردشیر دوم هخامنشی درایران مرسوم شده.و در دوره های تاریخی بعد یعنی اشکانیان و ساسانیان همواره ادامه داشته است .
باور به اینکه این ایزد را باید یکی از کهن ترین و پراهمیت ترین باورهای ایران باستان به شمارآورد ، هیچ ایزدی در اوستا وآیین زرتشت تا اندازه آناهیتا با گرمی و دلبستگی یاد نمی شود از این رو غیرایرانی بودن این الهه که گاهی چنین پنداشته شده غیر ممکن است ،تاریخ هم گواه این است که ایرانیان هرگز به پدیده ای غیرخودی مهر چندانی نداشته اند.
با این حال جداکردن آناهیتا از بدنه زرتشت ناشدنی است اما خود اوهمواره به صورت ایزدی انتزاعی متجلی می شودوهرگزبه مثابه عنصری ازپیکرآیین مزدیسنادرنمی آیدهمین ویژگی آناهیتااست که نشان از کهن بودن آن داردو نشان می دهد که ناهید کهن تر از زرتشت است وایزدیست که هم میزبان زرتشت است هم میهمان او ..
1-4- سوالات
ردپای حضور آب در تاریخ ایران از چه زمانی احساس می شود ؟
آب در بین ایرانیان از چه جایگاه و حرمتی برخوردار بوده است ؟

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت مرجع

www.homatez.com

مراجعه نمایید

 

آب را چرا نماد پاکی و طهارت در ایران باستان و دوره های بعد می دانسته اند ؟
در کدام نقش برجسته های تاریخی آناهیتا به عنوان الهه حضور داشته است ؟
معابد آناهیتا مربوط به چه دورانی می باشد و اوج شکوفایی انها مربوط به چه دوره می باشد ؟
آناهیتا که در ایران باستان از آن به طور خاص یاد شده است به چه معنی می باشد ؟
معبد آناهیتا در ایران در کجاها قرار دارد ؟
ساختار معبد آناهیتا در کنگاور چگونه است ؟
کاربری بنای معبد آناهیتا چه بوده است ؟
معابد در بین باورها و فرهنگ های و اعتقادات مردم چه جایگاهی داشته اند ؟
طی کاوش های به عمل آمده در معبد آناهیتا ( کنگاور ) چه اشیاء تاریخی کشف شده است ؟
1-5- واژهای کلیدی
اشکانیان ، معبد ، آناهیتا ، ناهید ، آناهیت .
1-6- محدودیت ها و مشکلات تحقیق
در یک سری از منابع مطالب به صورتی تکراری و با یک نکات مخفی بیان شده بود که تا حدودی باعث خلال درجمع آوری مطالب می شد، و همچنین حدس وگمان های که زده شده بود دربعضی از موارد باعث دور شدن از موضوع اصلی می شد .
1-7- روش تحقیق
روش پژوهش درانجام این تحقیق میدانی وتوصیفی بوده است وشیوه گردآوری مطالب و اطلاعات کتابخانه‌ای و حضور در محل در معبد بوده است .
1-8- سابقه موضوع تحقیق
آب نماد پاکی وطهارت و جدایی وپاک کننده از آلودگی دانست و همچنین نماد عشق، زندگی، جاودانگی ،حیات ، باروری ، دوستی ، که در ادیان مختلف به ویژه ایران باستان و زرتشت جایگاه ویژه ومهمی را به خوداختصاص داده است وآن را بیشتر مربوط به دین زرتشت دانسته وازآن جداناپذیر می باشد، ارزش آب را می توان به صورت کامل دردین زرتشت بیان کرد که برا پرستش آن دست به ساخت جایگاه های مقدسی برای آن می زدند که به آن معبد می گویند ، یکی از این معابد در کنگاور قرار دارد،کنگاور اولین بخش شرقی کرمانشاه است و در بزرگ راه کربلا نشسته است “ایزیدورخاراکسی” اولین کسی است که در نیمه نخست سده ی اول میلادی از آن به نام ( کن کبار ) نام برده است . مورخین و جغرافیا نویسان غرب و ایرانی از سده سوم هجری قمری به بعد از این ناحیه به نام های کنکور ، کنگوار ، کنگوروقصراللصوص (قلعه دزدان ) نام برده اند . شهرت کنگاور از آغاز تا امروز شاید بیشتر به خاطربناه یا کاخی است که ازپیش ازاسلام برفراز صفه‌ای وسیع در دل آن برپاگردیده بوده است این بنا امروزه به نام معبد آناهیتا یا ناهید شهرت دارد که در جای خود از آن صحبت خواهیم کرد .
شهرت عمده کنگاور درروزگار اسلامی وهم اکنون به خاطربقایای بنایی است که پیش ازاسلام برفراز صفه ای درمرکز قصبه کنگاورازسنگ ساخته شده است .
امروزه ایرانیان و حتی جهانگران ، کنگاور را به عنوان معبدآناهیتا می شناسند. چیزی جز این نیست مگرعظمتی که به لحاظ باستان شناسی براین اثر شگرف مرتبط است. ابتدا در این راستا سخن خود را از رومان گیرشمن که سالها در ایران به کاوش و بررسی پرداخته آغاز می نمائیم وی در کتاب ایران از آغاز تا اسلام می نویسد: … در معبدکنگاور پرستشگاهی با طرح غربی ساخته شده و تصور می رود در حدود دویست قبل از میلاد بنا شده است . در ساختمان اصلی استعمال قطعات سنگی مسطح تخت جمشیدتقلیدشده اما ستون های آنهادارای سرستون دری است که برفرازآنها تخته های کرنتی قرار گرفته است. در ضمن این بنارا با بقایای معبرکرهه (خورهه) و لائودیسه در نهاوند متعلق به دوره سلوکی ها طبقه بندی کرده وطرح آن را غربی می داند. بنایی که ماامروزه معبدآناهیتا می شناسیم مورخان و جغرافی نویسان اسلامی آن را تحت عنوان شکارگاه پرویزوکاخ خسروپرویز و قصرالصوص معرفی کرده اند. پرفسور ارنست هرتسفلد باستان شناس آلمانی بنای کنگاور را معبدی از دوران اشکانیان دانسته و آن را یکی از بزرگترین معابددنیای باستان می داند ولی نام آناهیتا در کتیبه‌های هخامنشی از زمان اردشیر دوم به کار برده شده است و پیش از آن یعنی در زمان کوروش و داریوش وخشایارشاه نامی از آناهیتا نیست . ظاهراً پرستش آناهیتا در دوران اردشیر دوم رونق گرفت و او مجسمه‌هایی را در معابد به یاد این ایزد بانو برپا کرد . در کتیبه‌ای که از او در شوش باقی مانده او بیان می‌کند که بازسازی ایوان و کاخ شوش را به درخواست اهورامزدا ، آناهیتا و میترا به انجام رسانده است .از نقش برجسته‌های مهم آناهیتا در ایران می‌شود به تصویر او در نقش رستم و همچنین تاق بستان در کرمانشاه اشاره کرد. نیایشگاه آناهیتا در کنگاور را با توجه به تطابق با بناهای مشابه از نظر معماری”متعلق به دوران پارتی ( 253 – 224 پیش از میلاد ) می دانند و معتقدند که در دوران ساسانی مرمت شده است.

فصل دوم
موقعیت جغرافیایی معبد آناهیتا ،تعاریف معبد ،
آناهیتا و جایگاه آب در ایران باستان

2-1- مقدمه
بخش بزرگی از غرب کشور را ارتفاعات بلند و به هم پیوسته و سرسبز زاگرس تشکیل داده که جلگه حاصلخیز کنگاور دراین منطقه واقع شده است ،کنگاورشهریست درمیان راه امروزی کرمانشاه همدان و برسر راه تاریخی هگمتانه قراردارد که ازآن به نام های کنگور- کنگورا- قصرالصوص و کنکوبار یاد شده است. در مرکز این شهر بنای تاریخی و قدیمی معبد آناهیتا قرار دارد که خیلی ها کنگاور را با وجوداین بنا می شناسند. نام کامل آناهیتااز اردویسور آناهیتا می باشد که در باورها و اعتقادات مردم ایزدبانوی نگهبان آبها می باشد ، این معبد به صورت چهار ضلعی و بدون سقف که در سه طبقه بر روی صفه ای در مرکز شهر ساخته شده است یک بنای کاملاً سنگی که در بین سطوح دیوارها از ملات گچ استفاده شده است .آناهیتا از زمان هخامنشیان و با سنگ نبشته اردشیر دوم به رسمیت شناخته شد .دو پلکانی که در دو طرف بنا،جهت عبور و مرور مردم به این معبد بوده برگرفته از سبک معماری هخامنشیان می باشد که حتی شباهت زیادی با پلکان آپادانای داریوش در تخت جمشید دارد وقابل مقایسه هم می باشد بجز این پلکان تابوت های سفالین ، سرتبر و پیکانی از جنس برنز نیز در این معبد کشف شده است که مربوط به زمان هخامنشیان است . اما باتوجه به اسناد و مدارک معتبرتری که طی کاوشهای انجام شده در معبد به دست آمده گواه و یقین بر این می باشد که این معبد مربوط به دوران پادشاهی اشکانیان می باشد.در این دوره اعتقادات مردم با ستایش آناهیتا به عنوان بزرگ مادر همه ایزدان مرتبط شد، حتی حضور آناهیتا با تاج معروف خود را در سکه های این دوران می توان دید ، سکه هایی که در زیر سرمردگان در گورستان مربوط به اشکانیان پیدا شده است سکه ها سفال ها ، تابوتها(خمره ای شکل) قمقمه زوار و..همگی نشان ازحضور چشمگیراشکانیان در این معبد می باشد .
حتی باستان شناسان آثاری از دوره ساسانیان ، سلوکیان و اسلامی در این معبدبه دست آورده اند که نشان از حضور دوره ای این حکومت ها در معبد است ،ولی بیشتر این آثار نشان ازحضور پر رنگ و قاطع اشکانیان می باشد. دورتا دور این معبد را ستون های فرا گرفته که مانند حصاری آن را در دل خود جای داده اند ستون های که از سرستون- ستون و زیرستون تشکیل شده اند که صاف و صیقل خورده و بدون تزئینات می باشند ساده و کوتاه و قطور که این سبک ستون سازی مربوط به منطقه ای درشمال غربی ایران و قلمرو مادها می باشد که نمونه ی دیگری را نمی توان سرمشق ابتدایی این نوع ستون سازی قرارداد .
با توجه به آنچه که گفته شدپرستشگاه آناهیتا در کنگاور با توجه به مقایسه هایی که با بناهای مشابه انجام شده معماری آن متعلق به دوران پارتی می باشدومعتقدند که در دوران ساسانی و اسلامی این بنا را مرمت کرده اند ، در این معبد قرینگی و تقارن بکار برده شده ،چیزی که در معماری اشکانی بارز می باشد.
برای این بنا کارکرد های گوناگونی ذکر شده ، بعضی از باستان شناسان معتقدند که این بنایی برای گردش و تفریح در زمان شکار بوده ، بخاطری که در این جلگه ( کنگاور) شکار فراوان بوده است ، و همچنین از آن برای پذیرایی و گرامی داشت حضور فرمانروایان ،امیران ، پادشاهان مورد استفاده قرارمی گرفته است و همچنین در جای دیگر ذکر شده است ، برخی آن را کاخ خسروپرویز یا کاخ ساسانی می دانستند، که برای خوشگذرانی اوقات فراغت مورد استفاده قرار می گرفته است. باتوجه به مطالب ازپیش گفته شده این معبدمکانی برای پرستش آب بوده است .تحقیقات تاریخی و کاوش های باستان شناسی چهار دوره برای کاربری معبد ذکر کرده اند دوره هخامنشیان ، دوره سلوکیان (معبد آراتمیس) ، دوره اشکانیان(معبدآنایی تیس- آناهیتا ) ، دوره ساسانی( آناهیتا و آتشگاه ) . نمونه ای دیگراز معبدآناهیتا در ایران وجود دارد که یکی از آنها در بیشاپور( کازرون) در استان فارس واقع شده است که بعدازمعبدآناهیتا ، درکنگاور قدیمی ترین ومشهورترین معبد که جایگاه نوازش و بازی با آب می باشد معبدی بدون سقف و مکعب شکل است .
حضوروگردش آب دراین معبد شکلی زیبا آمیخته با حس احترام دارد که نشانگراهمیت خاص مذهبی وتوجه به نیایش ایزدبانوی آب آناهیتا دارد. معبدی دیگری به نام معبد آناهیتا تخت سلیمان درشهر بیجار و میاندوآب دراستان آذربایجان غربی قرار دارد. که در کنار آتشکده آذر گشسب واقع شده. این معبد به صورت مسقف و مکانی در ارتباط با پرستش آب بوده است. که آناهیتا الهه آب مورد پرستش قرار گرفته و تاریخ ،آن را به قبل از دوره ساسانی نسبت می دهند، با این حال آب در فرهنگ کهن ایران باستان جایگاه ویژه و مقدسی داشته، طوری که به عنوان الهه آن را مورد ستایش و پرستش قرار داده وحتی برای آن نذورات زیادی را انجام می دادند اینها فقط دال بر ارزش و اعتبار آن در اعتقادات مردم بوده است .
2-2- موقعیت جغرافیایی
کنگاوراولین بخش شرقی کرمانشاه است ودر بزرگ راه کربلا نشسته است ازشمال به بخش اسدآباد ازشهرستان همدان ،از شرق به تویسرکان ،از جنوب به دهستان خزل شهرستان نهاوندو ازغرب به صحنه ازشهرستان کرمانشاه محدود است)شکل2-1). قسمت مرکزی و جنوب بخش و قسمت شمال وغربی آن کوهستان است، درمنتهی الیه قسمت جنوب شرقی آن نیزرشته کوه هایی قراردارد(گودرزی،1385،ص25).”ایزیدورخاراکسی”اولین کسی است که درنیمه نخست سده ی اول میلادی از آن به نام (کن کبار) نام برده است. مورخین و جغرافیا نویسان غرب و ایرانی از سده سوم هجری قمری به بعداز این ناحیه به نامهای کنکور، کنگوار،کنگوروقصراللصوص(قلعه دزدان)نام برده اند.
شهرت کنگاور از آغاز تا امروز شاید بیشتر به خاطر بناه یا کاخی است که از پیش از اسلام برفراز صفه ای وسیع در دل آن برپاگردیده بوده است. این بنا امروزه به نام معبدآناهیتا یا ناهید شهرت داردکه درجای خوداز آن صحبت خواهیم کرد(روزبهانی،1383،ص80).
“لستریج” بااقتباس ازآثارنویسندگان اسلامی درباره کنگاورمی نویسد: بعد از قریه صحنه ولایت کنگوار است که چون درآغاز فتوحات اسلام هنگام عبور لشکریان عرب ازآنجا به نهاونداهالی آنجا چهارپایان بارکش مسلمین را دزدیدندو اعراب آن را قصراللصوص(قلعه دزدان) نامیدند) لسترنج ، 1337 ، ص 204-203 ). ناصرالدین شاه قاجار در سفرنامه خود به عتبات عالیات درباره ی کنگاور چنین نوشته است :… همین که ازپل گذشتم رفته ، رفته فضای جلگه کم شد، کوه ها از چپ و راست نزدیک می شوند . ده کثیف بی درختی سرراه بود گفتند: رحمت آباد ملکی ساری اصلان است قدری رفتیم سطح راه به انحطاط گذشت، سرازیررفتیم جلگه کنگور پیدا شد. اطراف جلگه کنگاور همه کوه است جلگه اینجا هم سرسبز هم با صفاست. شبیه جلگه اسدآباد اما جمع تر و بهتر، دهات زیادی در اطراف این جلگه است.
اغلب آنهاروی تپه واقع شده بودند شکارصحرایی اینجاهم مثل جلگه اسدآباد فراوان بود (ناصرالدین شاه قاجار، سنه 1287ه. ق ، صص 47-42 ). بی شک نزدیکی کنگاور به ” هگمتانه” مرکز حکومتی ماد و نیز قرار داشتن آن بر سر شاهراه هگمتانه – بین النهرین ، در آبادانی آن تاثیر بسزایی داشته است (مارکورت ،1387، ص45). شاید بتوان شجاعت و “جنگاوری” مردم منطقه در طول تاریخ ، در برابر مهاجمان را به عنوان ریشه ی واژه ی “کنگاور” در نظرگرفت و شایدهای دیگری که این مختصر مجال طرح تمامی آنها نیست . شهرستان کنگاور با وسعتی حدود 845 کیلو متر مربع و 000/100 نفر جمعیت و با ارتفاع 1500 متر از سطح دریا در85 کیلومتری مرکز استان و شمال شرقی استان کرمانشاه واقع است. نور دیده زاگرس(کنگاور) به واسطه مجاورت با کوه های سرکشیده برآسمان ، آب و هوایی خوشگوارا وکوهستانی وخنک دارد (شهرامی ،1383 ، صص 11-9-6). آب و هوای قسمتهای دشت آن معتدل و قسمت های کوهستانی ومرتفع آن سرد و زمستانی پربرف وطولانی دارد (گلزاری ، شماره 147 ، ص113 ).
مردم کنگاوراز نژاد سفید واز اقوام کردو لرند، عده کمی از بازماندگان ارمنی ساکنندکه خود معتقدند ازهمراهان شیرین زن خسرودوم ساسانی بودهاندو ازآن زمان ساکن شدهاند.ازدوره صفویه به این طرف ازمردم ترک لهجه نواحی مجاور نیز عدهای به کنگاورکوچ کردهاند(روزبهانی ، 1383 ،ص88 ).
اکثر جمعیت کنگاور را شیعه تشکیل می دهد و پیرو مذهب حقه جعفری علیه السلام و درصد کمی نیز از برادران و خواهران سنی مذهب اهل کردستان عراق و نیز جمعی از پیروان اهل حق هم در منطقه ساکن هستند .
در گذشته انگشت شماری مسیحی و یهودی در شهرستان زندگی می کردند( شهرامی ،1383 ، ص 11-10) . مردم کنگاور صاحب هنرهای سنتی چون منبت کاری1 می باشند . هنر تنبورسازی هم در بین مردم این دیار ریشه کهن و اصیلی دارد طوری که تنبورهای این خطه از شهرت ومحبوبیت خاصی برخوردارند .
www.iranicaonline.org/articles/anahid
2-3- مهمترین آثار و ابنیه تاریخی فرهنگی شهرستان کنگاور
مهمترین آثارو ابنیه تاریخی فرهنگی شهرستان کنگاور: معبدآناهیتا ، معدن تاریخی چلمران که ازآان با
نام کوه مردان(شلمران) یکی ازمهمترین معدن استخراج سنگ درساخت معبدآناهیتا میباشد . امامزاده ابراهیم ، تپه گودین ، پل کوچه ، حمامهای تاریخی (حمام کهنه ،حمام میدان ، حمام حسن خان ، سراب کبوتر لانه ، سرابها ، سراب فش، سراب خرم آباد (بوجان) ، (سراب ماران ) ، قنات و چشمه ها ی قدیمی ،آسیاب ها ویخچال های قدیمی ،گورستانهای قدیمی( روزبهانی ،1383،ص109-106). شهرت عمده کنگاوردر، روزگار اسلامی وهم اکنون به خاطر بقایای بنایی است که پیش از اسلام برفراز صفه ای درمرکز قصبه کنگاور از سنگ ساخته شده است (شهرامی ، 1383 ، ص 11-10) . امروزه ایرانیان وحتی جهانگران ، کنگاور را به عنوان معبدآناهیتا می شناسند و این نیست مگرعظمتی که به لحاظ باستان شناسی براین اثر شگرف مرتبط است .