دانشگاه آزاد اسلامی

دانشگاه آزاد اسلامی واحد گلستان

دانشکده حقوق

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته حقوق(M.A)

گرایش حقوق جزا و جرم شناسی

عنوان:

قتل از روی ترحم در فقه شیعه و حقوق کیفری ایران و هلند

 

استاد راهنما:

آقای دکتر سیدرضا احسان پور

بهار1394

برای رعایت حریم خصوصی نام نگارنده پایان نامه درج نمی گردد

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

 

 

 

 

«فهرست مطالب»

 

 

عنوان شماره صفحه
چکیده  
فصل اول ـ کلیات پژوهش  
1ـ1ـ اظهار مسئله  
1ـ2ـ سوالات پژوهش  
1ـ3ـ فرضیه های پژوهش  
1ـ4ـ اهداف و کاربردهای پژوهش  
1ـ5ـ روش پژوهش  
1ـ6ـ سازماندهی پژوهش  
1ـ7ـ پیشینه پژوهش  
1ـ8ـ محدودیت های پیش روی پژوهش  
1ـ9ـ ضرورت انجام پژوهش  
فصل دوم ـ کلیات، مفاهیم و پیشینه موضوع  
2ـ1ـ مفهوم  قتل از روی ترحم در حقوق کیفری و فقه شیعه  
2ـ1ـ1ـ مفهوم قتل از روی ترحم در حقوق کیفری  
2ـ1ـ1ـ1ـ حقوق کیفری ایران  
2ـ1ـ1ـ2ـ حقوق کیفری هلند  
2ـ1ـ2ـ قتل از روی ترحم در فقه شیعه  
2ـ2ـ پیشینه تاریخی قتل از روی ترحم  
2ـ2ـ1ـ حقوق کیفری ایران  
2ـ2ـ2ـ حقوق کیفری هلند  
فصل سوم ـ اقسام و مبانی فقهی و حقوقی قتل از روی ترحم  
3ـ1ـ اقسام قتل از روی ترحم  
3ـ1ـ1ـ  انواع اتانازی فعال  
3ـ1ـ1ـ1ـ اتانازی فعال داوطلبانه  
3ـ1ـ1ـ2ـ اتانازی فعال غیرداوطلبانه  
3ـ1ـ1ـ3ـ اتانازی فعال اجباری  
3ـ 1ـ 2ـ اتانازی غیرفعال  
3ـ 1ـ 2ـ 1ـ دیدگاه فقهای شیعه  
3ـ 1ـ 2ـ 2ـ دیدگاه حقوق دانان  
3ـ2ـ مبانی فقهی و حقوقی مربوط به قتل از روی ترحم  
3ـ2ـ1ـ مبانی فقهی حرمت قتل از روی ترحم  
3ـ2ـ1ـ 1ـ فلسفه سختی ها و بیماری ها در اسلام  
3ـ2ـ1ـ 2ـ ماهیت بشر و هدف از خلقت او  
3ـ 2ـ2ـ  مبانی حقوقی قتل از روی ترحم  
3ـ 2ـ2ـ 1ـ حقوق کیفری ایران  
3ـ 2ـ2ـ 1ـ 1ـ ترک فعل منجر به مرگ  
3ـ 2ـ2ـ 1ـ 2ـ تأثیر رضایت در سلب حیات در حقوق ایران  
3ـ 2ـ2ـ 1ـ 3ـ معاونت در خودکشی  
3ـ2ـ2ـ2ـ حقوق کیفری هلند  
فصل چهارم ـ احکام قتل از روی ترحم در حقوق کیفری ایران و هلند و فقه شیعه  
4ـ1ـ احکام تکلیفی قتل از روی ترحم  
4ـ1ـ1ـ حکم تکلیفی بر مبنای چگونگی ارتکاب  
4ـ1ـ1ـ1ـ قتل با فعل مثبت  
4ـ1ـ1ـ2ـ قتل بر اثر ترک فعل  
4ـ1ـ2ـ حکم تکلیفی باتوجه به لزوم حفظ نفس  
4ـ1ـ2ـ1ـ حکم تکلیفی حفظ نفس بدون تزاحم  
4ـ1ـ2ـ2ـ حکم تکلیفی در موردها بروز تزاحم  
4ـ2ـ احکام وضعی قتل از روی ترحم  
4ـ2ـ1ـ احکام وضعی قتل از روی ترحم در حقوق کیفری ایران  
4ـ2ـ1ـ1ـ حکم جواز قصاص  
4ـ2ـ1ـ1ـ1ـ ادله قائلین به قصاص  
4ـ2ـ1ـ1ـ2ـ ادله مخالفین قصاص  
4ـ2ـ1ـ1ـ3ـ دیدگاه فقهای شیعه  
4ـ2ـ1ـ2ـ دیه و تعزیر  
4ـ2ـ1ـ2ـ1ـ دیه  
4ـ2ـ1ـ2ـ2ـ تعزیر  
4ـ2ـ1ـ2ـ1ـ1ـ تعزیر مباشر  
4ـ2ـ1ـ2ـ1ـ2ـ مجازات معاون  
4ـ2ـ2ـ شرایط اتانازی در حقوق کیفری هلند  
4ـ2ـ2ـ1ـ شرایط بیمار  
4ـ2ـ2ـ2ـ رضایت و درخواست صریح بیمار  
4ـ2ـ2ـ3ـ رفتار پزشک  
4ـ2ـ2ـ4ـ مقررات قانونی  
نتیجه گیری و پیشنهادها  
الف) نتیجه گیری  
ب) پیشنهاد  
منابع  
چکیده لاتین  

 

چکیده

اتانازی و یا قتل از روی ترحم و موضوعات مربوط به آن از عمده مسائل مهمی می باشد که از منظر حقوق پزشکی، اخلاق پزشکی و حقوق جزا قابل بحث و توجه می باشد. این نوع قتل در بعضی کشورهای غربی و اروپایی به صورت قانون تصویب شده و مجاز می باشد. کشور هلند از سردمداران این نوع قتل می باشد. در این کشور اتانازی فعالانه توسط پزشک با تقاضای بیمار مورد پذیرش قرار گرفته و به آن اقدام می گردد. از این رو قانون جزای این کشور مقررات و شرایطی را برای قانونی شدن آن در نظر گرفته می باشد و ضمانت اجراهایی را برای پزشکان درمورد تخطی از این شرایط درنظر گرفته می باشد. از آنجایی که اتانازی از جهاتی شبیه خودکشی می باشد، پس در اسلام به شدت مذموم می باشد و تعالیم دینی و آیات قرآن مجید به شدت بشر ها را از صدمه وارد کردن به حیات انسانی برحذر می دارد و مجازات سختی را برای آن در نظر گرفته می باشد. این رویکرد اسلام، مبتنی بر اهداف خلقت بشر می باشد؛ زیرا که هدف از خلقت بشر آزمایش و صبر و شکیبایی بر معضلات و بیماری هاست. قانون مجازات اسلامی ایران نیز که برگرفته از متون فقهی می باشد، رویکردی مشابه تعالیم اسلامی را در پیش گرفته می باشد. مطابق حقوق کیفری ایران، قصاص جزء حقوق الناس می باشد و مجنی علیه می تواند از آن گذشت نماید. اما قتل، جنبه عمومی و حق اللهی نیز دارد که خواست و اراده مجنی علیه تأثیری در آن ندارد. به همین دلیل بین حقوقدانان و فقهای عظام اختلاف نظرهایی دراین باره هست که آیا مجنی علیه می تواند قبل از مرگ جانی را از قصاص عفو نماید و بدین سان، مجازات قصاص از وی برداشته گردد یا خیر؟! باتوجه به مواد قانونی، در حقوق کیفری، رضایت مجنی علیه هیچ گاه موجبی برای جواز قتل نیست و مرتکب، در هر صورت، قصاص می گردد. به این ترتیب، در قانون مجازات اسلامی تصریحی در ارتباط با اتانازی و قتل از روی ترحم صورت نگرفته می باشد و این نشان می دهد که مقنن هنوز جوازی برای آن در نظر نگرفته می باشد. چنانچه در نوشتار پیش رو تصریح خواهیم نمود، اتانازی به اقسام فعال و غیرفعال یا انفعالی تقسیم می گردد. در اتانازی فعال پزشک با عملی مثبت، حیات بیمار را پایان می بخشد؛ مثل تزریق آمپول مهلک و در روش انفعالی، از طریق ترک فعل،  بیمار را به دست مرگ می دهد؛ مثل اینکه از ادامه درمان خودداری کند. همین موضوعات و شیوه های متفاوت باعث به چالش کشیده شدن مفهوم اتانازی و قتل از روی ترحم در قوانین کشورهای مختلف شده می باشد که در این نوشتار به مطالعه جایگاه آن در حقوق کشور ایران و هلند و فقه شیعه می پردازیم.

کلید واژگان: قتل از روی ترحم، اتانازی فعال، اتانازی انفعالی، رضایت مجنی علیه، حکم تکلیفی، حکم وضعی، مجازات

 

فصل اول ـ کلیات پژوهش

1ـ1ـ اظهار مسئله

قتل از روی ترحم( Euthanasie‌ ) یا  Mercy Killing‌ مفهومی می باشد که از جهاتی به خودکشی و از جهاتی نیز به قتل شباهت دارد. پس قتل از روی ترحم را می‌توان مرز بین قتل و خودکشی دانست. این نوع مرگ در حال حاضر در دنیا به یک مسئله چالش‌برانگیز تبدیل شده ‌می باشد که دارای مخالفان و موافقانی می‌باشد و هر یک به‌شدت از عقیده خود دفاع می‌کنند. بر این اساس، حقوق حاکم بر کشورهای مختلف نیز تحت تأثیر قرار گرفته‌اند. به این‌ ترتیب مطالعه قتل از روی ترحم از دیدگاه جامعه‌شناختی، اخلاقی، دینی و همچنین حقوق جزا حایز اهمیت بسیار می باشد.

قتل از روی ترحم با عناوین دیگری همچون «قتل ترحمی»، «قتل از روی شفقّت»، «مرگ آرام»، «مرگ شیرین» و «اتانازی» نیز نامیده می گردد. 

اتانازی(euthansia) یا قتل از روی ترحم دارای فرض های گوناگونی می باشد که احکام تکلیفی و وضعی متفاوتی بر آنها مترتب می گردد. حکم تکلیفی در تمامی این فرضها با در نظر داشتن اطلاق ادله حرمت انتحار و قتل نفس حرمت می باشد و تنها در زمانی که مقتول قبل از قتل دارای حیات مستقرّ نباشد مانند بیمار مبتلا به مرگ مغزی و قتل به سبب انجام ندادن کاری واقع گردد، حکم حرمت قابل تردید و تأمل می باشد. حکم وضعی ضمان به دیه و قصاص برای قاتل نیز در بعضی از فروع، مورد اختلاف فقیهان می باشد.

مدتی می باشد که در بعضی از کشورها تسریع مرگ بیمارانی که از بیماری‌های لاعلاج رنج می‌برند تحت عنوان ”به‌مرگی“ یا ”مرگ سبز“ مطرح و هم‌اکنون نیز در حال انجام می باشد به این ترتیب که وقتی به بهبود بیمار امیدی نیست با هماهنگی وی، از داروهایی بهره گیری می گردد که مرگ وی را تسریع کرده و او از تحمل رنج بیماری رهایی می‌یابد. این موضوع مدتی می باشد که در ایران نیز موضوع بحث و مطالعه افراد قرار گرفته می باشد.

در استرالیا حدود شش ماه مجوز قانونی برای اوتانازیا وجود داشت، در بسیاری از ایالات امریکا برای قانونی کردن اوتانازیا مبارزاتی صورت گرفت. هلند اغلب به عنوان یک کشور الگو مورد توجه بوده و اوتانازیای فعال در این کشور قانونی شده می باشد. بسیاری از پژوهشگران عقیده دارند که این به دلیل شرایط ویژه ای می باشد که در هلند هست و مستقیماً به فرهنگ مردم این کشور بر می گردد و از این رو، موجب تمییز آن کشور از سایر کشورها می گردد .

به این ترتیب، درست می باشد که قانونی کردن اوتانازیا راه فوق العاده ای برای درمان پوچ و بیهوده و نومیدانه بیماران محکوم به مرگ نیست و عقب نشینی از مراقبتهای پزشکی و معالجه، براساس درخواست بیمار هیچ مقصودی از علم پزشکی را حاصل نمی کند و هیچ پزشک و حقوقدان و انجمنی هم مخالف دست کشیدن از مراقبت نخواهد بود تا زمان مرگ فرا رسد، اما با این حال نمی توانیم منکر وجود آن در هر جامعه ای شویم و به نظر اینجانب بهتر می باشد که قانون خاصی در اختیار داشته باشیم تا بر اساس آن و با رعایت کامل عدالت و انصاف هم پزشکان تکلیف خود را بدانند و هم قضات بتوانند با وجدانی آسوده به قضاوت بنشینند.

 

1ـ2ـ سوالات پژوهش

1ـ  مبنای مشروعیت فقهی قتل از روی ترحم چیست؟

2ـ آیا رضایت مجنی علیه در قتل از روی ترحم موجب سلب مسؤولیت از مجرم می گردد؟

3ـ اذن مجنی علیه در قتل ترحمی چه تاثیری در دیه و قصاص دارد؟

4ـ جایگاه قتل از روی ترحم در حقوق ایران چگونه می باشد؟

5ـ موضع قانونگذار کشور هلند نسبت به قتل از روی ترحم چگونه می باشد؟

1ـ3ـ فرضیه های پژوهش

1ـ آن چیز که از کلمات فقیهان فهمیده می گردد این می باشد که قتل از روی ترحم زیرا به حیات یک بشر پایان مى دهد به هردلیلى که باشد حرام می باشد و مشمول عمومات و اطلاقات حرمت قتل نفس می گردد.

2ـ رضایت مجنی‌علیه در ارتباط با جرایم علیه نفس و تمامیت جسمی اشخاص (قتل، قطع، سقط جنین و جرح و ضرب) مؤثر نبوده و به‌خصوص در قتل در صورت تقاضا و حتی اصرار مقتول همچنان قابل مجازات می باشد؛ هرچند انگیزه ارتکاب جرم خیرخواهانه باشد.

3ـ اذن مجنی علیه موجب سلب قصاص می گردد اما دیه همچنان بایستی پرداخت گردد.

4ـ قتل از روی ترحم در حقوق ایران هنوز جایگاهی ندارد و حقوقدانان بر مشروعیت آن هنوز به اتفاق نری نرسیده اند.

5ـ قانونگذار هلند قتل از روی ترحم را  در این کشور با رعایت شرایطی قانونی دانسته می باشد.

1ـ4ـ اهداف و کاربردهای پژوهش

1- مطالعه حکم شرعی اوتانازی از نظر علمای شیعه.

2- مطالعه حکم دیه و قصاص در قتل از روی ترحم در اسلام و حقوق ایران

3ـ مطالعه مشروعیت قتل از روی ترحم در قانون کشور هلند و شرایط اعمال آن

4ـ شناخت و مطالعه انواع اتانازی و احکام هر یک از دیدگاه حقوق و علم پزشکی

 

1ـ5ـ روش پژوهش

پایان نامه به روش کتابخانه­ای تنظیم شده می باشد. با مطالعه و مطالعه کتب، مقالات، پایان نامه­های موجود در خصوص موضوع رساله پرداخته شده و مطالعه آراء و نظرات حقوقدانان به گردآوری و جمع آوری مطالب و جمع بندی پراخته شده می باشد. همچنین از شبکه جهانی اینترنت به مقصود بهره گیری ی به روز از منابع و اطلاعات، بهره گیری شده و بدین ترتیب، روش پژوهش، توصیفی ـ تحلیلی می باشد.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   دانلود پایان نامه کارشناسی ارشد رشته حقوق : مطالعه تطبیقی جرم زنا در حقوق ایران و فقه حنفیه

 

1ـ6ـ سازماندهی پژوهش

پژوهش و نوشتار پیش رو از سه بخش تشکیل شده می باشد؛ در بخش نخست آن کلیات و مفاهیم بنیادین قتل از روی ترحم در حقوق کیفری ایران و هلند و فقه شیعه مورد مطالعه قرار گرفته می باشد. همچنین، پیشینه قتل از روی ترحم در جوامع مختلف و علی الخصوص، کشور ایران و هلند و همچنین درمنابع فقه شیعه نیز در این بخش مطرح می گردد. بخش دوم؛ به اقسام و مبانی قتل از روی ترحم(اتانازی) در حقوق کیفری ایران و هلند اختصاص یافته می باشد. در این بخش نیز اقسام اتانازی را بر شمرده و تعریف می کنیم و سپس مبانی مشروعیت و عدم مشروعیت قتل از روی ترحم را از دیدگاه اندیشمندان حقوقی و فقهای عظام مورد مطالعه قرار می دهیم. نهایتاً در بخش سوم احکام تکلیفی و وضعی را در خصوص این نوع قتل در حقوق ایران و فقه شیعه مطرح نموده و به ذکر شرایط آن در حقوق کشور هلند می پردازیم. بخش پایانی نیز به نتایج پژوهش و ارائه پیشنهادات اختصاص یافته می باشد.

 1ـ6ـ پیشینه پژوهش

ـ مریم رضوی نیا در سال 1392 در  دانشکده الهیات و معارف اسلامی پایان نامه ای با عنوان مرگ آسان(اتانازی) در فقه و حقوق با محوریت آراء امام خمینی(ره)دفاع کرده اند در این پایان نامه به مسائل زیر پرداخته شده می باشد:

«یکی از مهمترین مسائل حقوقی جهان تحت عنوان اتانازی (مرگ آسان) مورد بحث و مناقشه می باشد. اتانازی پایان دادن به زندگی فردی به درخواست خودش و به دست دیگری می باشد که با نیت رهایی او از درد و رنج طاقت فرسا یا یک بیماری لاعلاج انجام می شود. در کلام فقها رضایت به قتل در قالب اذن یا امر به قتل خود مطرح شده می باشد که نظرات مختلفی در این زمینه هست. عقیده‌ای که تمام فقها به آن اتفاق‌نظر دارند، این می باشد که اذن مرتکب به قتل خویش اقدام کشتن را مباح نمی‌کند، پس شخص، مرتکب فعل حرامی شده می باشد. اتانازی که ویژگی اصلی آن رضایت می‌باشد، در هیچ کدام از استثنایات حقوقی قرار نمی‌گیرد؛ در نتیجه رضایت به قتل مجوز اقدام ارتکابی نیست. مهم ترین عنصر در اتانازی، رضایت مجنی علیه می باشد. اصل اولیه این می باشد که رضایت مجنی علیه، مجوز جرم ارتکابی نمی باشد. در مورد قتل نیز بدین گونه اقدام می گردد و بعضی از انواع اتانازی را می توان مصداقی از قتل عمدی دانست، مگر اینکه مشمول حکم استثنایی ماده 268 ق.م.ا گردد. در مورد دایره شمول این ماده اختلاف نظر هست. مطابق این ماده برای اینکه رضایت مجنی علیه موجب سقوط قصاص یا دیه گردد، بایستی متعاقب اقدام جانی، مجنی علیه اعلام عفو کند و الا مشمول این ماده نمی گردد. در صورت عفو از قصاص از سوی مجنی علیه، اولیاءدم نمی توانند مطالبه دیه کنند. اگر اقدام مرتکب مشمول ماده فوق گردد، نامبرده از بابت تعزیر مشمول ماده 612 ق.م.ا خواهد گردید.»

ـ در دانشگاه علامه طباطبایی در سال 1389 پایان نامه ای با عنوان اتانازی از منظر حقوق بشر و مطالعه موردی آن در حقوق ایران و هلند توسط  انوشه اسماعیلی دفاع شده می باشد در این پایان نامه به مسائل زیر پرداخته شده می باشد:

«سابقه انجام اتانازی قدمت فراوانی دارد و به یونان و روم باستان می‌رسد، اما اتانازی از مسائل نو دنیای معاصر می باشد. زیرا که در دنیای معاصر که حقوق بشر قرار می باشد منشا همه تصمیمات و اقدامات بشری قرار گیرد، اتانازی در ارتباط با حق حیات و تعارض آن با اصل آزادی و خودمختاری فردی به مساله بسیار پچیده ای تبدیل شده می باشد. مخالفان بر تقدس و برتری حق حیات و مطلق نبودن خود مختاری بشر و به امکان سوء بهره گیری و تخریب تأثیر پزشک پای می‌فشارند و اتانازی را قتل نفس قلمداد می‌کنند.»

ـ در دانشگاه مازندران در سال 1391 پایان نامه ای با عنوان اتانازی در فقه و حقوق کیفری ایران توسط رضا رضایی دفاع شده می باشد. در این پایان نامه به مسائل زیر پرداخته شده می باشد:

« ازجمله مسائل چالش بر انگیزی که از حقوق بشر سوء بهره گیری می گردد اتانازی می باشد که در عرصه حقوق بین الملل توسعه یافته می باشد. اتانازی بیش از هرچیز با اخلاقیات مرتبط می باشد و در حال حاضر یکی از مسائل بحث برانگیز حقوق پزشکی می باشد. از دیدگاه ادیان، با ارزشترین نعمتی که خداوند متعال به بندگان خود عطا کرده نعمت حیات می باشد و هرگونه دخل و تصرف در آن محدود شده می باشد پس بیش از آن که حق به شمار آید چهره حکم به خود گرفته می باشد. اتانازی تحت همین عنوان در فقه جایگاهی ندارد اما می توان آن را در قالب اذن یا امر به قتل خود مورد مطالعه قرار داد. فقها به اتفاق عقیده دارند اذن یا امر به قتل حرمت اقدام را از بین نمی برد، اما در خصوص قصاص یا دیه نظرات مختلفی مطرح شده می باشد. عده ای عقیده دارند مجنی علیه با اذن به قتل، حق خود را ساقط کرده می باشد پس قصاص و دیه منتفی خواهد بود. بعضی نیز با اتکا به به اصل برایت و شبهه همین نظر را پذیرفته اند. عده ای از فقها با این استدلال که صاحب حق قصاص معلوم نیست معتقد به سقوط قصاص و دیه می باشند. بعضی از فقهای معاصر عقیده دارند اگر مرتکب واجد اختیار باشد و به کمتر از قتل تهدید شده باشد قصاص ثابت می گردد. بعضی نیز بین قصاص و دیه تفکیک قایل شده اند پس عقیده دارند اذن صرفاً قصاص را ساقط می کند اما تاثیری در دیه نخواهد داشت.»

ـ در دانشگاه قم در سال 1389 پایان نامه ای با عنوان مطالعه روایی و ناروایی اخلاقی اتانازی از نگاه سودگرایی توسط لیلا اکبری دفاع شده می باشد :

«همگام با تحولات جدید پزشکی و گسترده شدن امکانات بهداشتی و درمانی بیماریها هم گسترده و پیچیده شده اند و بیماران بسیاری ممکن می باشد سالیان دراز با بیماری لاعلاج و توام با درد کشنده سپری کنند بدون اینکه بیماریشان درما گردد یا اندکی از زجرشان کاسته گردد از نگاه سودگرایان ؛سودگرایان اقدام نگر و قاعده نگر احرای اتانازی بیشترین سود و رفاه همگانی را هم بر بیمار و هم بر خانواده ی وی و نیز بر پرسنل بیمارستان و در تخصیص امکانات درمانی برای سایر بیماران و نیز سایر احاد جامعه در بر دارد از این رو حکم به جواز اخلاقی این امر می دهند.»

ـ در سال 1391 در دانشگاه پیام نور تهران در سال 1391 پایان نامه ای با عنوان مطالعه ماهیت اخلاقی، حقوقی اتانازی و تحلیل آن توسط نرگس حسینی  دفاع شده می باشد :

«مطرح شدن اتانازی یا «پایان دادن آسان به زندگی بیماران درحال مرگ» طی چند دهه ی اخیر ناشی از پیشرفت‌های پزشکی و کوشش هدفمند جنبش‌های اجتماعی مرتبط با آن می باشد که باعث طرح ضرورت بازگشت به سوی فلسفه و مسائل اخلاق پزشکی، در دنیای جدید شده می باشد. متاسفانه در آثار مکتوب فارسی، اتانازی مسبوق به سابقه ای نه چندان دور می باشد، به طوری که در چند سال اخیر، تنها یک کتاب غنی و چند مقاله به زبان پارسی دراین باب در دسترس بوده می باشد که دست آویز محکمی برای شکل دادن و پرداختن به موضوع پژوهش بوده می باشد. درحال حاضراین مساله مطرح می باشد که آیا پزشک این حق را دارد که بیماران غیرقابل درمان را با درخواست آن ها یا بدون درخواست آن ها به علت رهایی ازدرد و رنج از زندگی ساقط کند. اتانازی انواعی دارد که از حیث اخلاقی، حقوقی و قانونی از یکدیگر متفاوت‌اند. فرق دو نوع عمده آن، یعنی اتانازی فعال و منفعل، این می باشد که در نوع اول، بیمارغیرقابل درمان و با رنج زیاد را بدون امید به بهبودی می‌کشیم، اما در دومی، می‌گذاریم که بمیرد. موافقان چنین عملی را اخلاقی دانسته و در توجیه نظرخود به دلایلی همچون خود مختاری بشر، کیفیت زندگی و…استناد می کنند. اما مخالفان دامنه گسترده‌ای از استدلال‌های اخلاقی و دینی تا نگرانی‌های کاربردی را مطرح می‌کنند. و عقیده دارند پذیرش آن ما را درسراشیبی سقوط اخلاقی قرار می دهد. از منظر اخلاقی اقدام اتانازی مرگ شیرین یا آسان تعبیر شده و ازمنظر حقوقی قتل ترحم آمیز تعبیرمی گردد، این رساله کوشش دارد به اظهار ماهیت اخلاقی و حقوقی اتانازی و نقد وتحلیل توجه های مختلف اخلاقی و حقوقی این مسالــه ی مناقشه برانگیز بپردازد. رهیافت اصلی پژوهش حاضر، رهیافتی فلسفی-الهیاتی، تیوریک و ناظر به مقام نظر می باشد و کوشش شده می باشد از منابع معتبر به ویژه کتب فلسفه اخلاق و دیدگاه های متخصصان اخلاق زیستی و آثار مرتبط با این موضوع بهره گیری گردد.»

ـ در سال 1388 در دانشگاه الزهرا پایان نامه ای با عنوان مطالعه فقهی و حقوقی مرگ ترحمی توسط مرضیه حسینی دفاع شده می باشد :

«مرگ ترحمی( اتانازی) عبارت می باشد از مرگ خود خواسته ی فردی که دچار بیماری لاعلاجی گشته می باشد که به سبب آن ، فرد درد و رنج فوق العاده ای را متحمل می گردد که با در نظر داشتن دانش پزشکی امروزی نمی توان برای وی به درمان یا راه علاجی امیدوار بود . با در نظر داشتن مبانی مختلف فقهی ، نظرات متفاوتی از سوی صاحب نظران درمورد ی تأثیر رضایت چنین فردی جهت سلب حیات از خویش ارایه گردیده می باشد . بعضی مرگ ترحمی (اتانازی) را به گونه کلی مصداق قتل یا خودکشی دانسته و در نتیجه آن را حرام شمرده اند و رضایت بیمار را منافی مسئولیت کیفری سلب کننده ی حیات نمی دانند در حالی که بعضی دیگر بر اساس قاعده ی لاحرج آن را جایز می شمرند و از این رو برای سلب کننده حیات مسئولیت حقوقی وکیفری قایل نیستند.»

1ـ7ـ محدودیت های پیش روی پژوهش

محدودیت مهم در تدوین و نگارش این پایان نامه، عدم امکان جمع آوری منابع لاتین و همچنین کتابهای مربوط به حقوق کشور هلند بود.

1ـ8ـ ضرورت انجام پژوهش

مرگ از روی ترحم یا اوتانازی یکی از بحث انگیزترین موضوعات اخلاق زیستی از فلسفه اخلاق می باشد که از جهات گوناگون قابل مطالعه می باشد. بحث را می توان اینگونه مطرح نمود که در جایی که بشر از بیماری صعب العلاجی رنج می‌برد و پزشکان هم امیدی به زنده ماندن او ندارند آیا خود بشر یا پزشک چه با رضایت و چه بدون رضایت بیمار حق پایان دادن به زندگی بیمار را دارند. پیشینه این بحث به جوامع بدوی برمی‌گردد و در حال حاضر هم در بعضی‌کشورها مانند سوییس و هلند بصورت‌ قانون درآمده می باشد. این بحث در نزد اکثر ادیان مردود و غیر قابل قبول می باشد و با آن مخالفت شده می باشد. زیرا حیات بشری به علت تقدس ویژه نزد ادیان از جایگاه مهمی برخوردار می باشد و حق حیات را متعلق به خدا نه که بشر می‌دانند.   این واژه دارای معادل‌هایی مانند مرگ شیرین، مرگ مطلوب، مرگ مشفقانه و … می باشد. از دیدگاه مقررات ایران قتل ترحم آمیز در تقسیم بندی انواع قتل های ممنوعه قرار میگیرد و با در نظر داشتن مبانی فقهی اسلام ، قتل عدوانی در همه اشکال آن ممنوع و مجرمانه میباشد. در هر حال بایستی گفت که رضایت مجنی علیه حرمت اقدام را زایل نمیکند.

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

 

قیمت : هفده هزار و سیصد تومان

***

و  همچنین به ایمیل شما نیز ارسال می گردد.

پشتیبانی سایت :                 [email protected]