2-5-7- تقسیمات سیاسی استان لرستان………………………………………………………………………………………………………………………. 33
2-5-8- مطالعات اجتماعی و فرهنگی…………………………………………………………………………………………………………………………….34
دانلود مقاله رایگان منبع پایان‌نامه ارشد 
b (926)

2-5-8-1پراکندگی جمعیت ………………………………………………………………………………………………………………………36
2-5-8-2-الگوی زیست ………………………………………………………………………………………………………………………………………………….36
2-5-8-3-نظام شهری استان …………………………………………………………………………………………………………………………………………37
2-5-8-4-تحول رشد جمعیت………………………………………………………………………………………………………………………………………..38
2-5-9- تاریخچه استان……………………………………………………………………………………………………………………………………………………39
2-5-9-1-موسیقی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..40
2-5-9-2-صنایع دستی…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..40
2-5-9-3-زبان………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….41
2-5-9-4-دین و برگزاری مراسم دینی…………………………………………………………………………………………………………………………..42
2-5-9-5-ایلات و عشایر لرستان………………………………………………………………………………………………………………………….42
2-5-9-6- فرهنگ و مردم شناسی………………………………………………………………………………………………………………………………….43
2-5-9-7-اقتصاد………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………44
2-6-پیشینه تحقیق…………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..45
فصل سوم- مواد و روش ها………………………………………………………………………………………………………………………………………………..51
منطقه مورد مطالعه……………………………………………………………………………………………………………………………………………. ..51 3-1-
3-2-تعیین اولویت بندی مناطق دارای پتانسیل ………………………………………………………………………………………………………………………..52
3-2-1 تشریح روش شبکه ها……………………………………………………………………………………………………………………………………………52
3-2-2- به کارگیری روش شبکه ها در این تحقیق………………………………………………………………………………………………………….52
3-2-3-تعیین وزن واهمیت لایه های اطلاعاتی دررابطه باهدف………………………………………………………………………………………61
3-3-برآورد ارزش اقتصادی مناطق دارای توان برای توسعه گردشگری …………………………………………………………………………..63
3-3-1–تعین تعداد نمونه…………………………………………………………………………………………………………………………………………………..63
3-3-2-انتخاب نمونه هایی ازمناطق دارای توان ……………………………………………………………………………………………………………….65
3-3-3-اجرای روش ارزشگذاری مشروط در این پژوهش…………………………………………………………………………………………………..65
3-4-ازمون پایایی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….68
فصل چهارم- نتایج ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..70
4-1- پتانسیل یابی مناطق مستعداگوتوریسم استان لرستان به روش شبکه بندی…………………………………………………………..70
4-2-براوردمیزان تمایل به پرداخت بازدید کنندگان………………………………………………………………………………………………………….71
4-3-=نتایج حاصل از تجزیه وتحلیل پرسش نامه ها………………………………………………………………………………………………………….72
4-3-1-گروه سنی گردشگران …………………………………………………………………………………………………………………………………………..72
4-3-2-جنسیت گردشگران……………………………………………………………………………………………………………………………………………….72
4-3-3-سطح تحصیلات گردشگران…………………………………………………………………………………………………………………………………..73
4-3-4-شغل گردشگران ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………74
4-3-5-درآمد ماهیانه گردشگران………………………………………………………………………………………………………………………………………77
4-4-1- نتایج بدست آمده از پرسشنامه ها در منطقه کلدر (نماینده طبقه با توان اکوتوریسم بسیار بالا ) ……………….. 77
4-4-2-شناسای متغیر های تاثیر گذار بر تمایل به پرداخت در طبقه با توان اکوتوریسم بسیار بالا (منطقه کلدر ) …79
4-4- 3–نتایج بدست آمده از پرسشنامه ها در منطقه کهمان (نماینده طبقه با توان اکوتوریسم بالا ) …………………….80
4-4-4-شناسای متغیر های تاثیر گذار بر تمایل به پرداخت در طبقه با توان اکوتوریسم بالا (منطقه کهمان ) …………..81
4-4-5–نتایج بدست آمده از پرسشنامه ها در منطقه شیرز (نماینده طبقه با توان اکوتوریسم متوسط ) …………………84
4-4-6-شناسای متغیر های تاثیر گذار بر تمایل به پرداخت در طبقه با توان اکوتوریسم متوسط (منطقه شیرز) …………85
4-5-نتایج ارزشگذاری مناطق موردمطالعه ………………………………………………………………………………………………………………………88
فصل پنجم-بحث …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………89
5-1-تحلیل نتایج پتانسیل یابی مناطق مستعد استان لرستان ………………………………………………………………………………………….89

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

به سایت مرجع

www.homatez.com

مراجعه نمایید

 

5-2-تحلیل نتایج بررسی خصوصیات اقتصادی واجتماعی گردشگران استانوارزشگذاری اقتصادی تفرجگاهها ……………….92
5-3-بررسی مناطق نمونه گردشگری ……. …………………………………………………………………………………………………………………………93
5-4-پاسخ به پرسشهای پژوهش و بررسی فرضیههای تحقیق …………………………………………………………………………………….. 95
5-5-نقاط قوت وضعف توسعه اکوتوریسم در استان لرستان ……………………………………………………………………………………………..97
5-5-1- نقاط قوت ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..97
5-5-2-نقاط ضعف ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..98
5-6-نتیجهگیری کلی ……………………………………………………………………………………………………………………………………………………….100
5-7-پیشنهادات ………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..100
منابع……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………102
پیوستها……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….109

فصل اول
مقدمه
بیشتر کشور های در حال توسعه با مشکلات زیادی از جمله فقدان برنامه ریزی کارامد .عدم توسعه مطلوب منطقه ای ومحلی که زیر بنای توسعه ملی است روبروهستند .توزیع نامناسب امکانات وتسهیلات در کل کشور، بیکاری وبی توجهی به محیط زیست وکمبود امکانات مالی وارزیاز دیگر مشکلات این کشورها می باشد.دراین خصوص صنعت گردشگری نقش مهمی رادررشد وتوسعه اقتصادی وافزایش درآمدهای ملی ونیز کسب درآمدهای ارزی ایفا می نماید(2006Tsa n Lin)
انواع گردشگری رابا توجه به عملگرد گردشگران می توان به پایدار وناپایدارتقسیم کرد.اما دراین میان اکوتوریسم از سایر انواع گردشگری با توسعه پایدار همخوانی وسازگاری بیشتری دارد (زاهدی 1383).اکوتوریسم یا طبیعت گردی به عنوان شگلی از گردشگری پایدار است که هم به حفاظت وهم به توسعه کمک می کند.
اکوتوریسم مخفف Ecological Tourismاست که معنای لغوی آن در ادبیات فارسی طبیعت گردی می باشد وگرایشی تازه در صنعت جهانگردی است که مبتنی بر مسافرتهای هدفمندهمراه با دیدار وبرداشتهای فرهنگی ومعنوی از جاذبه های طبیعی ولذت جویی از پدیده های گوناگون آن است .
اکوتوریسم با پیروی از فلسفه حیات مدار وتکیه بر ارزشهای ذاتی ودرونی از طریق حفاظت از عرصه های طبیعی ،انتفاع جوامع محلی، تقویت ویژگی خرده فرهنگها ،فراهم آوری فرصتهای اموزشی ویادگیری، تقویت اشتغال زایی وجلوگیری ازمهاجرت، التزام به مصرف گمتر منابع تجدید ناپذیر، فراهم آوری فرصتهای مشارکتی محلی، آموزش های زیست محیطی وبه عبارتی ترکیب مناسب توسعه وحفاظت از محیط زیست ومیراثهای فرهنگی پایداری راامکانپذیرمی سازدوبا کسب درآمد ازطریق اکوتوریسم میزان اشتغال برای افرادمحلی افزایش یافته سطح بهداشت وآموزش آنان نیزارتقامی یابد.این پیشرفتهای آموزشی وبهداشتی می تواند تا مرحله فقرزدایی وحل مشکلات ناشی از رشد جمعیت وتوزیع اراضی ادامه یابد وازدامنه نخریب منابع طبیعی وخسارت به تنوع زیستی بکاهد.
بررسی جغرافیای طبیعی ایران ونیزامکان سنجی هر کدام از جاذبه های اکوتوریسمی قابل سرمایه گذاری در کشور بیانگران است که اکوتوریسم درایران یک منبع اقتصادی کم نظیرخاص بسیار مستعد والبته رها شده به حال خود است (کرمی، 1383).قطعا طبیعت گردی درایران به عنوان یکی از کشورهای برخورداراز تنوع زیستی گره زمین ازمزیت بیشتری نسبت به دیگری شاخه های گردشگری برخورداراست.استان لرستان سرزمینی محصوردرکوههای مرتفع وصعب العبورکه در سلسله جبال زاگرس میانی باوسعت حدود 28560کیلومتر مربع ودر غرب کشور پهناور ایران واقع شده است ودر حدود 7/1درصد از مساحت کشور را در بردارد وبا داشتن تنوع زیستی اقلیمی وجاذبه های طبیعی فراوان متاسفانه در زمینه اکوتوریسم با توجه به امار سازمان میراث فرهنگی وگردشگری استان در آخرین ردهای این صنعت درایران قرارگرفته است.استانی که مجموعه های مختلف جهت بهره وری در این زمینه را دارا می باشد.ازجمله رودخانه ها غارها طبیعت بکرکوههاو کوهپایه ها ودشت های هموار را می توان ذکر کرد. از نظر شرایط اقلیمی دارای آب وهوای بسیار متنوع می باشد بخشهای مرتفع شمالی آن دارای آب وهوای سرد وکوهستانی است .در این ناحیه زمستانهای سردوپربرف وتابستانهای معتدل دیده می شودآب وهوای ناحیه جنوبی لرستان کم باران ودارای تابستانهای گرم است بخشهای مرکزی این استان اب وهوای معتدل دارند وبه علت وجود ارتفاعات واختلافات درجه حرارت وبارندگی می توان مناطق سه گانه سردسیری ،گرمسیری ومعتدل را در این استان به خوبی مشاهده کرد که همگی غنای استان درجاذبه های طبیعی بکر وناشناخته وپتانسیلهای مختلف طبیعی جهت بکارگیری صنعت اکوتوریسمرا نشان می دهند. استان لرستان ازنظرجاذبه های طبیعی یکی ازاستانهای مهم کشور به شمار می آید.وجودرودخانه های سرکش سیمره ،کشکان وسزارونیزکوههای بلندوبرف گیرگرین، اشترانکوه، سفیدکوه و..باعث ایجادسایت های فراوان گردشگری درجای جای این استان زیباشده است.دریاچه فیروزه ای گهردرارتفاعات اشترانکوه آبشارهای، هفت گانه لرستان، تونل برفی ازنا ،تالاب های بین المللی پلدختر،کرانه های زیبای رودخانه کشکان، سراب کهمان الشتر، سراب ونایی بروجردوصدهااثردیگرنشان دهنده اهمیت وجایگاه لرستان از منظرجاذبه های طبیعی می باشد از این رولرستان را می توان گنجینهطبیعت گردی ایران نامید.
توسعه گردشگری وبخصوص توسعه پایدارطبیعت گردی دراستان لرستان به لحاظ وجود عناصروجاذبه های طبیعی وفرهنگی امری امکان پذیر وقابل اجرااست اما بدون شناخت وارزیابی پتانسیل های بالقوه وبالفعل درهرمنطقه امکان برنامه ریزی وپیش بینی وجود نخواهد داشت لذا پژوهش حاضر به پتانسیل یابی مناطق مستعد اکوتوریسم استان با استفاده از مدل شبکه هاوارزشگذاری این مناطق با روش ارزش گذاری مشروط(C.V.M)خواهد پرداخت به دلیل اینکه بهرهبرداری ازقابلیتهای بالقوه گردشگری واکوتوریسمی در هر منطقهای میتواندزمینهای پویاوفعال برای توسعه آن منطقه فراهم نماید،تحلیل توانهاوقابلیتهای مزبور به گونهای جغرافیایی ضرورتی ویژه خواهدداشت.ضرورت واهمیت انجام این تحقیق برای استان لرستان به دلیل وجودجاذبههای طبیعی استان وویژگی خاص آن برای توسعه اکوتوریسم میباشدکه می تواندنقش مهمی درزمینههای توسعه فرهنگی واجتماعی-اقتصادی استان ایفانماید
همچنین بخشی ازاین تحقیق ارتباط میان سرمایههای طبیعی استان و مدیریت استفاده بهینه در جهت جذب درآمدهای حاصل ازاکوتوریسم راازبعداقتصادی موردبررسی و ارزیابی قرار خواهد داد.بنابراین میتوانیم باارزیابی پتانسیل اکوتوریسم دراستان،رابطه مناسبی بین جاذبههای توریستی و فعالیت گردشگری ایجادکنیم وتوسعه صنعت گردشگری رافراهم نماییم.

-اهداف
-پتانسیل یابی مناطق مستعداکوتوریسم به روش شبکه هادراستان لرستان
-ارزشگذاری مناطق مستعد اکوتوریسم به روش C.V.M
-فرضیات
-دراستان لرستان مناطق مستعد اکوتوریسم وجوددارد
-روش C.V.Mروش مناسبی برای ارزشگداری اقتصادی دراستان لرستان است
.
فصل دوم
کلیات
2-1-تاریخچه گردشگری
به دنبال دگرگونیها وتحولاتی که درساختاراجتماعی واقتصادی اروپا طی قرون 18 و 19 میلادی برگرفته از دو انقلاب کشاورزی و صنعتی روی داد، به تدریج یک نوع مسافرت تفریحی برای استفاده از سواحل دریاها و سرگرمی و استراحت، جای مسافرتهای سنتی- آموزشی اشراف را گرفت و افرادی که به این منظور به فرانسه مسافرت میکردند، توریست نامیده شدند. اصطلاح توریست از قرن نوزده میلادی معمول شد. در آن زمان اشراف زادهگان فرانسوی را که برای تکمیل تحصیلات وکسب تجربههای لازم اقدام به مسافرت میکردند،توریست مینامیدند. وسپس باگستره معنای بیشتردرمورد کسانی به کاربرده شدکه صرفاجهت سرگرمی،وقت گذرانی وگردش به سفرمیرفتند. به تدریج این واژه به زبانهای دیگرراه پیدا کرد وواژه توریسم درهمه جارواج یافت وتوریسم وتوریست به”مسافرت ها ومسافرینی گفته شدکه هدف آنها استراحت، گردش، سرگرمی و آشنایی بامردم بودنه کسب درآمدواشتغال به کار. (رضوانی،1374)

2-2-تعاریف گردشگری
گردشگری مفهومی فراگیر و گسترده داردکه تاریخچه آن به سال 1811 یا پیش ازآن باز میگرددوتعریف آن همچنان دستخوش تغییرو دگرگونی است. اصطلاح گردشگری شامل مسافرت های افراددرخارج ازخانه و تجارتها وافرادی میشود که درخدمت این بنگاهها هستند که برای آنها انجام مسافرتهاراآسانترولذت بخشترساخته وانجام آنهاراتسریع میکنند.دراینجا مسافرت به اشکل مختلف به صورت فردی تعریف میشود که درفاصله معینی (فاصله مورد نظر متغیر خواهد بود)از خانه خود قرار دارد.
مفهوم گردشگری را می توان از زوایا و چشم اندازهای مختلف مورد بررسی قرار داد.گردشگری فعالیتی است که درآن افراد برای مقاصد تفریحی یا اقتصادی، به خارج از مکان زندگی خود مسافرت میکنند و خدمات و کالایی را برای مسافرین فراهم میآورند و شامل مخارجی است که بازدیدکنندگان متقبل پرداخت آنها شده ویا آنکه حضور آنها موجب پیدایش چنین هزینههایی میشود.
فرهنگهایی که امروزه مفهوم گردشگری را تعریف میکنند به همان اندازه مفید واقع میشوند که یک فرهنگ لغت قرن نوزدهمی از آن تعریفی راارئه کرده بود. گردشگران افرادی هستند که مسافرت آنها بدلیل کسب لذت یا رفع کنجکاوی صورت میگیردویاآنکه این افراد هیچ کاربهتردیگری سراغ ندارندکه به جای آن مسافرتهاانجام دهند.فرهنگ وبستر نیزهمچنان حوزه گردشگری رابه انجام مسافرتهایی برای مقاصد تفریحی محدود میکند:. مفهوم گردشگر ومسا فر عملا در واژگان آمریکایی یکسان ومشابه تعریف شده است؛ یعنی هر کسی که بیش از 24 ساعت یا یک شبانه روز را دور ازمحل اقامت خودبه سرکنداستثنائاتی دراین خصوص وجود دارد:مسافرتهای نظامی ،دانشجویان مقیم ،دانشجویان مهاجر و دیپلماتهاو افرادی که کارشان خارج ازمحل اقامتشان است ،جزو گردشگران محسوب نمیشوند.برخی از محققین وسازمانهای دولتی ممکن است گردشگری رابه شکل نسبتاًمتفاوتی تعریف کنند.
اداره سرشماری ایلات متحده، مسافرت راچنین تعریف میکند:زمانی که رفت وبرگشت به مکان معینی،مجموع کمتراز100مایل نباشد؛اقامت شبانه خارج ازمحل اقامت الزامابخشی ازمسافرت نخواهدبود.اداره آمارکاناداگردشگررابه صورت کسی تعریف میکند که ازمحل اقامت خودبه فاصلهای برابرحداقل 50 مایل دورمیشود(فرزین، 1383)
2-3-توریسم
مطابق معانی عام،توریسم به فعالیتهایی اطلاق میشودکه گردشگران وآنهایی که برایشان تسهیلاتی رافراهم میکنند،انجام میدهند.حال آنکه یک توریست شخصی است که به گردش و گشت و گذار میرود(ویور،2008). کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD: United Nation Conference on Trade and Development)(1998) بر اساس تعریف اخیرسازمان جهانی گردشگری(WTO:World Tourism Organization)وسازمان ملل،تعریف زیررابرای توریست بین المللی ارائه داده است: فردی که بین دویاچندکشور به سفربپردازد،بهطوریکه از سکونتگاه دائم خودبیش ازیک روز وکمترازیک سال بمنظور فراغت، کسب وکارو یا دیگر اهداف دورباشد.توریسم یاگردشگری به یک سیستم دارای ارتباطات درونی گفته میشود که شامل گردشگران و خدمات فراهم آمده(تسهیلات،جاذبهها،حمل ونقل وتاسیسات رفاهی)جهت کمک به جابجایی آنهااست(فنل،1999)درحالیکه گردشگربنابه تعریف سازمان جهانی گردشگری به کسی گفته میشودحداقل یک شب دریک اقامتگاه درمحل مسافرت خود سپری کند نه بیشتر از یک سال برای گردشگران بین المللی و شش ماه برای افرادی که درکشورخودمسافرت میکنند،باهدف اصلی بازدیدنه جهت دریافت دستمزدیاپاداش درمحل مورد بازدید (سازمان جهانی گردشگری،2007).
2-3-1-انواع توریسم
توریسم براساس نیازمندیها،شیوه سفر،نوع فعالیت،زمان ومحدوده سفربه چندین گروه تقسیم شده که عبارتنداز
متراکم وگسترده- توریسم متراکم معمولا نیازمندتاسیسات خاصی است ماننداستخر شناوپیست اسکی.اماتوریسم نوع گسترده نیازچندانی به تاسیسات و تجهیزات نداردمانندکوه پیمایی.
توریسم براساس هدف مسافرت: گردشگر قومی،تاریخی،تفریحی،هنری،‌ طبیعت گراوشغلی.البته این طبقهبندی غیرقابل تغییرنیست زیرادر اغلب موارد توریستها ترکیبی ازاهداف رادر ذهن داشته و با این اهداف چندگانه مسافرت میکنند.فرضاًاگربازرگانی اهداف شغلی رامدنظرداشته باشددرعین حال میتوانددرمحیطی آرام وجذاب به استراحت یافعالیتهای ورزشی بپردازدویابه دیدن آثارتاریخی و میراث هنری برود.
توریسم براساس تعدادگردشگر:شامل توریسم انفرادی وگروهی.

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

توریسم خاص وعام:توریسم خاص به مواردخاصی ازفعالیتهامانند کوه پیمایی،بازدیدازمیراث فرهنگی،ماهیگیری و…نظرداردوعمدتاً دارای دیدعلمیترنسبت به محیط میباشدوتوریسم باکمترین امکانات و تجهیزات درپی علایق خوداست.اکوتوریسم ازنوع توریسم خاص است. درتوریسم عام،گردشگربه قصدگذران اوقات فراغت ازخانه خارج میشودوهدف اصلی اوگردشگری وتفریح است.توریسم عام بدلیل اینکه تمام امکانات رابرای راحتی خودبه خدمت میگیردوعموماًنسبت به هشدارهای زیست محیطی به عنوان یک مانع مینگردوازدرجه تخریب بالاتری برخورداراست.ازعمدهترین تخریبهای ایجادشده توسط توریسم عام میتوان به از بین رفتن پوشش گیاهی،ایجادزباله فراوان ،‌آتش سوزی و… اشاره کرد.
توریسم تابستانی وزمستانی:شرایط مناسب ومساعدطبیعی درکنار دیگر جاذبههای توریستی باعث رونق توریسم تابستانه میگردندکه شامل:مدت زمان آفتابی بودن روزها،دوره درجه حرارت مناسب، درجه حرارت آب دریا،‌ناهمواریها وذخیره آب،رطوبت نسبی وپوشش گیاهی است.دراینجامدت زمان آفتاب درخشان دردورهای تعیین میگرددکه حدمتوسط درجه حرارت روزانه15تا20درجه سانتیگراددرفصل تابستان باشد.درزمینه ناهمواریها،مناطق کوهستانی ازمرتفعات تا پای تپههاموردتوجه است.قلههای زیبای کوهستان،درههای جالب و تماشایی باشیب ملایم،برای انواع تفریحات واستفادهازساعات اوقات فراغت تابستانی موردبهرهبرداری قرارمیگیرد.نواحی جنگلی نیز شرایط مساعدی رابرای توریسم تابستانی فراهم میآورند.اما عواملی که باعث رونق توریسم زمستانی میشوندعبارتنداز:درجه حرارت مناسب درفصل زمستان،میزان ساعات آفتابی،سرعت باد،پوشش برف،ناهمواریها،پوشش گیاهی،ارتفاع برف ومدت زمانی که برف روی زمین ازنظر پوشش گیاهی،جنگلهای کاج وسروبهترین شرایط رادر تفریحات زمستانی فراهم مینمایند.
توریسم درون مرزی وبرون مرزی:توریسم درون مرزی،‌سفرتفریحی در داخل مرزهای یک کشوراست وتوریسم درسایرکشورها،توریسم برون مرزی نامیده میشود.لازم به ذکراست که دردنیای امروز،صنعت توریسم برون مرزی دومین صنعت درآمدزای جهان است(باتلر1999؛ ویور،2008).
2-4- طبیعت گردی (اکوتوریسم)
طبیعت‌گردی یااکوتوریسم اختصارواژهEcologicalTourismنوعی از توریسم است که برجاذبه های طبیعی تأکیددارد(ویور، 2008)و ویژگی محوری آن،وابستگی به مفهوم توسعه پایدار،ارتباط با طبیعت، ایجادموقعیتهای آموزش بوم‌شناسی وقدرشناسی نسبت به مادر زمین است(بانرجی وهمکاران2006).این شکل ازتوریسم فعالیت های فراغتی انسان راعمدتادرطبیعت امکان پذیرمی سازدومبتنی بر مسافرت های هدفمند توأم با برداشت های فرهنگی،معنوی، دیدارو مطالعه از جاذبههای طبیعی و بهره گیری و لذت جویی از پدیده های متنوع آن است.اکوتوریسم ازطیف گستردهای ازگزینههای ویژه تشکیل شده است واز بازدیدعلمی تایک بازدیداتفاقی دریک منطقه طبیعی به عنوان فعالیت آخرهفته یابخش جنبی ازیک مسافرت کلی وطولانی را شامل می شود(نویل،1975).جاذبههای طبیعی موجوددریک منطقه مانندچشم اندازها ومناظرزیبای طبیعت،سواحل دریاهاودریاچهها، تالابها، جزایر،بیشهزارهاونقاط سرسبزوخرم،گیاهان وحشی،جنگلها،مناطق حفاظت شده وپارک های ملی،چشمههای آب معدنی،مناطق بیابانی و کویری،مناطق کوهستانی و ییلاقی و صدها مکان دیگر از مناطق هدف این نوع ازتوریسم هستند.از فعالیتهای تفرجی که در این نوع از توریسم صورت میگیردمیتوان به مشاهده حیات وحش، غار پیمایی، کوهنوردی،عکاسی ونقاشی طبیعت،کاوشهای زمین شناسی،پیاده روی، سواری،شنا،قایقرانی،غواصی،ماهیگیری واستفاده از غذاهای دریایی اشاره کرد(ویور،2008).مطابق تعریف اکوتوریسم نوعی توریسم بر پایه طبیعت با پیامدهای خفیف تخریب محیط زیست می باشدکه در راستای پایداری گونههاوزیستگاههای طبیعی،هم به صورت مستقیم ازطریق مشارکت دراقدامات وبرنامههای حفاظتی وهم به طور غیر مستقیم ازطریق ایجاددرآمد برای جوامع محلی ودرنتیجه ایجاد انگیزه برای آنهادر جهت حفاظت ازمیراثهای طبیعی، فعالانه عمل می نماید(بانرجی وهمکاران،2006).
درجدول شماره(2-1)تعاریف مختلف اکوتوریسم که توسط صاحب نظران این حوزه بیان شده است نشان داده شده است.
طبیعت وتوریسم دوپدیده تفکیک ناپذیراندکه درنهایت به بهره برداری انسان از طبیعت منجر می شود.اماشکل استفاده وبهره برداری ازآن درایران وجوامع توریست پذیرکاملاازهم دیگرمتمایز بوده وحرکت دراین جهت با برنامه ریزی صحیح که منجر به افزایش تقاضا وکسب در آمد می گردد این تمایز را آشکار می کند
جدول 2-1 : انواع تعاریف مربوط به اکوتوریسم
منبعتعریفوالنتین(1992)نوعی از گردشگری بر مبنای طبیعت که به لحاظ اکولوژیکی پایدار بوده بر پایه مناطق طبیعی کمتر تخریب یافته استوار است. غیر مخرب بودن، حفاظت و مدیریت مناطق حفاظت شده و دارا بودن شیوه مدیریتی مناسب، از ویژگیهای این نوع از گردشگری است.لیندبرگ
وهاوکینز
(1993)اکوتوریسم، سفری مسئولانه به مناطق طبیعی است که از محیط زیست حفاظت کرده و باعث بهبودی رفاه و آسایش مردم محلی میگردد.آلکوک
وهمکاران
(1994)نوعی از گردشگری بر مبنای طبیعت که در بر گیرنده آموزش و توصیف محیط زیست طبیعی است و باید به صورت پایدار و اکولوژیکی مدیریت گردد. این تعریف مشخص میکند که محیط زیست طبیعی شامل اجزاء فرهنگی نیز میگردد و همچنین به لحاظ اکولوژیکی پایدار و باعث حفاظت طولانی مدت از منابع می شود.آیالا
(1995)شکلی ازگردشگری که اجازه برخورداری وادراک طبیعت و فرهنگ کشوریامنطقه مقصدرابرای گردشگر ضمن ایجاد منافع و ارتقاء سطح حفاظت ازمحیط زیست،فراهم می آورد.گودوین
(1996)توریسم بر مبنای طبیعت که دارای اثرات منفی ناچیز است. این شکل از توریسم به طور مستقیم از گونهها و زیستگاهها حفاظت نموده و به طور غیر مستقیم نیز برای جوامع محلی سودمند است.فنل
(1999)شکلی پایدار از توریسم بر مبنای طبیعت که بر کسب تجربه و مهارت در مورد طبیعت استوار است و شیوه مدیریتی آن بایددارای اثرات ناچیز،غیر مصرفی و جامعه محور باشد. این نوع ازگردشگری به طورخاص در مناطق طبیعی انجام میگیردو بایدمنجربه حفاظت ونگهداشت مناطق فوق گردد.بلامی
(2001)اکوتوریسم فعالیتی است:
بر مبنای طبیعت به لحاظ زیست محیطی آموزنده ودارای مدیریت پایدارویور
(2008)اکوتوریسم شکلی از توریسم است که محرک کسب تجربه و ارزیابی محیط زیست طبیعی است و مطابق با بهترین فعالیت صنعتی به نحوی مدیریت میگردد که منجر به کسب درآمد مستمر گردیده و نیز به لحاظ مالی پایدار باشد.
2-4-1-توسعه پایدار واکوتوریسم
امروزه با توجه به بیانیه هزاره سوم سازمان ملل متحد و اجلاس‌های متعدددرسراسر دنیا پایداری به عنوان بخش اساسی نظم جهانی شناخته می‌شودوتوسعه پایدارازاصولی است که اندیشمندان وصاحبنظران مورد توجه قرارمی‌دهند.این بدان معنی است که حفظ استانداردهای سطح زندگی آینده بشریت اهمیت بسیار زیادی دارد، به طوری که دیگرنمی‌توان ازمحیط زندگی انسان‌ها همانندگذشته بهره‌برداری واستفاده کرد.بنابراین ‌بایدآثاراکوتوریسم رااز ابعادمختلف موردبررسی وتحلیل قراردادتابتوانیم ان را با توسعه پایدارترهماهنک کنیم تابتوانیمازتهدیدات آن بکاهیم،ازفرصت‌های آن نهایت بهره‌برداری رابکنیم،نقاط ضعف رابه حداقل برسانیم ونقاط قوت راتوسعه دهیم واین برنامه بدون مشارکت کشورها امکان‌پذیرنیست.
خوشبختانه سازمان‌های بین‌المللی ازجمله سازمان جهانی جهانگردی اصول قابل قبولی راارائه کرده‌اند.ازنظراین سازمان توسعه پایداراکوتوریسم مفهوم مدیریت تمامی منابع است،به طوری‌که ضمن رعایت تمام شئونات فرهنگی کشورهاسیاست‌های حمایتی وفرآیند‌های زیست محیطی وتنوع عوامل محیطی درآن حفظ شودتانیازگردشگران فعلی وجامعه میزبان راتامین کرده ودرعین حال باعث تقویت نیازها وانتظارات آینده آن‌ها شود.
برای رسیدن به تعامل اکوتوریسم وتوسعه پایدارباید همه اقشار یک جامعه بابرنامه‌ریزی مبتنی براصول توسعه پایدارتلاش کنندتااین امربه یک فرهنگ عمومی تبدیل شودواین تلاش‌هاصرفابه عهده صاحب‌نظران وفرهیختگان یک جامعه نیست،چون برایارتقا سطح زندگی آینده این مقوله دراختیار بخش یا صنعت ویا یک قشر خاص نیست ومربوط به تمام زمان‌هاومکان‌هااست.
اکوتوریسم در بخش اقتصاد، شامل خدماتی است که تاثیر زیادی بر فعالیت‌های اقتصادی و اجتماعی دارد و شناخت این ارتباطات کمک بسیار زیادی به تعامل بین توسعه پایدار و اکوتوریسم می‌کند چون اصل وابستگی متقابل این امرراایجاب کرده.ازدیگرموارد مهم درارتباط باتوسعه پایدارواکوتوریسم،نوآوری وخلاقیت برای استفاده ازتمام پتانسیل لازم است واین امرزمانی محقق می‌شودکه ازانواع تخصص‌ها وآموزش‌هادراین خصوص استفاده شودواین امرحاکی ازچندوجهی بودن دربعدانواع تخصص‌هاست.
2-4-2-اکوتوریسم در جهان
براساس برآوردWTOدرحالیکه رشدعمومی صنعت توریسم برای نخستین دهه درپیش رو ( 2000تا 2010)بین4/3تاحداکثر7/6درصدپیش بینی می شودیافته های موجودبیانگرآن است که بیشترین قسمت ازاین رشددر بخش اکوتوریسم به وقوع پیوسته وبه طورکلی رشداین بخش بین 10تا30درصدخواهدبود.
به این ترتیب انتظارمی رود تا یک دهه دیگر شمار طبیعت گردان، که اکنون هفت درصد ازکل مسافران جهان را شامل می شود، به بیش از بیست درصد برسد.
دسته بندی مورد اتکا در پژوهش مذکور اکوتوریسم را آن بخش از سفرهایی که به منظور لذت بردن از حضور در طبیعت و نیز دیدار از جاذبه های آن انجام می شود تعریف کرده است این تعریف در وجه عام خودجامع نبوده و بخش های مهمی همچون اکوتوریسم ورزشی، اکوتوریسم کوچ، روستاگردی و … را در بر نمی گیرد. قطعاً با افزودن این بخش ها به دسته بندی فوق ،سهم اکوتوریسم در صنعت توریسم دهه آینده جهان بسیار افزون تر شده و براساس برخی برآوردهای دیگر حتی از50درصد کل سفرهایی که درجهان انجاممی شودنیز فراتر خواهد رفت.
2-4-3- بازار اکوتوریسم
برآوردهای TES (جامعه اکوتوریسم The Ecotourism society) نشان می دهد طبیعت گردان بسته به انگیزه سفرخوددوگروه سنی راشامل می شوند:گروهی که ازطبیعت گردی به دنبال ماجراجویی،دیداراز سرزمین های بکرونیزتوریسم ورزشی هستنداغلب درمقطع سنی کمتراز40 سال بوده وپیشینه شمارآنهادرمحدوده سنی19تا35سال قراردارد.اما گروهی که باهدف لذت بردن ازطبیعت ودیدار از حیات وحش و … به اکوتوریسم می پردازنددرمحدوده سنی35تا54قراردارند(باید توجه داشت که این بررسی اکوتوریست های بین المللی رامدنظر داردوطبیعت گردان درمقیاس ملی ومحلی به طورکلی محدوده سنی وسیع تری رادربرمی گیرند)اکوتوریست هاترکیب جنسی خاصی ندارندواغلب نسبت جنسی آنها50به50است(اما قاعدتاًانتظارمی رودباتوجه به برخی محدودیت هاکه برای طبیعت گردان زن درایران وجوددارداین نسبت تا حدودی به نفع مردان تغییر کند).
بررسی های TESهمچنین بیانگرآن است که بیش از80درصدطبیعت گردان بین المللی دارای تحصیلات عالیه هستند.این شمار برای طبیعت گردان علاقمند به لمس طبیعت ونیزدیداراز جاذبه های آن(به طورعمده افرادی که برای تغییرحال وهوای زندگی شخصی دست به طبیعت گردی می زنند)نزدیک به صددرصداست،اماطبیعت گردان ماجراجو،باتوجه به آنکه عموماًجوان می باشند،غالباًدانشجوو یاحتی محصلان دبیرستانی هستند.
برآوردهاهمچنین نشان می دهدبیشترین گروه ازطبیعت گردان(حدود 60 درصد)سفرهای گروهی راترجیح می دهند. 15درصدنیزعلاقمندبه سفرهای خانوادگی بوده و13درصدنیزاغلب سفرهای خودرابه تنهایی انجام می دهند.
متوسط زمان سفرحدود50درصدطبیعت گردان بین8تا14روزاست.بسته به نوع سفراین رقم تغییرمی کند.اغلب تورهای شکاردرمقیاس بین المللی،برای مدت بیش از20روزبرنامه ریزی می شوندو نیزتورهای ماجراجویانه به30روزنزدیک می شود.بااین وجودسفرهای تفریحی نیزدرمقیاس زمانی کوتاه تری نسبت به طبیعت گردی انجام می شوند.که این نکته نقش بسیارمهمی درتحلیل بازاراکوتوریسم دارد
گفتنی است که TES در یک دسته بندی دیگرطبیعت گردان رابه طور کلی به دو دسته تقسیم کرده است.
الف)آنهاکه می خواهندازلذت دیدارطبیعت وحضوردرآن بهره مند شوند.
ب)علاقمندان به تجربه مکانها و حال و هواهای تازه.
2-4-4-روند رشد اکوتوریسم
یک آمار جالب توجه می گوید که بین سالهای 1992 و 1995 به طور متوسط سالانه ده درصد آمریکایی ها صرفاً به منظور دیدار از طبیعت و لذت بردن از حضور درآن است که به سفر دست زده اند. مرکزاطلاعات سیاحتی آمریکا مرجع تهیه این آمار اشاره به شمار دیگر گروههای طبیعت گردان (علاقمندان به توریسم ورزشی – شکار و …)نکرده است.
بااین وجود حتی آمارفوق نیزبیانگر43میلیون اکوتوریست دریک مقطع زمانی سه ساله است که نشان می دهد بخش اکوتوریسم در آمریکاحتی بدون اتکابه طبیعت گردان خارجی نیز بازاری پر رونق دارد.
مرکز فوق افزوده است این شمارطبیعت گردموجب شده در سال 1996 معیشت سیصد هزارنفر درآمریکا به طور مستقیم و یا غیرمستقیم وابسته به اکوتوریسم باشد و درآمد کلی طبیعت گردی دراین سال درآمریکا حدودچهارده میلیاردودویست میلیون دلاربرآوردشده است.
بررسی آمار رشداکوتوریسم درکشورهای کوچک نیزجالب توجه است. درنپال طی یک دهه (1980تا 1990)شمارتورهای طبیعت گردی 255 درصد رشد داشته است(گورانگ،1994).
درکاستاریکابررسی نشان می دهد66درصدازنزدیک به800هزار توریست ورودی سال1996دروهله نخست برای حضوردرچشم اندازهای طبیعی،این کشوررابه عنوان مقصدسفرانتخاب کرده اند.جالب توجه است که جاذبه های فرهنگی ونیزامکانات تفریحی گسترده(کازینوو …)بسیارکمترازجاذبه های طبیعی موردتوجه جهانگردان ورودی به این کشور بوده اند.مهم ترین جاذبه طبیعی کاستاریکاسواحل زیبای آن است که دارای آبهای شفاف،زمین ماسه ای و جنگلهایی از درختان بلندحاره ای درکناره است.(اصولاً‌ عبارت گوستاریکا به معنای ساحل ثروت است).
در هندوراس،طی نیمه دوم دهه نوداکوتوریسم دارای رشدرویایی سالانه15درصد بوده است. صنعت توریسم در این کشور نیز دروهله اول متکی به جاذبه های طبیعی آن، همچون جنگلهای انبوه گرمسیری، آتشفشانها و نیز سواحل ماسه ای است.در کنیاجایی که اقتصاد کشور به طور کلی متکی به اکوتوریسم است . طی یک دهه (1983 تا 1993) شمار جهانگردان ورودی با 45 درصد رشد به بیش از820 هزار نفر رسیده است.
“آژانس حیات وحش کنیا”درسال1995برآوردکرده است80درصدبازار توریسم این کشورمتکی به حیات وحش آن است.به واقع یک سوم کل درآمدارزی کشورکنیاراتوریست های علاقه مندبه دیداراز پارکهای محافظت شده این کشورمی پردازند.گفتنی است که تنوع اقلیمی کنیا به هیچ وجه باایران قابل مقایسه نیست واین کشورازمیان انواع جاذبه های طبیعی صرفاًدارای چندساوان باجنگلهای کم پشت است که درآن گونه هایی همچون فیل،شیرآفریقایی،اسب آبی وبرخی گونه های کمیاب دیگرزیست می کنند.حفظ هنجارهای توریسم پایدارایجاب می کندکه ورودوخروج توریسم به این کشوربه طورکامل تحت کنترل وبرنامه ریزی شده باشد.موفقیت توریسم درکنیابه دوعامل بستگی داشته است .
الف)حفظ گونه های جانوری ومراقبت دقیق اززیستگهاههای حیات وحش(مقایسه شودبارفتار ماباحیات وحش کشورطی دهه های اخیر)

ب )تبلیغ کافی درباره حیات وحش این کشور(شمارحیات وحش درکنیا نسبت به کشور ما نه متنوع تراست)،بااین وجودروزی نیست که حتی درتلویزیون ایران شاهدپخش یکی ازفیلم های راز بقا که درآن حیات وحش کنیا نشان داده می شودنباشیم بااین وجودگمان می کنیم تاکنون چند فیلم باقابلیت پخش بین المللی درباره حیات وحش ایران تهیه شده است؟
2-4-5-اکوتوریسم در ایران
مجموعه گسترده ای ازمنابع پراکنده ثبت نشده ودربسیاری مواردبه قهقراداشته های اکوتوریسم ایران راشکل می دهداین داشته ها طیف متنوعی ازچشم اندازهای جغرافیایی وآثاروذخایرطبیعی را شامل می شود.بررسی جغرافیای طبیعی ایران و نیزامکان سنجی هر کدام ازجاذبه های اکوتوریستی قابل سرمایه گذاری درکشورما بیانگرآن است که اکوتوریسم درایران یک منبع اقتصادی کم نظیر خاص بسیارمستعدوالبته رهاشده به حال خوداست.قطعاًموقعیت اکو توریستی ایران دروهله نخست ناشی ازشرایط توپوگرافیکی آن درجوارمنطقه پرفشارجنب حاره است.به طورمعمول انتظارمی رود کشورهاییکه دراین حوزه پرفشارقراردارندبرخوردارازاقلیم خشک ونیمه خشک وچشم انداززیستی ناشی ازاین پدیده اقلیمی باشند.
امامجموعه ای ازعوامل تکتونیکی که شامل مجموعه ای ازچین خوردگیهای دوران های اول و دوم و سوم زمین شناسی است موجب شده است ایران به یکی ازبلندترین فلات های دنیا تبدیل شود. درنتیجه عامل ارتفاع به شدت درتقابل باعامل عرض جغرافیایی عمل کرده وموجب شده است وضعیت طبیعی ایران تفاوت های بسیاری با موقعیت جغرافیایی آن درکره زمین داشته باشدورشته کوه مرتفع و وسیع البرزوزاگرس بادارابودن بیش از30قله مرتفع تراز بلندترین قله های اروپاوآمریکادردل یک منطقه خشک وبیابانی مجموعه ای ازچشم اندازهای کوهستانی وجنگلی باشرایط اقلیمی معتدل وحتی همراه بایخچال های دائمی ایجاد کرده اند.این تنوع جغرافیایی زمینه زیست گونه های بسیار متفاوت گیاهی و جانوری رادرایران فراهم کرده است آنچنانکه ایران یکی ازپنج کشور بهره مندازتنوع زیستی کامل(داشتن چهارفصل وزیست گونه های اصلی گیاهی وجانوری)درجهان به شمارمی آید.جزآن وجودبزرگترین دریاچه جهان درشمال کشورخط ساحلی هزارودویست کیلومتری باخلیج فارس وجود50دریاچه درداخل کشورکه ازمیان آنهاهیجده دریاچه درشمار پهنابهای کنوانسیون بین المللی رامسرقراردارندونیزدریاچه ارومیه به عنوان یکی از59ذخایرزیستی کره زمین شناخته شده است جنگل های انبوه شمال غرب مازندران آخرین بازمانده این گونه جنگل درجهان بوده وازاین نظر جنگلهای باستانی به شمارمی آیند ،بیابانهای وسیع که درآنهااغلب مولفه های بیابانی ازقبیل وزش بادهاحجم ماسه های روان پیشینه گرمای هوا،دربالاترین حدثبت شده مناطق بیابانی جهانی هستندونیزطیف متنوعی ازآداب ورسوم وشیوه های معیشتی چندهزارساله منطبق باشرایط اقلیمی است ازآنجمله معیشت کوچ نشینی ازدیگرداشته های اکوتوریسم درایران به شمار می آید.
باردیگرتاکیدمی شودقرارداشتن ایران درشمارپنج کشورنخست بهره مند ازبیشترین تنوع اقلیمی درجهان به معنای آن است که درایران زمینه برای هرگونه سرمایه گذاری اکوتوریستی فراهم است وبه ویژه درقطب های اکوتوریستی کشورمنابع مورداتکا آنچنان دردسترس قراردارندکه اغلب حتی نیازی به مضاعف سازی جاذبه ها وجود نداردوصرف نظرازمسائلی همچون محدودیت بازار توریسم فرهنگی ونبودزمینه اجتماعی گسترش توریسم تفریحی در ایران ازاین نظرنیزتوان بالقوه اکوتوریسم ایران بسیارافزون ترازدیگر بخش های توریسم است.
2-4-6-اکوتوریسم راهبردی مناسب در توسعه صنعت گردشگری
جاذبه های طبیعی واقلیم های متفاوت جغرافیایی دستمایه های گران قیمتی رادرحوزه اقتصادبرای انسان به ارمغان آورده است، که مسلماًبهره برداری ازآن مستلزم فراهم نمودن شرایط مختلفی می باشدکه درکل بستگی به ثباتدربخشگردشگریدارند،امروزهوجود
پتانسیل های عظیم تاریخی وحتی طبیعی درایران این کشوررابه یکی ازجذاب ترین مناطق گردشگری جهان بدل نموده است.ولیکن با توجه به مشکلات موجودنظیرپندارهای غلط برخی ازگردشگران خارجی درموردایران،برخی مشکلات دست وپاگیراداری درمسیرورودگردشگر وغیره سبب گردیده است تاازیک سواین مشکلات برکمیت وکیفیت گردشگری تأثیرسوءداشته باشدوازسوی دیگرامرگردشگری درکشور آنطورکه شایسته است جدی تلقی نگردد.لذابه نظرمی رسدجهت پیشرفت دراین زمینه خصوصاًدربخش منابع طبیعی،صنعت گردشگری ایران بایدبه شیوهای منسجم کنترل شده وپایداربرمبنای برنامه ریزی مؤثرتوسعه یافته،اداره گردد.به این ترتیب اکوتوریسم منافع قابل ملاحظه ای رابدون ایجاد مشکلات جدی اجتماعی وزیست محیطی برای ایران درپی خواهدداشت وعلاوه براین منافع اکوتوریسم برای استفاده آتی حفظ می گردد.یکی ازاشکال مخلف گردشگری توریسم طبیعی یا گردش درطبیعت است که درحقیقت توریسمی بر پایه پایداری محیط زیست باتمرکزاولیه برتجربه محیط های طبیعی که عامل ترویج فرهنگ و محیط زیست است می باشد و امروزه درصنعت گردشگری از جایگاه ویژه ای برخورداراست.ودر میان گونه های گردشگری ازروندروبه رشدی برخورداراست. امروزه اکثرنهادهای متولی صنعت گردشگری در کشورهای مختلف و سراسردنیا به امر گردشگری در طبیعت ودرورای آن به لزوم حفظ محیط زیست بیش ازهرزمان دیگری اذعان دارند.بنابراین درحال حاضرجهت بهره برداری مناسب ازطبیعت وحفظ آن راهبردمناسبی که پیشنهادشده ودربرخی کشورهای جهان هم آن رادربوته ازمایش قرارداده اند اکوتوریسم می باشد.که درحقیقت به معنای توریسم بر مبنای مسئولیت پذیری می باشد.وقتی با نام اکوتوریسم برخورد می نماییم ناخود آگاه سفر درون طبیعت در ذهن ما متبادر می گردد. توریسم بر مبنای طبیعت یکی از گونه های مختلف گردشگری میباشد که براین اساس هرفعالیت یا تجربه سفری که روی طبیعت متمرکز شودبه معنای توریسم طبیعی می باشد که دراین سفرها همواره تأکیدی برمسئولیت پذیری گردشگری نسبت به محیط اطراف خودانجام نمی پذیرد.وامااکوتوریسم واژه نسبتاً جدیدی میباشدکه محققین علوم گردشگری در تعریف آن دچار مشکلات فراوانی می باشندولیکن ازمجموع نظریات آنهامی توان چنین برداشت نمود که اکوتوریسم عبارت است از سفری مسئولیت پذیر به مناطق طبیعی که ازآنها حفاظت می شودوباعث ارتقای امکانات مردم بومی می شود. بنابراین بر مبنای این تعریف می توان گفت که دراکوتوریسم تأکیدبراین می باشدکه بایدسعی نموداین انگیزه در گرد شگر ایجادشودکه بامراقبت ازطبیعت وهمچنین احترام به فرهنگ های سنتی به حفظ محیط زیست کمک نماید.حال دریک تقسیم بندی کلی در باره اکوتوریسم چنین میتوانیم برداشت نماییم که اکوتوریسم: تاثیرات منفی برمحیط های فرهنگی وحتی اجتماعی راکم می کند. باهدف حفاظت از منابع،جوامع مختلف منفعت اقتصادی مناسبی برای جامعه میزبان وکلیه نهادهای متولی گردشگری ایجادمی کند.عملاًمی توان باتشکیل گروههای محلی ومتخصص گردشگری برپایه اکوتوریسم راساماندهی نمودکه خودباعث ایجادمشاغل مختلفی برپایه افراد بومی می گردد.درعین حال درک بالایی را برای میزبان وبازدید کننده ایجادمی کند.دراین بین آنچه بیش ازهر چیزدیگردرتعاریف اکوتوریسم ازاهمیت برخورداراست،عنوان مسئولیت پذیری است که به واسطه آن گردشگرنسبت به محیطی که بازدید می نمایدبایدنوعی حس مسئولیت جهت حفظ ونگهداری آن محیط،درخود ایجاد نماید . بنابراین یک گردشگر بر مبنای اکوتوریسم بر محیط و حتی فرهنگ مناطقی که بازدید می کند تأثیر مثبت می گذارد. حال با درک این مطلب در تعریف جامع تر ازاکوتوریسم می توان گفت اکوتوریسم توریسمی است که بر مبنای طبیعت می باشدکه آن شامل آموزش و درک محیط طبیعی و باعث تامین پایداری اکولوژیکی می شود.رابطه اکوتوریسم و توسعه پایدارعملاً امروزه جهت رسیدن به توسعه پایدار در صنعت گردشگری نیازوافری به برنامه ریزی های بنیادین برای توسعه و مدیریت صنعت گردشگری احساس می شودیکی ازاین برنامه ریزیهای مهم در سیاست گذاری برای توسعه پایدارنگرش به محیط زیست وتلاش برای آن میباشد.حال باتوجه به تعاریف ذکرشده میتوان با قاطعیت عنوان نمود، اکوتوریسم رابطه مستقیمی بااصول حاکم برگردشگری برمبنای توسعه پایدار خصوصاً درمبحث حفاظت محیط زیست دارد،به گونه ای که اکوتوریسم را می توان بخشی ازتوریسم،دانست که می توان اصول پایداری رادر تمامی بخش های آن برمبنای مسئولیتپذیری ایجادنمودکه درنهایت توریسم مسئولیت پذیرباهدف احیاءونگهداری منابعطبیعی به گونه ای که موجب تخریب آن برای نسل های آینده نباشدمنجربه توریسم پایدار خواهدگردید.
مزایای برنامه ریزی برپایه اکوتوریسم:
با توجه به تعاریف فوق درباره مزایای اکوتوریسم می توان گفت که برنامه ریزی گردشگری بر مبنای اکوتوریسم شامل پیشرفت های اجتماعی واقتصادی،ایجادفرصت های طلایی برای سرمایه گذاران وایجاد اشتغال مناسب بر مبنای مسئولیت پذیری در جوامع مختلف خصوصاً کشورهای درحالت توسعه می باشد.حال دریک تقسیم بندی کلی مزایای اکوتوریسم عبارتنداز:
-به حداقل رساندن اثرگذاری
– ایجاد آگاهی محیطی
– برخورد مناسب با مردم محلی وایجاد جو دوستانه
– اعتلای فرهنگ های محلی
2-4-7-نگاهی به وضعیت گردشگری بر مبنای طبیعت در ایران